Precies een jaar geleden maakte ik na 20 jaar kennis met mijn vaderland, Afghanistan. Inmiddels ben ik hier voor de derde keer. De voorgaande keren voelde dat als een prettig soort thuiskomen. Maar de vriendelijke gezichten en de gastvrijheid zijn dit keer ver te zoeken. Ik heb voor het eerst heimwee naar Nederland.

De vorige keren begon het al in het vliegtuig. Zodra ik de woeste bergen van de Hindu Kush zag, voelde ik de trotse Afghaan in mij boven komen. Ik zag de 5000 jaar oude geschiedenis van Afghanistan in deze bergen terug.

Ook deze zomer stapte ik verwachtingsvol uit het vliegtuig, ervan uitgaand dat mijn geboortstad Kabul mij weer als vanouds zou verwelkomen. Maar de warme zonnestralen en de vriendelijkheid zijn verdwenen.

Ruzie
De eerste dag dat ik naar het centrum ga, merk ik al dat Kabul is veranderd. De sfeer is gespannen, het minste of geringste kan leiden tot onenigheid. In twee weken tijd ben ik al drie keer getuige geweest van ruzie op straat. Ik dacht dat we in Nederland een kort lontje hebben. Maar het Afghaanse lontje blijkt nog korter. En dat wordt alleen maar erger nu de heilige maand ramadan is begonnen.

Waar komt die spanning vandaan? Waarom is 'mijn' Kabul zo veranderd? Ook uiterlijk trouwens: nieuwe trouwzalen en gigantische winkelcentra schieten als paddestoelen uit de grond. Overal zie ik gebouwen in aanbouw.

Maar beschaving is inmiddels ver te zoeken. Respect voor elkaar is verdwenen. Geld speelt een belangrijke rol en eerlijkheid is een zeldzaamheid geworden.

Hoop
Die constateringen heb ik als het ware in een rugzak gestopt en nu ga ik op zoek naar antwoorden. Wetende dat het resultaat niet rooskleurig zal zijn. De speurtocht voert langs vrienden en kennissen. Ook de televisie is een belangrijke informatiebron. Inmiddels weet ik dat de hoop die deze mensen op de been hield nu aan het verdwijnen is.

Met de komst van president Hamid Karzai hadden de Afghanen de hoop dat er eindelijk vrede zou komen in het land. Negen jaar later is de stad er deels op vooruitgegaan. Dat geldt niet voor de bevolking. In het begin kwamen mensen nog terug uit de buurlanden om zich in hun vaderland te vestigen. Nu is de emigratie weer begonnen.

Democratie?
Wat de bevolking op dit moment vooral bezighoudt, zijn de parlementsverkiezingen in september. En de grote bedragen die de kandidaten over de balk smijten. Om campagne te voeren hebben deze politici door heel Kabul grote reclameposters van zichzelf gehangen om stemmen te winnen. Één poster kost 1000 afghani's, dus zo'n 16 euro.

De Afghanen vragen zich af hoe ze aan zoveel geld komen. Velen vermoeden dat ze politieke steun krijgen uit landen als Iran, Amerika en Pakistan.

Daarnaast is er weinig vertrouwen meer in de democratie. Laatst vroeg een tv-presentator aan mensen wat ze verstaan onder democratie. Wetteloosheid, onzedelijkheid en het einde van de beschaving, antwoordde een van de geïnterviewden.

Karzai heeft met zijn politieke spelletjes het Afghaanse volk nog verder de afgrond in geholpen. Het enige wat ze nog hadden, was hoop. Zelfs dat is er niet meer. Sommige mensen zijn zo radeloos dat ze verlangen naar het Taliban-tijdperk.