Indiase maatregelen tegen malafide kredietverstrekkers raken ook bedrijven waar Nederlandse instellingen zaken mee doen. Maar volgens Els Boerhof van Goodwell Investments gaat het om microkredietbedrijven die al aan strenge eisen voldoen.

De autoriteiten in de Indiase deelstaat Andhra Pradesh kondigden onlangs harde maatregelen aan tegen malafide kredietverstrekkers. Aanleiding was het grote aantal zelfmoorden onder wanhopige ondernemers - veel van hen boeren - die hun kleine, maar soms peperdure leningen niet meer konden terugbetalen.

Verkeerde mensen
Dat er veel malafide kredietbedrijven opereren in Andrha Pradesh beaamt Els Boerhof van Goodwell Investments. Ze denkt dat zulke dubieuze praktijken een onvermijdelijk gevolg zijn van het succes van microkredieten. 'Als een bedrijfstak ongecontroleerd groeit, trekt dat de verkeerde mensen aan.'

Veel ondernemers hebben zich laten verleiden door de mooie verhalen van deze bedrijven, zegt Boerhof, die zelf net terug is uit India. 'Ze trapten erin en tekenden wurgcontracten. Maar ja, mooie verhalen maken mensen soms ziende blind.'

Niet malafide
Maar ook 2 kredietbedrijven waarmee Goodwell Investments zaken doet, zijn getroffen door de maatregelen in Andhra Pradesh. Ze kunnen daardoor momenteel geen nieuwe leningen meer verstrekken. Malafide zijn die bedrijven zeker niet, zegt Boerhof. 'Want dat houden we goed in de gaten.'

Hoe dan? 'Voordat we investeren spreken we een gedragscode af. Die bestaat uit Wereldbank-richtlijnen hoe je eerlijk en transparant financiële diensten verstrekt aan arme mensen. Verder zitten we altijd in de Raad van Commissarissen. We praten dus rechtstreeks mee over het bestuur.'

Lokale overheid
Dat de bedrijven toch getroffen worden komt volgens Boerhof door de lokale overheid. Die was in Andhra Pradesh altijd de grootste kredietverstrekker. 'Maar microfinanciering heeft de zwaar gesubsidieerde overheidsprogramma's ingehaald. Dat vindt de overheid niet prettig. Het ingrijpen is hier deels een reactie op.'

De 2 bedrijven in kwestie krijgen volgens Boerhof amper nog leningen terugbetaald van hun klanten in de deelstaat. 'Overheidsfunctionarissen belemmeren ze (illegaal) de toegang tot de dorpen. Gemiddeld kunnen ze daardoor nog maar dertig procent ophalen van het bedrag dat ze zouden moeten krijgen.'

Mislukte oogsten
Is meer geld sturen een oplossing? Els Boerhof: 'Als er betalingsregelingen getroffen moeten worden om de zaak weer op gang te krijgen, dan zijn we daarvóór. Als er meer geld bij moet, kan dat. Maar alleen als de lokale overheid heldere spelregels opstelt.'

Daarnaast benadrukt ze dat je microkredieten niet overal de schuld van kunt geven. 'Als de oogst mislukt en een arme boer kan daardoor z'n lening niet meer terugbetalen, aan wie ligt dat dan? Aan de kredietverstrekker? Of aan de natuur?'

Groeistuipen
Toch blijft Boerhof optimistisch. De problemen ziet ze als 'groeistuipen' van de jonge microkredietsector. Ondertussen dienen zich de eerste tekenen aan dat het binnenkort weer de goede kant op zal gaan in India. Ook al blijft haast volgens haar geboden om ondernemers niet in de kou te laten staan.

De Indiase overheid heeft beloofd om in januari 2011 met nieuwe maatregelen te komen. En in april komt er een instantie waar alle microkredietleningen gemeld moeten worden. 'Kredietverleners weten dan of mensen al meer schulden hebben. Gelukkig is de sector bezig zich te herpakken.'