De schandalen en schandaaltjes buitelen over elkaar heen rond het IPCC, het VN klimaatpanel. Gegevens blijken achtergehouden of gekleurd, gletschers blijken opeens veel trager te smelten, en het laatste: Nederland staat helemaal niet op het punt om te overstromen.

Die laatste vergissing, die bij nadere inspectie nauwelijks meer blijkt te zijn dan een tikfout, komt van ons eigen PBL, een denktank over milieu en ruimtelijke ordening. Het gaat feitelijk om twee data, namelijk het deel van Nederland dat nú al lager ligt dan de zeespiegel,26 procent, én het deel dat risico loopt bij een stijgende zeespiegel, 29 procent. Die twee percentages zijn om onbekende reden bij elkaar opgeteld. Hoe dat precies fout is gegaan is niet meer te achterhalen.

Directeur Maarten Hajer van het PBL legt uit waarom de klimaat experts van de VN zoveel steken laat vallen:
“Het IPCC is niet één grote bureaucratische organisatie met één hoofdkantoor waar duizenden mensen werken, het is een door 180 leden van de Verenigde Naties opgericht panel dat overal in de wereld kennisinstituten heeft die helpen om alle kennis bijeen te brengen over het klimaat. Een netwerkorganisatie dus, die alleen daarom al een groot coördinatieprobleem heeft…”

milieuhobbyisme
Die monsterlijk ingewikkelde structuur is het gevolg van de consensus die wereldwijd bereikt moet worden om milieumaatregelen te formuleren. Als er één centrale directie zou zitten in bijvoorbeeld New York, dan zouden  ontwikkelingslanden landen heel makkelijk kunnen denken: “Dat dure milieuhobbyisme van het rijke westen, daar betalen wij niet aan mee.” En dus worden álle wetenschappelijke publicaties over klimaat en klimaatverandering die aangeboden worden meegenomen, en gewogen.

En dan valt het volgens Hajer niet te voorkomen:  “Waar gehakt wordt vallen spaanders.” Het IPCC kan dan nog zoveel kwaliteitscontroles uitvoeren door middel van wetenschappelijke ‘peer reviews’, nog zoveel ‘filters’ inbouwen om het kaf van het koren te scheiden, fouten worden gemaakt en zullen blijven opduiken. Maar in grote lijnen blijft het wetenschappelijk niveau volgens de directeur van het PBL wél behouden.

imagoprobleem
Maar daar vindt hij de bekende Nederlandse klimaat scepticus Salomon Kroonenberg tegenover zich:
“Ik zie dat het IPCC nu niet alleen maar een imagoprobleem heeft, maar dat zij in de eerste plaats een probleem hebben met de wetenschappelijke integriteit, de manier waarop ze met hun gegevens omgegaan zijn. En in de tweede plaats zie ik dat het IPCC toch bezig is geweest om naar een bepaalde conclusie toe te werken. Die conclusie zou dan zijn dat de mens verantwoordelijk is voor de opwarming van het klimaat.”

verwarring
Maarten Hajer erkent dat er ernstige imagoschade is opgetreden. Hij kan zich best voorstellen dat mensen in verwarring zijn geraakt, dat ze zich afvragen of ze allerlei financiële offers voor niets gaan maken omdat de wetenschappelijke onderbouwing niet solide genoeg is:

“Dat nu, met wat inzicht in het IPCC zelf, is denk ik niet een terechte conclusie, want de incidenten die nu naar voren komen die tasten op geen enkele manier de hoofdconclusie van het IPCC aan; namelijk dat het broeikaseffect plaats vindt, en dat we toch echt iets aan die broeikasgas emissies moeten doen.

koppen?
Blijft de vraag over of er schuldigen zijn aan te wijzen. Moeten er koppen rollen bij het IPCC? Maarten Hajer vindt het flauwekul, als er al serieuze fouten zijn gemaakt, dan is er tóch niet één schuldige aan te wijzen. Maar Salomon Kroonenberg is een stuk harder:  
“Er moet een nieuwe wetenschappelijke evaluatie komen van de gegevens die er nu liggen. En ik ben bang dat de mensen die nu aan het hoofd van het IPCC zitten daar niet toe in staat zullen zijn.”