Oranje speelt zondag de belangrijkste wedstrijd uit de Nederlandse voetbalgeschiedenis: de WK-finale tegen Spanje. Voor miljoenen Nederlanders betekent dat klamme handen, een raar gevoel in de buik, nervositeit, ijsberen, kortom: stress. Wat kun je als Oranje-fan nu het beste doen om de finale van het WK voetbal te overleven?

Volgens neuropsycholoog en sportpsycholoog Erik Matser is er zondag sprake van stress van de buitencategorie: 'Veel zaken waarvan je stress kan krijgen, kun je zelf beïnvloeden. De finale zondag niet, die is écht, net als een huwelijk of het overlijden van iemand. De uitkomst is onbekend en daar kun je niets aan doen. Daarom is de stress zondag maximaal'.

Toch zijn er mogelijkheden om de wedstrijdspanning niet nog erger te maken dan strikt noodzakelijk. Erik Matser raadt aan:

1. Concentreer je op de feitelijkheden
Feitelijkheden geven zekerheid, en zekerheid vermindert de stress. Daarom is het raadzaam om je te concentreren op feiten die een veilig gevoel geven. Bijvoorbeeld: Nederland heeft de beste voorhoede van de twee, dus Oranje gaat hoe dan ook scoren. Spanje misschien ook, maar dat moet je buiten beschouwing laten. Concentreer je op het feit dat Robin van Persie zijn beste wedstijd van het toernooi gaat spelen, dat bouwt zekerheid op.

2. Zoek steun in bijgeloof en rituelen
Veel mensen hechten aan bijgeloof en trekken bij iedere wedstrijd hetzelfde shirt aan, gaan in dezelfde stoel zitten of zetten hun schoenen op dezelfde manier onder de bank. Dat beïnvloedt de uitslag van de wedstrijd natuurlijk niet, maar het geeft wel een veilig gevoel. Ben je gewend om tijdens de wedstrijd de hond uit te laten, te strijken of sta je het grootste deel van de tijd op het balkon te roken? Gewoon doen als je dat wil, dat is goed tegen spanning en stress.

3. Nodig vrienden en gelijkgestemden uit
Kijk de wedstrijd met vrienden en andere mensen met wie je een goede band hebt. Dan kun je steun zoeken, praten over de wedstrijd en over wat je meemaakt. Uit onderzoek blijkt dat kijken met gelijkgestemden zorgt voor maximale ontspanning, voor zover dat mogelijk is tijdens een finale. Met vreemden kijken is ook leuk, maar werkt niet tegen de stress. Kijken met Spanjaarden zal de stress alleen maar verhogen.

4. Drink een biertje tijdens de wedstrijd
Dit zal veel Oranje-fans goed doen: een biertje drinken tijdens de finale helpt. Van alcohol is bekend dat het stressverlagend werkt, en als je ook nog een biertje pakt met je vrienden terwijl je praat over de kracht van het voetbal, zal dat de spanning verminderen. Het is niet voor niets dat bier vaak in verband wordt gebracht met voetbal.

5. Trek je tijdens een WK-finale niet teveel aan van andere tips
Op internet zijn veel tips tegen stress te vinden. Zoals genoeg slapen, goed bewegen en gezond en lekker eten. Maar tijdens de finale van zondag zijn dit soort tips eigenlijk kansloos. Voorafgaand aan de finale staat de Oranje-fans een zwarte middag te wachten, met een bijna niet eerder vertoonde nervositeit en wedstrijdspanning. Weinigen zullen toekomen aan een voedzame maaltijd of een middagslaapje. Dus ook niet proberen, want als het niet lukt om te eten of te slapen verhoogt dat alleen maar de stress.

Ondanks alle spanning van zondag wijst Matser vooral ook op de andere kant van de medaille: het succes van Oranje heeft voor sociale ontspanning binnen de Nederlandse samenleving gezorgd. 'De positiviteit in Nederland is enorm gegroeid, dat merk je als je in de trein zit of door oranjegekleurde straten loopt. De economische crisis, de moeizame formatiebesprekingen, iedereen lijkt alle problemen vergeten. Ik sprak laatst voor mijn werk enkele politiemensen en die gaven het ook aan: er is positieve energie op straat, de mensen praten weer met elkaar en zijn heel open. Zondag hebben de Nederlanders weliswaar maximale stress, maar de sociale ontspanning is uiteindelijk groter.'