In de Afghaanse provincie Helmand is zaterdag het langverwachte offensief tegen de Taliban van start gegaan. Het is de grootste gezamenlijke operatie van de internationale troepenmacht ISAF en het Afghaanse leger tot nu toe. Doel is om het grootste Taliban-bolwerk in Zuid-Afghanistan, Marjah, in handen te krijgen.

De operatie Moshtarak (‘Samen’) ging zaterdagmorgen vroeg van start, nadat president Hamid Karzai van Afghanistan er vrijdagavond het definitieve groene licht voor had gegeven. Zo’n 15.000 Afghaanse, Amerikaanse, Britse, Deense en Estse militairen zijn bij het offensief zijn ingezet. Onder hen ook een beperkt aantal Afghaanse eenheden uit Uruzgan, aldus het Nederlandse ministerie van Defensie. Rond het gebied is veel zware artillerie samengetrokken en is er luchtsteun voorhanden. Algemeen wordt aangenomen dat ook de Nederlandse F-16’s die op Kandahar Airfield zijn gestationeerd in actie kunnen komen.

Luchtmobiel
De operatie ging zaterdag voor zonsopgang van start met een grote luchtmobiele operatie waarbij troepen in vijandelijk gebied werden afgezet met helikopters. De berichten uit het gebied rond Marjah en de stad zelf spraken van betrekkelijk lichte weerstand van de Taliban tegen de eerste aanvalsgolf van hoofdzakelijk Afghaanse eenheden en Amerikaanse mariniers. De Afghaanse minister van Defensie Abdul Rahim Wardak zei dat in het gebied veel landmijnen liggen waardoor de opmars wordt vertraagd. De generaal die de Afghaanse troepen aanvoert zei dat er in de eerste uren twintig Talibanstrijders zijn gedood.

Landbouwgebied
Het belangrijkste doelwit van de operatie is het stadje Marjah, ten westen van de provinciehoofdstad Lashkar Gah. Maar ook de uitgestrekte landbouwgebieden ten zuiden en noorden van Marjah zullen worden veroverd op de Taliban, zeggen Afghaanse en buitenlandse woordvoerders. In die gebieden, in de jaren ’50 en ’60 in het kader van een landbouwproject aangelegd door de Verenigde Staten, zou veel papaverteelt plaatsvinden, de bron voor opium en heroïne.

Waarschuwingen
De operatie bij Marjah was afgelopen oktober tegenover de Wereldomroep al aangekondigd door de Nederlandse generaal Mart de Kruif, toen commandant van alle ISAF-troepen in Zuid-Afghanistan. De afgelopen weken is de plaatselijke bevolking in het gebied gewaarschuwd voor de ophanden zijnde offensief en werd overleg gevoerd met plaatselijke stamleiders. Naar verwacht hebben de Taliban de openheid over het geplande offensief gebruikt om extra boobytraps en bermbommen aan te brengen. Honderden (sommige bronnen spreken van duizenden) inwoners van Marjah en omgeving zijn gevlucht naar veiliger oorden. De Amerikaanse troepen hebben speciale ‘doorbraak-tanks’ ingezet die landmijnen en bermbommen kunnen uitschakelen.

Civiel
De Operatie Moshtarak heeft maanden aan voorbereiding gekost. Het is volgens ISAF niet alleen een militair offensief: zodra de Taliban zijn verdreven staan Afghaanse bestuurders klaar om het plaatselijk gezag over te nemen en kunnen opbouwprojecten voor de plaatselijke bevolking meteen van start gaan.

Links:
Clearing Operations Commence in Central Helmand (ISAF)
'Afscheid van Zuid-Afghanistan', interview met generaal De Kruif