'Le ragazze dello swing' (De meisjes van de swing) zo heet de miniserie die deze week op de Italiaanse televisie in première ging. De tweedelige fictie serie vertelt het verhaal van het Trio Lescano. Geboren in Den Haag maar wereldberoemd in het fascistische Italië van de jaren dertig en dat ondanks hun joodse afkomst.

Het eerste dat opvalt als je naar het Trio Lescano luistert is de prachtige samenzang van de drie zusjes. De stijl is de swing van de Amerikaanse Andrew Sisters, maar de techniek van Alexandra, Judith en Kitty Leschan is verfijnder en de stemmen passen nog beter bij elkaar.

Nederlands accent
Het tweede dat opvalt is het behoorlijk stevige Nederlandse accent van Alessandra, Giuditta en Caterinetta (Caterina) Lescano, zoals ze zich in Italië zijn gaan noemen. Blijkbaar stond dat het succes niet in de weg.

'In die tijd, tussen de twee Wereldoorlogen, was Italië gewend geraakt aan een toestroom van buitenlanders', zegt Manuel Carrera stafmedewerker van de website Trio-Lescano.it, een goed gedocumenteerde site volledig gewijd aan de drie Nederlandse zusjes. 'Dus zo vreemd was het niet om een buitenlands accent te horen. Bovendien valt het wel mee met dat accent. Je kan de woorden prima verstaan.'

Ontdekt in Turijn
Het succes van het Trio begint in 1935 als deze in Turijn ontdekt worden door dirigent en componist Carlo Prato. Prato is op dat moment directeur van de EIAR, de voorloper van de RAI, de Italiaanse publieke radio.

Moeder - operettezangeres Eva de Leeuw - had het trio naar haar broer in Turijn gestuurd, omdat de circusact waarin de zusjes optraden door het ongeluk van hun Hongaarse vader Alexander Leschan in het slop was geraakt.

In het creatief bruisende Turijn van die jaren gaat het snel. Prato schaaft de drie stemmen bij totdat er een soort close harmony magie ontstaat en bezorgt het Trio Lescano een platencontract bij Parlophon. In 1936 nemen ze hun eerste plaat, Guarany Guaranà, op. Het blijkt een succes. De zusjes groeien in korte tijd uit tot grote sterren. 

Spice girls
'Ze waren een soort Spice Girls avant la lettre', zegt Carrera. 'Behalve dan dat ze veel beter waren. Ze hadden een artistieke waarde die de Spice Girls niet hadden. Die waren alleen maar mooi, het Trio Lescano was ook goed.'

Tussen 1939 en 1943 groeide het trio uit tot de symbolen van het fascistische regime. In 1940 traden ze op in een experimentele televisie uitzending, ze zingen voor de koning en in 1942 krijgen ze de Italiaanse nationaliteit. 

Mussolini
Toen Benito Mussolini op een dag onder hun balkon doorliep in Turijn, stopte hij om ze te groeten. Ze waren volgens de kranten 'de drie graties van de microfoon' en de 'verpersoonlijking van de hemelse drie-eenheid'. En dat voor drie joodse meisjes uit Den Haag. 

'Blijkbaar werd aan artiesten meer toegestaan dan aan gewone mensen', becommentarieert Trio Lescano-expert Carrera. 'Men wist vanaf het begin dat de moeder van de meisjes joods was, maar blijkbaar was dat voor het regime geen probleem.' 

Tot 1943. Tijdens een concert in Genua worden de zusjes Leschan gearresteerd op verdenking van spionage. Dat verhaal wordt in twijfel getrokken: 'Er zijn geen documenten van die arrestatie', zegt Carrera, 'en ook de kranten uit die tijd schrijven er niet over. En dat is vreemd, want ze waren immers immens populair'. 

Abrupt einde
Feit is wel dat hun carrière abrupt eindigt in 1943. Na de oorlog treden ze nog een keer samen op in Italië, waarna de jongste zus, Kitty, de groep verlaat. De andere twee vertrekken naar Zuid-Amerika, waar ze uiteindelijk in 1952 uit elkaar gaan. Ze raken een beetje in de vergetelheid.

De laatste jaren is er weer wat meer aandacht voor de 'koninginnen van de Italiaanse swing'. Zo worden in Nederland zowel een radio- als een televisiedocumentaire gemaakt, verschijnen er in Italië verschillende biografieën en is er dus nu de televisieserie. 

Eigen geschiedenis
Miljoenen Italianen zagen maandagavond hoe Elise Schaap en Lotte Verbeek, samen met de Hongaarse actrice Andrea Osvart, gestalte gaven aan het legendarische trio. De rol van moeder Eva de Leeuw werd vertolkt door Silvia Kristel. Tot mijn verbazing werd niet alles nagesynchroniseerd en kon ik, voor het eerst in mijn verblijf in Italië, Nederlands horen op de RAI.

Dat maakte dat de serie authentiek en sympathiek overkwam. Ik denk dat het voor veel Italianen aangenaam en ook verrassend was: niet veel Italianen realiseren zich dat het Trio Lescano niet Italiaans was, en het was dus ook een kennismaking met een gedeelte van hun eigen geschiedenis.