Terug in Nederland en op bezoek gaan bij het graf van een overleden familielid. En dan blijkt dat het graf er niet meer is. Dat gebeurt met enige regelmaat, weet Willem van der Putten van de Stichting Grafzorg Nederland. Volgens de wet in Nederland kan een graf onder bepaalde voorwaarden geruimd worden, ook voordat de termijn is verstreken.

'Hier zijn veel mensen zich niet bewust van', zegt Van der Putten. 'Ook als er betaald is voor lange termijn of zelfs voor eeuwig kan dit gebeuren. In de 'kleine lettertje' van bijna iedere Nederlandse begraafplaats is vermeld dat een graf altijd op naam van een rechthebbende moet staan en onderhouden moet worden. Zo niet, dan kan het graf vervallen worden verklaard en geruimd worden. Volgens de wet mag een graf ook worden geruimd wanneer het sterk verwaarloosd is. Denk daarbij niet aan wat mos op de steen of een afgebroken hoekje, maar wel aan een grafmonument dat is ingezakt of gebroken.' 

Rechthebbende
Het is volgens Van der Putten in eerste instantie belangrijk om te weten op wiens naam een graf staat. Problemen ontstaan bijvoorbeeld als de rechthebbende overlijdt. 'Een begraafplaats gaat eerst altijd op zoek naar familieleden; daar zijn ze zorgvuldig in. Maar als er niemand te vinden is of wanneer een nabestaande niet de zorg voor het graf op zich neemt, mag het na een jaar verwijderd worden.'

Dit kan dus een probleem opleveren voor Nederlanders in het buitenland. Bijvoorbeeld als een begraafplaats hen niet kan vinden of omdat ze te ver weg wonen om het graf te verzorgen.

Hierbij kan de Stichting Grafzorg Nederland hulp bieden. Zij kunnen rechthebbende worden van een graf en zo het beheer overnemen. De rechten van een graf kunnen door de Stichting verlengd worden. Ook kan ze ervoor zorgen dat monumenten worden gerepareerd. Een uitkomst voor de expat of emigrant die te ver weg woont om zijn of haar familiegraf te kunnen onderhouden.

Graf aan het Lago Maggoire
Grafzorg Nederland beheert nu zo’n 4.000 graven in Nederland en meer dan 50 graven van Nederlanders in het buitenland. 'Als ik op vakantie ga in Italië, dan stop ik soms bij een begraafplaatsje in Zwitserland aan het Lago Maggiore. Daar is de laatste rustplaats van een Nederlandse vrouw. Haar man van ver in de tachtig, die daar nog woont, zal ooit naast haar worden begraven. Omdat ze geen kinderen hebben, is het beheer van het graf bij de stichting neergelegd.'

Momenteel verzorgt de stichting alleen graven in Europa, voornamelijk in België, Frankrijk en Duitsland, maar de kennis is in huis om dat overal ter wereld te doen. 'Als we maar met de desbetreffende contactpersoon van een begraafplaats in het Frans, Engels of Duits kunnen communiceren.'

Spraakverwarringen
Grafzorg Nederland heeft zich jarenlang gespecialiseerd in grafzorg en dat blijkt niet overbodig te zijn. 'Zelfs binnen Nederland verschillen termen en regelgeving per regio. Spraakverwarringen kunnen soms vreselijke situaties veroorzaken. Zo is een huurgraf in één regio hetzelfde als een familiegraf, maar in een andere regio wordt iemand in zo’n huurgraf juist met vreemden geplaatst en is het niet mogelijk om er een familielid bij te plaatsen.'

Grafzorg Nederland heeft geen winstoogmerk en staat open om informatie te geven aan mensen die vragen hebben. Dat ondervond ook een dame die liever anoniem wil blijven. Zij woont al 25 jaar in Zwitserland en haar man is in een familiegraf in Nederland begraven. Toen het leek of zij problemen ging krijgen met het onderhoud van familiegraven in Nederland, heeft ze contact opgenomen met de stichting. 'Ze gaven goede informatie en deden dat op een prettige manier.' Zij was het die Dutch Abroad wees op het bestaan van Stichting Grafzorg Nederland in de hoop dat zij anderen ook van dienst kan zijn.

Begraven in Nederland
Uiteindelijk heeft ze binnen de familie een andere oplossing gevonden door een stichting op te richten om de familiegraven te onderhouden. Ooit zal ze, nu bijna 80 jaar, wel naast haar man in Nederland begraven worden. Tot die tijd geniet ze van haar leven in Zwitserland.

Wie wil weten wie rechthebbende is van een graf in Nederland, moet contact opnemen met de gemeente waar het graf staat, adviseert Van der Putten. Voor meer informatie over grafbezorging kunt u terecht op www.grafzorg.nl of www.uitvaart.nl/infotheek/het-graf.