Het museum in Amsterdam waar Anne Frank tijdens de Tweede Wereldoorlog haar beroemde dagboeken schreef, bestaat op 3 mei precies vijftig jaar. Hoe is het om hier te werken? Blijft het een bijzondere plek, deze beladen plaats waar de geschiedenis dichtbij is? Ook als je dagelijks in het Achterhuis komt?
 
Ook nu staat er weer een lange rij mensen voor de ingang van het Anne Frank Huis. Hier zat het joodse meisje Anne tijdens de Tweede Wereldoorlog ondergedoken, totdat zij na twee jaar werd verraden en gedeporteerd. Haar vader Otto opende op 3 mei 1960, nu 50 jaar geleden, dit museum. Jaarlijks komen ongeveer een miljoen bezoekers vanuit de hele wereld hierheen. 

Groepen kinderen
Binnen luistert een schoolklas naar Jurmet de Waal. Daarna mogen ze vragen stellen. 'Zijn er nog andere dagboeken gevonden, behalve dat met de rood-witte kaft?' 'Waarom had ze zo vaak ruzie met haar moeder?' 'Wie heeft die boekenkast gemaakt?' 'Wat is er met de familie Van Pels gebeurd?' 'Hoe kan het dat de Duitsers niet wisten waar Anne en haar familie waren?' 

Jurmet de Waal is hoofd van de afdeling Groepsontvangsten van het Anne Frank Huis. Vanochtend gaat het om kinderen van elf à twaalf jaar oud, maar er zijn nog wel zes of zeven andere groepen die deze donderdag worden ontvangen voor een educatief programma. Na de bijeenkomst met Jurmet bezoeken de kinderen het museum zelf.
 
Onder de indruk
'Tijdens mijn opleiding voor leraar ben ik hier al eens geweest. Ik was toen al onder de indruk en dat ben ik nog steeds,' vertelt De Waal. 'Elke dag probeer ik een rondje te maken door het museum. Omdat ik weet wat zich hier heeft afgespeeld, beleef ik het anders dan de meeste bezoekers. Je kan bijna zeggen dat dit een deel van mezelf is geworden.' 

We blijven staan bij de draaibare boekenkast, waarmee de toegang tot de onderduikruimte werd afgesloten. 'Ik krijg een speciaal gevoel als ik het Achterhuis binnenstap. Dan denk ik aan de acht mensen die hier hebben gezeten; die hebben moeten vrezen voor hun leven. Maar ík kan hier straks weer naar buiten stappen en ík ben vrij om te gaan en staan waar ik wil. Dat is dus wel anders geweest. Zelfs in het Nederland waar wij wonen, heeft dit kunnen gebeuren. En dat doet het me elke dag wat,' vertelt Jurmet de Waal.

Miljoen bezoekers
Het Anne Frank Huis zit in een eeuwenoud grachtenpand in Amsterdam. De vele bezoekers beginnen hun rondtocht in een pand dat in 1999 is aangebouwd. Om het Achterhuis zelf te bereiken moeten ze allerlei trappetjes op. Via een gat in de muur achter de bekende boekenkast komen ze in het huis achter het grachtenpand: het Achterhuis.
 
Een miljoen paar voeten die per jaar over de plankenvloer lopen, een miljoen mensen die even de deur aanraken of het behang in Anne's kamer... Achter plexiglas hangen de oude tijdschriftknipsels van Anne nog opgeprikt. De ramen zijn verduisterd, net als in de tijd dat de familie Frank met vier anderen hier verstopt zaten. Het moet een flinke klus zijn om dit museum in goede staat te onderhouden. Bijna onmogelijk.

Weten wat er gebeurd is
'Het is hier een beetje eng, zo donker. De vloer is scheef,' fluistert een meisje van Jurmet's groep in de keuken van het Achterhuis. Haar klasgenoten zeggen dat ze het leuk vinden. Leuk? 'Nou ja, interessant.' En een jongen wil weten: 'Het is hier zo klein. Waren er echt mensen die in nog kleinere plaatsen ondergedoken zaten?' 

Jurmet de Waal was altijd al geïnteresseerd in de jodenvervolging. 'Het is natuurlijk geen makkelijk onderwerp om mee te werken. Het is werk, deels interesse. Soms zeg ik wel: nu is het klaar, maandag mag het weer.' 

Maar waarom doet ze het dan? 'Ik vind het heel erg belangrijk dat kinderen weten wat er in Nederland is gebeurd. Ik hoop ze echt mee te kunnen geven, dat ze een keus hebben in het leven. Dat je zelf verantwoordelijk bent voor de keuzes die je maakt. Helaas zie je nog steeds discriminatie en racisme in de wereld. Ik hoop dat de kinderen deze geschiedenis leren kennen en nadenken: wat kan ik doen om dit te voorkomen?'
 

 

Sinds begin mei zijn de originele dagboeken en geschriften van Anne Frank in het museum te zien. Op internet kunt u nu een driedimensionale rondleiding maken door het museum.