Expat On Air

Expat On Air: hét radioprogramma voor expats, elke zaterdag van 09.00 tot 10.00.

Expat On Air is in heel Europa op kortegolf te beluisteren. De uitzendingen zijn ook online te horen via de streams en podcasts. Na de uitzending verschijnt een uitgebreid artikel met audio op Wereldomroep.nl.

de redactie met uw vragen en opmerkingen.

Een ‘blessing in disguise’, een geluk bij een ongeluk. Zo kun je volgens Alexander Vollebregt ook naar de aardbeving in Haïti kijken. Vollebregt bekleedt de leerstoel Ruimtelijke Planning en Strategie aan de Technische Universiteit in Delft. Samen met een groep oud-studenten adviseert hij de regering van Haïti bij de wederopbouw. Vollebregt staat op het punt te vertrekken. ‘Mijn handen jeuken ongelofelijk.’

Alexander Vollebregt was aan de vooravond van zijn vertrek te gast in het Wereldomroep-radioprogramma Expat on Air. Hij ziet in de wederopbouw na de aardbeving een kans om een einde te maken aan de slechte woonomstandigheden van veel Haïtianen. ‘Problemen waren er al ver voor deze aardbeving. Orkanen veroorzaken iedere keer weer grote schade. Delen van Haïti zijn overbevolkt. Iedereen zit op elkaar in de grote stad, en op andere plaatsen gebeurt bijna niks’, zegt Vollebregt. Volgens hem biedt de wederopbouw mogelijkheden om de bevolking weer meer te spreiden over het land.

Randstad
Vollebregt vergelijkt het met de Randstad in Nederland. ‘Amsterdam, Rotterdam en Den Haag zijn steden in een groter netwerk. Dat model willen we vertalen naar Haïti.’ De manier van denken en werken die de TU Delft naar Haïti exporteert heet ‘development from disaster’. ‘Je gebruikt de gelegenheid van een natuurramp niet alleen om de situatie terug te brengen naar het oude niveau. Je probeert juist om vooruitgang te boeken.’

Een groep pas afgestudeerde studenten van de TU Delft is al in Haïti. Ze inventariseren wat er moet gebeuren na de eerste noodhulp. Daar komt bijvoorbeeld uit naar voren dat er snel semi-permanente woningen moeten komen, die het gat overbruggen tussen een tentenkamp en een nieuw, permanent huis.

Chaos
Eén van de oud-studenten van Vollebregt is Michiel Mollen. In samenwerking met hulporganisatie Cordaid werkt hij aan de bouw van de noodwoningen. Mollen is geschrokken van wat hij ruim twee maanden na de aardbeving nog zag. ‘Alle systemen zijn eigenlijk uitgevallen. Er is op veel plaatsen nog geen water of elektriciteit. Ook de infrastructuur is nog steeds een chaos. Veel doorgaande wegen zijn geblokkeerd met bergen puin, waardoor delen van Port-au-Prince nog altijd ontoegankelijk zijn.’

Mollen werd geraakt door de omstandigheden waaronder veel Haïtianen nu leven. ‘In de middenberm van een drukke straat zijn kleine keetjes gebouwd waar nu kleine kinderen wonen. Ze zitten de hele dag in het stof en de uitlaatgassen. Hopelijk komen de eerste tijdelijke huizen snel van de grond.’

Tsunami
Bij de wederopbouw van Haïti vallen lessen te trekken uit wat er gebeurde na de tsunami in Zuidoost-Azië, in 2004. ‘Dat was een natuurramp van ongekende schaal, die niemand kon bevatten’, zegt universitair docent Vollebregt. Na de ramp was er bovendien door alle inzamelingsacties voldoende geld beschikbaar om vaart te maken met de wederopbouw.

Volgens Vollebregt leidde dat ertoe dat op sommige plaatsen eigenlijk te veel gebouwd is. ‘Indonesië kent veel kampongs, een verzameling woningen op een soort erf. Na de tsunami zijn die kampongs hier en daar helemaal volgebouwd. Iedereen in het dorp, tot baby’s aan toe, kreeg een eigen woning.’ Daardoor bleef er volgens de universitair docent op veel plaatsen geen ruimte meer over voor landbouw, en stagneerde de economische ontwikkeling van de kampongs. ‘Dergelijke fouten moeten we in Haïti niet weer maken.’

Bovendien waarschuwt Vollebregt dat het Westen zich niet moet beperken tot het sturen van geld. ‘We moeten de vinger aan de pols blijven houden om te zorgen dat het geld goed terechtkomt, en niet blijft steken bij bijvoorbeeld corrupte lokale aannemers.’

Bedrijfsleven
Ook het Nederlandse bedrijfsleven staat voor een deel te trappelen om in Haïti aan de slag te gaan. Kennis komt niet alleen van de TU Delft, maar ook van Arcadis. Het ingenieursbureau heeft een samenwerkingsovereenkomst gesloten met de VN-organisatie UN Habitat.

‘Wij gaan om te beginnen heel goed kijken en luisteren naar wat er nodig is’, zegt woordvoerder Mark Zellenrath van Arcadis. Zijn bedrijf was ook betrokken bij de wederopbouw na de overstromingen in New Orleans, en heeft veel kennis over waterafvoer. ‘Wij weten bijvoorbeeld waar je het beste een tentenkamp kunt neerzetten, zodat het niet onder aan een berg staat waar in het regenseizoen aardverschuivingen kunnen plaatsvinden.’ Op langere termijn wil Arcadis gaan meewerken aan het aanleggen van betere afwateringssystemen en riolering in de stad, zodat ziektes voorkomen kunnen worden.

Geld levert het Arcadis overigens niet op, zegt Zellenrath. ‘Het personeel gaat er op onze kosten naartoe. En ook de kennis stellen we pro bono beschikbaar.’ Na de ramp is er geld ingezameld binnen Arcadis, om de hulp mogelijk te maken. Ook ziet het ingenieursbureau het als zijn maatschappelijke plicht om medewerkers de kans te geven om zich in te zetten voor de maatschappij. Zellenrath: ‘We willen echt vanuit ons hart een bijdrage leveren. En in dit geval is dat aan Haïti.’