Expat On Air

Expat On Air: hét radioprogramma voor expats, elke zaterdag van 09.00 tot 10.00.

Expat On Air is in heel Europa op kortegolf te beluisteren. De uitzendingen zijn ook online te horen via de streams en podcasts. Na de uitzending verschijnt een uitgebreid artikel met audio op Wereldomroep.nl.

de redactie met uw vragen en opmerkingen.

Voor Marjo Plessius in Nieuw-Zeeland is schaatspret de beloning voor de kou. En schaatsen was ook weer even mogelijk, de afgelopen weken, want het was winter in Nederland. We klaagden, over de gladheid en ijzel; maar we genoten óók, warm gekleed en gewapend met de slee, van lange winterwandelingen door besneeuwde velden en bossen onder een strakblauwe lucht. Vorig jaar werden we ook al rijkelijk bedeeld met sneeuw en ijs, maar we moeten toch even terug in de tijd voor echt strenge winters.

Om te zien of een winter een strenge winter is moet je kijken naar het Helmanngetal, zegt weerman en oprichter van Meteoconsult Harry Otten in Expat On Air. Dat is een optelsom van het negatieve etmaal gemiddelde. ‘Als dat getal boven de 200 uitkomt noemen we dat een strenge winter. De laatste was de winter van 1978-1979, toen kwam het Helmanngetal uit op 205.’ Deze winter staan we voorlopig nog maar op 68.

Oorrandjes
Herinneringen van de volgers van de Wereldomroep zijn er vooral aan winters dat het vroor dat het kraakte en de ijsbloemen op de ramen stonden. Gerard Roebers uit Australië: 'Ik moest in november 1955 opkomen voor militaire dienst. Na zes weken mochten we eindelijk een keertje naar huis. We moesten wachten in Lage Zwaluwe omdat de wissels vast gevroren waren. Toen we een luchtje gingen scheppen buiten, bij 26 graden vorst, zijn de randjes van mijn oren bevroren. Ik ben nu 75 jaar oud en mijn oorrandjes schilferen nog steeds.'

IJsbloemen
Harry Otten was zeven jaar in de koude winter van 1956, zo beschrijft hij ook in het boek 'Winters van toen&winters van nu' en kan zich die nog levendig herinneren. Was het in de winters van toen inderdaad veel kouder of speelt onze herinnering ons parten?

'Beiden', zegt Harry Otten. 'Dertig of veertig jaar geleden had bijna niemand centrale verwarming, toen moest ik nog kolen scheppen, voor het fornuis. Mijn slaapkamer had geen verwarming, ijsbloemen op de ruit en mijn dekens bevroren. De omstandigheden waren veel minder comfortabel en dan lijkt het nóg kouder.'

Kranten
Marjo Plessius in Nieuw-Zeeland weet zich de winter van 1963 nog levendig te herinneren. Ze was zwanger van haar tweede kind, en kon het nauwelijks warm krijgen in huis. 'In de slaapkamer die op het noorden lag hadden wij kranten tussen de kieren van het raam gestopt en er plastic voor gedaan. De ramen ging de hele winter niet open, en 's nachts ging er een deken op de kraan buiten. Of we maakten de leidingen leeg.'

Marjo woonde destijds in Badhoevedorp en vertelt dat ze de ringvaart daar gewoon kon oversteken, ze had de brug niet nodig. En over het IJsselmeer kon je gewoon met de auto rijden. In 1963 was er ook een Elfstedentocht die tot op heden als de meest barre te boek staat. De deelnemers kwamen aan met bevroren gezichten. 

Schaatsen
Het gaat te ver om te zeggen dat Marjo Plessius de Hollandse winters mist, maar schaatsen… dat mist ze. 'Als het hier vriest en het is koud, krijg je er geen beloning voor', zegt ze. Hier in Nederland hebben we die beloning voorlopig ook al gehad. Want de komende twee weken ligt de temperatuur in ieder geval ruim boven nul, volgens Harry Otten.