Jeugdcriminelen van Marokkaanse komaf voelen zich meer Nederlander dan hun Marokkaanse leeftijdsgenoten zonder strafblad. Ook komen criminele minderjarige Marokkanen uit de 'betere' families. De ouders zijn hoger opgeleid en rijker dan die van hun bravere vriendjes. Dit blijkt uit onderzoek van de Universiteit Utrecht waarin crimineel gedrag bij Marokkaanse en Nederlandse jongens werd vergeleken.

Dat Marokkaanse jongeren oververtegenwoordigd zijn in jeugdgevangenissen is bekend. Minder weten we over hoe dit precies komt. Drie onderzoekers van de universiteit Utrecht namen een kijkje achter de statistieken en spraken met 150 minderjarige Marokkanen die op dat moment in de jeugdgevangenis zaten en hun familie. Ter vergelijking stelden ze dezelfde vragen aan minderjarige Nederlanders achter de tralies en hun familie.

Onderzoeker Gonneke Stevens:

"Marokkaanse jongeren plegen méér delicten, maar minder ernstig: diefstal, diefstal met geweld, dus vooral vermogensdelicten"

Etnische Nederlanders zijn gewelddadiger en plegen meer zedendelicten en brandstichting, zo leert het onderzoek verder. Ook hebben Marokkaanse jongens minder emotionele en gedragsproblemen dan Nederlanders.

"Nederlanders voelen zich eerder eenzaam, angstig of depressief."

Nederlandse vrienden

En er is nóg een onderscheid: Nederlandse jeugdcriminelen zijn vaak afkomstig uit de lagere sociale klasse. De Utrechtse onderzoekers kwamen tot de verrassende conclusie dat de families waaruit de de criminele jonge Marokkanen afkomstig zijn, welvarender maar ook beter geïntegreerd bleken dan menig ander Marokkaans gezin.

"Dit zijn jongens die zichzelf echt als Nederlander zien, meer dan hun niet criminele Marokkaanse leeftijdsgenoten"

Ze spreken Nederlands met hun ouders en het gezin heeft Nederlandse vrienden, licht Stevens toe.
 

"De jongens zijn het eens met bepaalde Nederlandse ideeën en waarden. Ze begrijpen de Nederlanders"

Frustratie
Maar gold niet altijd: hoe meer mensen zich verbonden voelen met een samenleving hoe minder ze neigen tot crimineel gedrag?

Onderzoeker Stevens denkt te kunnen verklaren waarom Marokkaanse jongeren ondanks die maatschappelijke bindingswens toch ontsporen. Volgens haar zijn de jongens die zich heel sterk op Nederland richten extra gevoelig voor de negatieve beeldvorming rond Marokkaanse jongeren. En die frustratie zou tot crimineel gedrag kunnen leiden, denkt Stevens.

Mooie spullen
Of zwichten de jonge Marokkanen voor de verleidingen van geld en goed? Sadik Harchaoui, directeur van het multiculturele belangenorganisatie Forum, denkt er het zijne van:

"Als het, zoals de onderzoekers zeggen, om sociale frustratie gaat dan zou ik eerder verwachten dat deze jongeren een telefooncel aan diggelen zouden slaan of een voorbijganger molesteren. Maar ze richten zich juist op geld. Juist omdat zij er heel graag bij willen horen proberen ze hun sociale status te verhogen. En ze denken dat dat lukt met heel veel geld en mooie spullen."

Er is dus eerder sprake van een 'integratie paradox', zegt Harchaoui:

"hoe beter je sociaal-cultureel geïntegreerd bent, hoe meer diefstal je pleegt op de korte termijn zolang je geen baan hebt."

Een baan krijgen en op school blijven lijkt het devies. Zeker nu de jeugdwerkloosheid onder jonge Marokkanen in de richting van de 30% loopt en sommigen voortijdig hun opleiding afbreken.