De kaasschaaf, de kroket en de Nederlandse taal scoren hoog in het heimwee-onderzoek van de Wereldomroep. De kaasschaaf gaat mee, de kroket wordt vooral gemist en de taal wordt door bijna de helft van de Nederlanders in het buitenland nog thuis gesproken.

Er zit een verschil tussen Nederland missen of lijden aan heimwee. Van de 1281 leden van het Wereldpanel die de moeite namen om de heimweevragenlijst in te vullen - meer dan ooit! - heeft 42% nooit last van heimwee. Toch mist bijna 60% Nederland soms en ruim 10% regelmatig tot vaak.

Taal
Op de vraag wát die expats en emigranten dan precies missen, scoort de familie het hoogst, gevolgd door vrienden en typisch Nederlands eten en snoepgoed. Maar ook Nederlandse winkels, het dagelijks gebruik van de fiets en het Hollandse landschap worden door ruim 40% regelmatig tot vaak gemist.

Een derde mist de Nederlandse taal. Dat lijkt op het eerste gezicht niet veel. Maar misschien heeft dat te maken heeft met het feit dat bijna 46 procent van de respondenten een Nederlandse partner heeft, en thuis dus hoogstwaarschijnlijk Nederlands spreekt.

Tegelijkertijd valt op dat bijna 70 procent denkt in het Nederlands, 45,5 procent droomt in het Nederlands en ruim 42 procent gebruikt zijn moedertaal bij het ruziemaken of om eens een lekker potje te schelden. Dat taal belangrijk is, blijkt ook uit eerder onderzoek van de Wereldomroep, waarin naar boven kwam dat Nederlanders in het buitenland het liefst willen dat hun bezoek leesvoer meebrengt.

Haring en kroket
Inzoomend op Nederlands eten en snoepgoed, dat zo node gemist wordt, voeren kroket en frikadel de lijst aan. Maar ook haring, drop en stroopwafels zijn geliefde Hollandse lekkernijen.

Aan het gemis van drop en stroopwafels valt het meest te doen; die worden gewoon besteld in Nederland, gekocht in speciale Hollandse winkels of ... zelf gemaakt.

Kaasschaaf en wc-kalender 
De Nederlander in het buitenland brengt graag zijn eigen Hollandse huisraad mee. Topper is de kaasschaaf, die in ruim 84 procent van de huishoudens aanwezig is. Maar ook een setje van handdoek en theedoek scoren hoog (74 procent), evenals de verjaardagskalender op de wc (ruim 44 procent). Klompen en delftsblauw zijn in eenderde van de huishoudens aanwezig.

Maar er gaan ook andere typisch Nederlandse voorwerpen mee. Een kleine selectie: Zaanse klok, koektrommel, hutspotstamper, flessenlikker, appelboor, Senseo, foto's en schilderijen van Nederlands landschap, theemuts, schaatsen, poffertjespan, boerenbont servies, sloffen, Nederlandse vlag, voordeurbel, enz.

Oranje
Net als bij Nederlanders in Nederland is Sinterklaas onder expats en emigranten de meest gewaardeerde Nederlandse traditie. Althans, het is de traditie die het meest gemist wordt. Ruim een kwart viert ook in het buitenland pakjesavond. Bijna 37 procent bakt nog oliebollen voor Oud en Nieuw.

Ook Koninginnedag wordt door bijna een kwart van de Nederlanders over de grens gevierd. Een bezoek aan de vrijmarkt wordt op die dag door velen gemist. Wat ook opvalt, is het feit dat eenderde van de respondenten tijdens voetbalwedstrijden van het Nederlands elftal oranje kleding draagt.

Heimwee
Sinds de komst van internet is het een stuk eenvoudiger geworden om de band met Nederland te onderhouden. Bijna 86 procent doet dat middels contact met familie en vrienden. Bijna 80 procent volgt de Nederlandse media actief.

Deze contacten zijn ook belangrijk bij de bestrijding van heimwee. Ook al heeft 42 procent dus nooit heimwee ('belachelijke vraag!'), de overige 58 procent heeft daar wel last van. Hij of zij mailt of belt in zo'n geval met familie of vrienden of surft naar Nederlandse websites.

Bestrijden
Een van de respondenten schrijft dat hij/zij bij een aanval van heimwee zichzelf belooft om over drie maanden een reis naar Nederland te boeken, mocht de heimwee dan nog steeds knagen. Deze truc werkt: het is tot nu toe nog nooit zo ver gekomen.

Iemand anders gaat in zo'n geval naar de rand van Manhattan om naar een - bij voorkeur - wolkenlucht te kijken, weer een ander droomt ervan een prijs voor een reis naar Nederland te winnen, er worden oude Margrieten en Libelles van zolder gehaald of Nederlandse boeken gelezen.

Kijken naar BVN ('dan ben ik gelijk genezen'), naar Uitzending Gemist of luisteren naar de Wereldomroep helpt in sommige gevallen ook. Een aantal respondenten verdrinkt zijn heimwee met een biertje of jenever. Of nuttigt gewoon een 'bakkie troost'. Met één koekje. 

Door Margreet Strijbosch en Tessa Hoogvliet