Diederik Samsom is met zijn PvdA bezig aan een spectaculaire inhaalrace in de peilingen. Mark Rutte van de VVD neemt zijn toevlucht tot harde taal. En de kans is groot dat PVV-leider Geert Wilders op het allerlaatste moment nog een spectaculaire oneliner lanceert. Maar twee dagen voor de verkiezingen zegt dat nog niets over de regering die Nederland straks krijgt. Lobbyisten zijn al wel druk bezig met de vorming daarvan.

'De opkomst van de PvdA is gevaarlijk voor Nederland,' zei Mark Rutte dit weekeinde op een zonovergroten winkelstraat in Dordrecht. Dat zijn grote woorden. Maar de VVD-leider is dan ook net als de rest van Nederland verbaasd door de snelle opmars van Diederik Samsom in de peilingen. Volgens opiniepeiler Maurice de Hond heeft de PvdA er alleen al de afgelopen weken 'virtueel' veertien zetels bij gekegen. Zo staat de PvdA in een keer gelijk met de VVD. Beide partijen zouden 35 zetels halen.    

Toch is De Hond de eerste om zijn eigen peilingen te nuanceren. Want, zei hij zondag, 33 procent van de kiezers twijfelt nog. En, nog een nuancering: 'onder de groep twijfelaars is de PvdA sterker dan de VVD, die juist weer beter scoort in de groep mensen die zeker weet wat ze stemmen.' Met andere woorden, er is nog niet zo heel veel zeker over wat we woensdag precies gaan stemmen.

Ondernemersstem
Misschien zijn er nog wel meer twijfelaars en zwevers. Dat blijkt ook uit de ongekende populariteit van kieskompassen en andere hulpjes op internet. De afgelopen weken hebben bijvoorbeeld bijna 2,7 miljoen mensen de StemWijzer op internet geraadpleegd. Ongeveer driehonderd duizend mensen hebben de gelijknamige app op hun mobieltje gedownload.

Dan zijn er ook nog de Kinderstemwijzer, de Groene Kieswijzer (waar de Partij voor de Dieren het goed doet), de Ondernemersstem en, niet te vergeten, www.nederlanderblijven.nl, een alternatieve stemwijzer, maar dan opgezet door de actiegroep die eerder een petitie opstelde tegen het afpakken van paspoorten bij Nederlandse expats.

Gordijnstemmers
Uit het kleine Bonaire kwam het bericht dat vier op de tien Bonairianen gaat stemmen, maar dat 80 (!) procent nog niet weet op wie (op het eiland zijn samen met Sint Eustatius en Saba vijftienduizend kiesgerechtigden voor de Nederlandse verkiezingen).

Vergeet tenslotte de gordijnstemmers niet: keizers die in de peilingen zomaar een partij noemen, maar eenmaal achter het gordijntje woensdag pas serieus stemmen. Het is vooral de PVV die daarvan zou kunnen profiteren, zo is de verwachting. De PVV doet het met achttien zetels in de peilingen juist niet zo goed op dit moment.

Onzekerheid troef dus. Met een grote weerslag op de politici en de thema's die ze aanroeren. Ongeveer op hetzelfde moment dat vicepremier Maxime Verhagen (CDA) in een interview met het ANP zei dat de hypotheekrenteaftrek 'nooit meer een hard thema' zou worden, benadrukte Mark Rutte dat de hypotheekrenteaftrek alleen bij de VVD in veilige handen is.

Islamisering en de kosten van het koningshuis, twee jaar geleden nog heel belangrijk in de verkiezingsstrijd, zijn nu inderdaad als thema's verdwenen. Maar dat Europa zo belangrijk zou worden, had niemand kunnen voorspellen. Net zo goed als dat geen politicus ontkomt aan een mening over de kosten van de zorg.

Koffiediklijst
Tot woensdag dan. Want zodra de kiezer gesproken heeft, is weer alles anders. 'Veel kiezers moeten nog beslissen op welke partij ze woensdag gaan stemmen, maar lobbyist Peter van Keulen werkt al aan zijn ‘koffiediklijst’,' schrijft het Financieele Dagblad. 'Op dit papiertje staan namen van vier of vijf kandidaat-bewindslieden van elke partij.'

Denk niet dat die lobbyisten geen invloed hebben. Al maanden zijn zij bezig om ambtenaren, maar vooral ook oude en nieuwe Kamerleden te benaderen met het wensenlijstje van allerlei bedrijven en organisaties.Het is immers de Kamer die na woensdag het voortouw gaat nemen bij de vorming van een nieuwe regering.

Vroeger was dat altijd de koningin in samenspraak met de lijsttrekker van de grootste partij. Nu is dat anders. En zou er wel eens een enorm verschil kunnen zijn tussen voor en na 12 september. In thema's, in wensen, in uitvoering en dus ook in beleid.

Duikeling
Zo zegt de huidige verkiezingsstrijd nog maar weinig over de regering die we straks gaan krijgen. Zo'n beetje alle partijen behalve de VVD sluiten samenwerking met de PVV uit. Jolande Sap (GroenLinks) vindt Alexander Pechtold (D66) een goede debater maar moet weinig hebben van zijn inhoudelijke standpunten. Omdat Emile Roemer (SP) een duikeling in de peilingen heeft gemaakt, wordt hij door zijn collega-lijsttrekkers nauwelijks meer serieus genomen in de vele debatten. Allemaal tijdelijke waarheden.

Na woensdag, zo lijkt het, begint het hele circus weer opnieuw. Roemer zelf bijvoorbeeld sloot in een interview met het tv-programma Buitenhof zondag toch weer niet uit dat hij vice-premier wordt onder Diederik Samsom. In hetzelfde interview zei de SP-leider trouwens ook dat er discussie moet komen over een verbod op peilingen, in de laatste weken voor de verkiezingen.

Omdat de peilingen zoveel invloed hebben op het gedrag van politici en dat van de kiezers. Dat is een waarheid als een koe. Maar zouden we zonder die peilingen geen spectaculaire inhaalstrijd van Diederik Samsom hebben gehad? En zou Mark Rutte dan de opkomst van de PvdA hebben genuanceerd?