Vroeger gingen ze er 's nachts op uit - in het donker, met een rugzak vol spuitbussen - om illegaal muren en gebouwen van hun kleuren en tags te voorzien. Nu zijn ze gewaardeerde kunstenaars, die worden uitgenodigd om in aanwezigheid van pers en publiek vier treinstellen vol te spuiten met hun graffitiwerk.

"Het is een enorme uitdaging'', zegt de Amsterdamse artiest Zedz. "Als je officieel wordt uitgenodigd om een trein te bespuiten, zou je wel gek zijn om het niet te doen.''

Carte Blanche
Zedz staat samen met drie medekunstenaars op treinstation Gare du Nord in Parijs. Het treinbedrijf Thalys, dat Europese hogesnelheidsverbindingen verzorgt, nodigde ze uit. Ze hebben carte blanche om één TGV-trein vol te kleuren, zoals ze dat zelf willen. "Straks rijdt mijn kunstwerk met 300 kilometer per uur tussen Amsterdam en Parijs, dat is toch bijna onvoorstelbaar?'', zegt Zedz.

Hij staat op het perron zijn spuitbussen te schudden, zodat ze straks klaar zijn voor het werk. Naast hem staat de Belgische kunstenaar 'Sozyone', verderop staan de Duitser 'Seak' en de Fransman 'Jonone 156'.
 
Tijdwinst
Het aftellen begint. Ze wachten, nemen de spuitbussen in hun handen en doen hun maskers voor hun gezicht. Om 10 uur precies klinkt een harde claxon over het perron. "Start!'', roept Olivier Poitrenaud, topman van Thalys International.
De vier kunstenaars hebben ieder exact 3 uur en 15 minuten om hun treinstel te beschilderen. Dat is namelijk de nieuwe en kortere duur van de trajecten Parijs-Amsterdam en Parijs-Keulen, vanaf december. Reizigers van en naar Amsterdam boeken daarmee een tijdwinst van 53 minuten, in vergelijking met de huidige reistijd.

"Voor ons, en natuurlijk vooral voor de klanten, is dat een enorme vooruitgang'', zegt Poitrenaud. "Reizigers vroegen er al lang om, maar Nederland heeft een extreem druk spoornet. Dus er waren infrastructurele werken nodig. En dat kost tijd en geld.''
 
Beeldtaal
Zedz heeft ondertussen zijn eerste streep gespoten: dwars door het woord 'Thalys' op de trein. "Ik ga niks doen met het thema reizen of grenzen'', zegt hij. "Ik schilder gewoon de beeldtaal die ik zelf heb ontwikkeld en die ik thuis ook zou maken.'' Zijn saaie TGV-treinstel in grijs en donkerrood krijgt al snel een nieuw jasje, met knalroze en knalgroene vierkanten, rechthoeken en strepen - het handelsmerk van Zedz.

Zijn buurman Sozyone spuit juist dunnen golvende lijnen op de wagon en vult die daarna in met felle kleuren. De Duitse Seak begint met grote zwarte en rode vlakken, de Fransman Jonone 156 kleurt zijn wagon eerst helemaal wit.
 
Geen bekladding
"Dit zijn natuurlijk geen vandalen, die met een viltstift onze treinen bekladden'', lacht Olivier Poitrenaud. "Het zijn echte kunstenaars uit vier verschillende landen. Het zijn beroemdheden in hun genre. En hun graffitiwerk is snel en energiek. Nou, dat vinden we een mooi symbool voor onze treinverbindingen.''

Het resultaat - een rijdende kunstgalerie - gaat gewoon rondrijden door Europa, als een normale hoge snelheidstrein. "Het is wel buitengewoon, dat we nu als graffitikunstenaars niet meer illegaal treinen bespuiten'', aldus de Duitse Seak. "Ons werk wordt nu gezien als iets dat de communicatie tussen culturen bevordert. Ik ben er wel trots op dat onze kunst nu zo positief wordt bekeken.''
 
En het brengt bovendien geld in het laatje. Maar hoeveel, daar doen de kunstenaars geen mededelingen over.