Met een sprong van de zesde etage maakte de Iraanse politieke gevangene Siamak Pourzand vrijdag 29 april een eind aan zijn leven. Hij deed dat vanaf het balkon waar hij altijd afscheid nam van zijn bezoek. De bejaarde oud-journalist had na jarenlange gevangenschap huisarrest in Teheran. ‘Je hebt het recht om je vrijheid te zoeken’, schrijft zijn dochter in Nederland op haar weblog.

Siamak Pourzand maakte een breekbare indruk tijdens zijn bezoek aan Nederland in mei 2001. Misschien kwam het doordat hij toen al geen bewegingsvrijheid meer had. Hij mocht zijn functie als journalist, filmcriticus en essayist niet meer uitoefenen. Volgens het toenmalige Iraanse regime was hij een vijand van de islamitische staat. Hij zou ook geld hebben gekregen van de CIA.

Op de bank zat een broze, maar – zeker tegen vrouwen - uiterst charmante man. Hij was naar Nederland gekomen met zijn echtgenote Mehrangiz Kar, een bekende Iraanse mensenrechtenadvocaat en activist voor vrouwenrechten. Mede dankzij bemiddeling van de Nederlandse ambassade mocht zij haar land verlaten voor een medische behandeling in verband met borstkanker. Vanwege haar kritiek op het islamitische rechtssysteem was zij al eens gearresteerd. Nog steeds lopen rechtszaken tegen haar. Actualiteitenrubriek Netwerk, mijn toenmalige werkgever, interviewde haar terwijl haar man toekeek.

Iraanse veiligheidsdienst
Een jaar later was hij opeens verdwenen. Pourzand zou zijn gekidnapt door de Iraanse veiligheidsdienst. Pas na een paar maanden verscheen hij op de staatstelevisie. Hij bekende, onder druk van de autoriteiten, dat hij niet loyaal was geweest aan de staat. In 2006 kreeg hij huisarrest vanwege zijn slechte gezondheid. Zijn vrouw en dochters waren toen al naar het buitenland uitgeweken. Zij belden hem elke dag.

Zijn dochter Azadeh doet momenteel een vervolgstudie aan de [Nederlandse] Business Universiteit Nyenrode. Op haar weblog schreef ze deze week: ‘Wat gebeurde er, Siamak Pourzand? Ik maak je geen verwijten. Je hebt het recht om op deze manier je vrijheid te zoeken. (..) Maar de gedachte dat je nog even de balustrade vasthoudt voordat je de dood kiest is onverdraaglijk.”

Washington Post
The Washington Post wijdde een lang In Memoriam aan de 8o-jarige oud-journalist. Hij bleek in de jaren zestig en zeventig de Amerikaanse president Nixon te hebben geïnterviewd en de begrafenis van John F. Kennedy te hebben verslagen. Tijdens zijn bezoek aan Nederland had hij daar nooit met een woord over gerept. Dat was verleden tijd.