Huwelijken lopen vast: dat gebeurde vroeger en het gebeurt nog steeds. Maar er is een verschil: vroeger bleven de partners bij elkaar 'vanwege de kinderen'. En dat is nu echt voorbij. Misschien ten onrechte, want kinderen van gescheiden ouders blijken een grotere kans te lopen om in de criminaliteit te belanden.

De cijfers: kinderen van gescheiden ouders hebben drie keer zoveel kans op crimineel gedrag als hun leeftijdgenoten uit volledige gezinnen. Dat ontdekte sociologe Marieke van de Rakt tijdens haar promotieonderzoek over de erfelijkheid van crimineel gedrag.

Harde cijfers
Uit buitenlands onderzoek was al bekend dat er een verband bestaat tussen echtscheiding van de ouders en een criminele carrière van de kinderen. Van de Rakt is erin geslaagd dat verband uit te drukken in harde cijfers:

'Ieder jaar heeft elk kind ongeveer 1% kans om een delict te plegen. Als ouders gaan scheiden, wordt die kans voor een kind drie keer zo groot. Dus dan heeft een kind ongeveer 3% kans om een delict te plegen.'

Gedragsproblemen
Het komt door een cocktail van factoren: een scheiding hakt er in, bij het hele gezin. Kinderen kunnen door de stress tijdelijk emotioneel minder stabiel zijn. Ook blijkt dat er na een scheiding vaak minder toezicht op een kind wordt gehouden. En, doordat veelal het inkomen daalt, is er ook opeens geen geld meer voor allerlei leuke dingen. Ook de gezondheid van het kind en de schoolprestaties kunnen een tik krijgen van een scheiding.

Ontwikkelingspsycholoog Steven Pont beaamt dat een scheiding allerlei risico’s met zich meebrengt. Zo werkte hij eerder met uit huis geplaatste kinderen met gedragsproblemen. Vrijwel al deze jongeren waren afkomstig uit gezinnen waar de ouders uit elkaar waren.

Elke avond
Scheiding komt in Nederland steeds vaker voor. Tegenwoordig strandt naar schatting één op de drie huwelijken. Een halve eeuw geleden was scheiden nog een schande, nu is het doodgewoon. Therapeut Pont heeft er vaak mee te maken:

‘Elke avond, dus ook weer vanavond, horen 200 à 250 kinderen in Nederland dat hun ouders gaan scheiden. Dus daar wordt straks tegen gezegd: 'Kom lieverd, ga even zitten, want we willen je wat vertellen.' Dat is vanavond zo, dat was gisteravond zo en morgenavond is het weer zo.'

Maar de emotionele gevolgen van een scheiding zijn nog even groot, zegt Pont. Wat is dan wijsheid? Moeten we weer, zoals vorige generaties, ondanks ruzies en stress bij elkaar blijven voor de kinderen?
Zeker niet altijd, zegt Pont. In een relatie waar geweld wordt gebruikt, of waar een partner continu wordt vernederd, kan je beter scheiden. 'Maar het blijft een oergevoel van kinderen, ze willen hun ouders bij elkaar hebben.'

Volhouden
Pont vindt dat mensen in elk geval zolang hun kinderen klein zijn, even moeten volhouden, ook al is de relatie moeizaam. Ga niet uit elkaar voor je jongste kind 4 is, zegt hij.

Socioloog Van de Rakt voegt eraan toe dat je eventuele schade kunt beperken door kinderen na een scheiding scherp in het oog te houden en zo nodig hulp in te schakelen. Dus juist in een periode dat mensen geneigd zijn zich in hun eigen ellende te wentelen, is het van groot belang om extra zorg aan de kinderen te besteden en ze te behoeden voor afglijden.