Binnen en buiten Irak is ophef ontstaan over het bruiloftsdrama van Dujail.  Vijftien mannen zijn onlangs ter dood veroordeeld voor deze vermeende massaverkrachting en –moord. Maar heeft deze gruwelijke misdaad ooit plaatsgevonden? 

Door Arabische redactie en Jannie Schipper

Eind mei bekennen enkele mannen op de Iraakse televisie een gruwelijke misdaad. In 2006 zouden zij als lid van een soennitische terreurgroep de bruiloftsstoet van een gemengd sjiitisch-soennitisch paar hebben ontvoerd. Vrouwen werden verkracht, kinderen werden in de rivier gegooid. In totaal zouden 70 mensen zijn vermoord. De Wereldomroep onderzoekt de gebeurtenis die zelfs in het door dagelijks geweld geteisterde Irak een schok teweegbracht.

Activist wordt terrorist
Een van de verdachten van het ‘bruiloftsdrama van Dujail’ is Firas Hassan Fleih al-Juburi. Firas is actief in een organisatie die opkomt voor de rechten van gedetineerden en neemt deel aan demonstraties tegen de Iraakse regering.  De bekentenissen over de misdaden bij de bruiloft worden op 28 mei uitgezonden, een paar dagen voor een geplande grote demonstratie tegen de regering. Firas wordt op tv opgevoerd als een activist die terrorist blijkt te zijn.

Naast de mensenrechtendemonstratie komt er een massale betoging tegen terrorisme en voor snelle executie van de daders. Op 16 juni 2011 maakt de rechtbank bekend dat alle 15 verdachten na een kort proces ter dood zijn veroordeeld. Mogelijk (ook) voor andere misdaden die zij hebben bekend.

Politieke groepen in Irak klagen direct over misbruik van het drama door de regering van premier Maliki. De bekentenissen komen de regering bijzonder goed uit: behalve mensenrechtenactivist is Firas ook partijgenoot van Allawi, de grote politieke rivaal van Maliki.

Amnesty International start een actie omdat de bekentenissen op tv zijn uitgezonden voordat het proces heeft plaatsgevonden. Op internet twijfelen politieke tegenstanders van het regime aan de waarheid van het bruiloftsverhaal.

Maar niemand stelt openlijk de vraag: heeft het gruwelijke drama ooit echt plaatsgevonden?

Geen concrete aanwijzing
De Wereldomroep verzamelde informatie uit verscheidene betrouwbare bronnen en vond geen enkele concrete aanwijzing dat het ‘bruiloftsdrama van Dujail’ werkelijk is gebeurd.

De volgende argumenten leiden tot deze conclusie.

Voor 2011 had niemand ooit van dit incident gehoord. Het Dujail-bruiloftsdrama is niet terug te vinden in media uit 2006. IraqBodyCount (IBC) houdt op internet vanaf 2003 alle mediaberichten over dodelijke incidenten bij. Er zijn geen lichamen gevonden die van slachtoffers van dit incident zouden zijn.

Op verzoek van RNW zijn de media uit de periode juni-oktober 2006 nogmaals  nagespeurd. ‘De gebeurtenis is nergens te vinden, tot de bekentenis van vorige maand’, zegt onderzoeker Josh Dougherty van IBC. ‘Ik zou erg verbaasd zijn als een incident van dit formaat onopgemerkt voorbij was gegaan’.

De uitgezonden bekentenissen bevatten grote tegenstrijdigheden (zie kader).

‘Ongetwijfeld zou het nieuws van zo’n grote en gruwelijke misdaad zich razendsnel onder gewone mensen hebben verspreid’, zegt Muwaffek al-Ayesh, van 2004 tot 2010 inlichtingenofficier voor de Amerikaanse troepen in de regio Bagdad. ‘Hoe kan het dat wij hierover niets hebben gerapporteerd?'

Er zouden 70 mensen zijn omgekomen en er is nergens een nabestaande te vinden. In de tv-uitzending kwamen zogenoemde nabestaanden aan het woord. Toen een parlementaire delegatie afreisde om hen te ontmoeten, bleken zij allen familieleden te hebben verloren bij andere aanslagen.

RNW sprak via een contactpersoon ter plaatse met tribale leiders en officials uit het shiitische Dujail, waar de meeste slachtoffers vandaan zouden zijn gekomen. Zij vertellen anoniem dat de gruwelijke slachting nooit is gebeurd.

Geen twijfel mogelijk
De verantwoordelijke afdeling voor veiligheidsoperaties in Bagdad reageert ondanks toezeggingen niet op concrete vragen van RNW. Ook de rechtbankwoordvoerder laat de gestelde vragen onbeantwoord.

Verscheidene Iraakse contactpersonen reageren verontwaardigd op de vraag of het ‘bruiloftsdrama van Dujail’ ooit heeft plaatsgevonden. ‘Het is belachelijk om het verhaal in twijfel te trekken’, zegt hoofdredacteur Ismael Zayer van dagblad Al Sabah Al Jadid. ‘Er is videomateriaal van de ontvoering, de verdachten hebben bekend.’ Hij zegt toe te helpen zoeken naar de beelden van het drama. Dat heeft tot nu toe niets opgeleverd.

Internationale organisaties beschuldigen de Iraakse regering ervan dat de bekentenissen wellicht met marteling zijn afgedwongen en het proces niet eerlijk is gevoerd.

Intussen staan de vijftien veroordeelden op het punt te worden opgehangen.