Wat doe je als je al negen jaar strijdt voor een verbod op vrijhandel in de landbouw en er niet naar je geluisterd wordt? Guus Geurts heeft er genoeg van en is al 44 dagen in hongerstaking. 'Dit is het laatste redmiddel wat je als vreedzaam activist kunt inzetten.'

Onder begeleiding van een dokter is Geurts (46) zijn actie begonnen. Boos over het feit dat hij in de politieke wereld geen gehoor krijgt en 'uit solidariteit met de slachtoffers van de mensenrechtenschennis door Europees beleid'. Hij is al 17 kilo afgevallen. Door middel van speciale zouten houdt hij zich op de been.

Zijn hongerstaking is een pleidooi voor een ander landbouwbeleid. Geurts: 'De Westerse wereld legt heel veel beslag op grond in ontwikkelingslanden door import van soja, palmolie en nu ook biobrandstoffen.

Daarnaast produceren wij in Europa nog steeds overschotten van melk, varkens- en kippenvlees die worden gedumpt in ontwikkelingslanden. Dat leidt echt tot grote problemen voor boeren en inheemse volken in die landen.'

Kippenpootjes
Kleine boeren in ontwikkelingslanden zitten volgens Geurts daardoor in een soort spagaat. Aan de ene kant worden ze via de Wereldbank en internationale verdragen gedwongen een deel van hun oogst te exporteren. Aan de andere kant zijn er kleine boeren die hun oogst niet kwijt kunnen in eigen land, door de toestroom van overtollige producten als kippenpootjes uit Europa.

Een kippenboer in Afrika bijvoorbeeld ziet daardoor zijn kansen op de eigen markt slinken. Vrijhandel zou de oorzaak zijn van de moeilijke positie van ontwikkelingslanden, aldus Geurts.

Geurts heeft op diverse manieren geprobeerd de aandacht van de politiek te trekken. Hij deed mee met demonstraties, debatten, organiseerde samenwerkingsverbanden met boerenorganisaties en schreef een boek. Verschillende vastenacties gingen voor hem niet ver genoeg. Een hongerstaking leek de enige optie om zijn ideeën aan de man te brengen.

De ideeën zijn duidelijk. Geurts vindt dat de vrijhandel aan banden moet worden gelegd en heffingen weer ingevoerd. 'Wil jij die boer in Afrika een kans geven op de lokale markt, dan heb je een heffing nodig, zodat de producten buiten de Afrikaanse landen duurder worden voor de winkeliers. Zo kun je dus regelen dat boeren hun lokale markt nog kunnen voorzien.'

Dupe
Geurts, die leeft op om de dag een kopje bouillon en een vitaminepil, staat er niet alleen voor. De VN-voedselrapporteur Olivier de Schutter pleit ook voor een voedselsysteem waar kleine boeren niet de dupe van worden. Maar zo gemakkelijk gaat dat niet, zo zal ook de komende dagen blijken op de bijeenkomst van de Wereldhandelsorganisatie WTO in Genève.

De WTO stimuleert juist internationale verdragen voor vrijhandel, tot grote zorgen van De Schutter. 'Eén op de zeven mensen in de wereld heeft honger, 2 miljard mensen hebben gebrek aan essentiële voedingsstoffen en zijn vatbaar voor ziektes. Dat is schandalig en daar moet een einde aan komen,' aldus De Schutter. Maar zijn er niet te veel belangen in de internationale handel om een nieuw beleid in te gaan voeren?

Geurts: 'De belangen van de importerende en exporterende bedrijven zijn inderdaad zo groot dat ze de hele politiek zover hebben gekregen om voor dit systeem te gaan. Ik pleit ervoor dat landen weer opnieuw een kans krijgen om eerst hun voedselproductie op orde te krijgen. En als je dan ruimte hebt, dat kun je nog gaan exporteren.'

Met de WTO-top zal Geurts zijn hongerstaking waarschijnlijk stoppen. 'Ik moet van de dokter zo snel mogelijk stoppen. Mijn bloeddruk is erg laag en nadert de kritische grens.' Tot het bittere einde wil hij ook niet doorgaan. 'Ik krijg van heel veel mensen hele lieve mailtjes die zeggen dat ze me nodig hebben in de strijd.'