Hans van Mierlo is overleden. Hij was al geruime tijd ziek, en is 78 jaar geworden. Van Mierlo was in 1966 een van de oprichters van D66 en jarenlang het gezicht van de partij, die een alternatief wilde zijn voor de verzuilde politieke partijen.

D66 kwam in 1967 direct met zeven zetels in de Tweede Kamer. De Brabander Van Mierlo leidde de fractie tot 1973, toen de partij in een crisis kwam. Jan Terlouw nam het stokje van Van Mierlo over.
In 1981 keerde Van Mierlo terug in Den Haag, als minister van Defensie in het kabinet-Van Agt III. Dat kabinet spatte binnen een jaar uiteen, door ruzies tussen CDA en PvdA, waarna Van Mierlo namens D66 plaatsnam in de Eerste Kamer.

Paars
In 1986 werd Van Mierlo opnieuw fractievoorzitter in de Tweede Kamer. Vooral onder de CDA-PvdA-coalitie in het kabinet-Lubbers III floreerde de partij, waardoor bij de verkiezingen van 1994 liefst 24 zetels werden gehaald. De benoeming dat jaar tot minister van Buitenlandse Zaken en vice-premier in Paars-1, een kabinet zonder het CDA, was de politieke kroon op het werk van Van Mierlo. Het kabinet had de economische wind mee en werd een succes.

Toch keerde Van Mierlo vier jaar later niet terug in Paars II. D66 verloor de post van Buitenlandse Zaken en Van Mierlo had geen zin in een andere ministerspost.

Van Mierlo verliet in 1998 de politiek en werd benoemd tot minister van Staat. Ook werd hij erevoorzitter van D66. Hans van Mierlo was sinds november vorig jaar getrouwd met schrijfster Connie Palmen.

Markant figuur
In Den Haag is bedroefd gereageerd op het overlijden van Hans van Mierlo, die wordt omschreven als een markant figuur met visie, passie en verfrissende ideeën over de democratie.
De huidige D66-leider Alexander Pechtold noemt Van Mierlo een inspirator en een begenadigd spreker. 'Ik wou dat ik kon denken zoals hij formuleert,' zei Pechtold. Hij bezocht de zieke Van Mierlo de afgelopen weken nog diverse keren. 'Dan kwam eerst de vraag hoe de peilingen waren en daarna volgde altijd wel een advies,' zei Pechtold.

D66-kopstuk Laurens Jan Brinkhorst, die Van Mierlo kende sinds de oprichting van de partij, roemde zijn visionaire capaciteiten. 'Hij zag dingen die anderen niet zagen. Het was een kwetsbare man met veel passie', aldus Brinkhorst. Oud-fractievoorzitter van D66 Gerrit-Jan Wolffensperger stelde dat Van Mierlo de Nederlandse politiek fundamenteel heeft veranderd. Voormalig D66-minister Els Borst omschreef Van Mierlo als een 'ongelooflijk vitale man die wilde leven'.

Uitzonderlijk
Oud-premier Kok zei dat hij altijd een bijzondere waardering voor Van Mierlo heeft gehad. Hij noemde de overleden D66-voorman een warme man met geweldige talenten met wie je eindeloos kon debatteren. Volgens Kok was er daarbij altijd een basis van vertrouwen, iets wat de oud-premier als uitzonderlijk in de politiek bestempelde.

Premier Balkenende zei dat Nederland een man heeft verloren die zich vier decennia lang met hart en ziel heeft ingezet voor de samenleving. PvdA-leider Bos sprak van 'het verlies van een markant en krachtig politicus'. Volgens VVD-fractievoorzitter Mark Rutte was Van Mierlo 'een man met visie, een groot woordkunstenaar en een meester van de paradox'.

Partijleider Rouvoet van de ChristenUnie zei geraakt te zijn door het verlies van 'een geduchte politieke tegenstander en een oorspronkelijke geest in de politiek'. Femke Halsema (GroenLinks) reageerde via twitter op het overlijden van Hans van Mierlo: 'Wat erg. Zulke goede herinneringen aan taartjes bij hem thuis, gesprekken her en der. Wat erg voor Connie.'