Vroedvrouw Hennie Nijman verhuisde in 2003 met haar man naar Irak. In de Noord-Irakese stad Sulimaniya geeft ze nu adviezen aan zwangeren. 'Alle moeders vinden mijn naam mooi, dus er komen steeds meer babies met de naam Hennie bij in de stad.' 

In november 2003 stapten we met onze stoute schoenen aan op het vliegtuig naar Amman in Jordanië om vandaar, via Bagdad, naar Sulimaniya (Suli) te vliegen. Mijn man Werner had er een baan gekregen bij Handicap International, een NGO die protheses verstrekt aan slachtoffers van landmijnen. Boven Bagdad gleed het kleine vliegtuig in rondjes naar het vliegveld, deze manoeuvre was bedoeld om eventueel afweer geschut te vermijden.

Suli onherkenbaar veranderd
Inmiddels vliegen we in een groot lijnvliegtuig rechtstreeks van Amman naar het vliegveld in Suli. Suli was een stad met ongeveer 800.000 inwoners en zag er dorps uit met laag gebouwde, oosterse huizen, auto's zag je weinig op straat. Nu zijn er 1,2 miljoen inwoners en de stad is onherkenbaar veranderd met enorm veel hoogbouw, files op de weg en zelfs een paar cafés met redelijke cappuccino's en supermarkten waar je zelf je groenten en fruit mag pakken.

Natuurlijk is er ook de oosterse bazaar waar ik bijna dagelijks door loop na mijn werk en waar ontelbare goede en slechte geuren zich opdringen en waar iedereen staart naar die blonde vrouw die zo haastig loopt.

Veel bedelaars
Er zijn veel bedelaars, vooral moeders met kleine kinderen die de hele dag lijken te slapen op de stoep om medelijden op te wekken, verschrikkelijk vind ik dit. Er is een georganiseerde groep die op deze manier hun geld verdient, maar er zijn natuurlijk altijd moeders die weduwe zijn geworden en die geen familie hebben om op terug te vallen.

Zwangerschapsklas
In 2004 ontmoette ik Begard, een jonge Koerdische fysiotherapeut, een gedreven mens die het leven voor de vrouwen in de stad probeert te verbeteren. Zelf ben ik vroedvrouw en samen besloten we een zwangerschapsklas te beginnen. We verfden een zaaltje in de kraamkliniek en startten met onze cursus. Die loopt nu nog steeds. We hebben zelfs een aantal medewerkers aangenomen die ons helpen.

Taal leren
Om de vrouwen te bereiken, moest ik natuurlijk wel de taal leren. Mijn overbuurvrouw Lutfi gaf mij daarom les. Dat betekende wel dat ik in gewicht aankwam. Lutfi woonde alleen (heel ongewoon hier) en vond het heerlijk om samen te eten. Het eten hier bestaat voornamelijk uit rijst met een groentensausje en kip,kip,kip,kip. Soms beefburgers, het meeste andere vlees is te duur.

Kippenborst
Ja, die kip..... Lutfi onderwees me het woord voor kip en voor borst, dus toen ik kippenborsten wilde kopen combineerde ik deze woorden in de bazaar. De jonge koopman draaide zich om en wilde me niet meer zien. Het bleek dat ik om vrouwenborst had gevraagd inplaats van kip. Men gebruikt hier namelijk het woord ‘borstkast’. Nu spreek ik een aardig woordje Sorani, een van de hoofd dialecten van de Koerden.

Baan op verloskundeafdeling
Ik overwoog ook als vroedvrouw aan het werk te gaan op de verloskundige afdeling. Maar toen ik er een paar keer had gekeken, zag ik al gauw dat het onmogelijk zou zijn om op een veilige manier te werken. Ik kon niet slapen van wat ik daar allemaal zag.

Geen autoriteit
Ik ben geen dokter en heb duidelijk geen autoriteit om dingen te veranderen. Elke keer dat ik dat probeerde, kreeg ik te horen: ‘zo doen we dit hier niet’  of  ‘we zijn te druk om dit te doen’. Dat gold bijvoorbeeld voor het nakijken van de placenta na de geboorte om te zien of die compleet is.

Borstvoedingtips
Nu ga ik rond de afdelingen en onderwijs nieuwe moeders over borstvoeding en over al de andere dingen waar men vragen over stelt. Sommige jonge dokters voelen zich bedreigd door die vreemde snoeshaan die staat toe te kijken. Met anderen heb ik wel leuk contact en met hen kan ik dingen bespreken.

Keizersnede
Steeds meer baby’s worden geboren via de keizersnede. Vrouwen willen dit zelf graag omdat er nauwelijks pijnbestrijding is tijdens de weeën en ze mogen geen man of familie bij zich hebben tijdens dit proces. Alleen tijdens de bevalling zodat die de baby kunnen aankleden.

Druk op personeel groot
Het personeel staat  onder grote druk omdat er tussen de 20 en 50 bevallingen zijn per dag. Het resultaat is dat men vaak gejaagd en onvriendelijk is. Door onkunde gebeuren er ook vaak nare dingen. Heel veel premature baby’s overlijden omdat er niet genoeg plaats en kunde is om hen te verzorgen. Een baby van 1 kg wordt rustig naar huis gestuurd. Als hij sterk is overleeft hij, misschien...

Inshallah
Het gebeurt soms dat er een pakketje ligt bij het voeteneind van de moeder. Dat is dan een doodgeboren baby die nog door de familie moet worden opgehaald. In zo'n geval wordt er zelden gehuild want het is "Inshallah!" God's wil. Als ik er met hen over praat en meeleven toon, komen vaak de tranen.

 We noemen haar Hennie
Als ik tijd over heb, ga ik naar de verloskunde-afdeling en steun ik de nieuwe moeders met hun weeën. Ik ben ook geregeld bij de bevalling. Vaak willen ze me niet meer loslaten. Wat heel leuk is om mee te maken is dat alle moeders mijn naam mooi vinden omdat het op 'Henguine' lijkt, wat honing betekent. Ze vernoemen hun kind naar mij en inmiddels zijn er al aardig wat babies hier die Hennie heten!

Hoop houden
Er komen veel Koerden uit het Westen terug , sommigen willen ook dingen veranderd zien. Ik blijf hoop houden en zal samen met anderen blijven werken om een veilige plek te creëren voor moeders om hun kindje ter wereld te brengen.

Slechts twee bomaanslagen
De veiligheidssituatie hier is goed. In de tijd dat we hier zijn hebben we maar 2 keer een bomaanslag gehad. Eén was vrij dichtbij, de andere hoorden we niet eens. We voelen ons allebei erg thuis, zelfs zo dat we proberen hier een flat te kopen. Ik mis alleen de kinderen en kleinkinderen die in Engeland wonen. Onze jongste zoon is hier 10 maanden geweest en gaf Engelse les.

Luid toeterend de bergen in
We maken fantastische dingen mee hier. Gisteren gingen we naar een bruiloft, buiten in de bergen in schitterende natuur. We reden er in een colonne van auto's naar toe, luid toeterend, keiharde Arabische en Koerdische muziek aan in de auto's, zwaaien met kleurige doeken uit de ramen, op de snelweg met drie auto's naast elkaar. In Nederland zouden we zijn opgepakt!

Meer artikelen lezen voor en door Nederlanders in het buitenland? Neem een gratis abonnement op het WereldExpat Magazine