Fransen in het buitenland mogen dit jaar voor het eerst meedoen aan de parlementsverkiezingen. Spannend? Ja. Een succes? Niet echt.

In Frankrijk worden dezer dagen parlementsverkiezingen gehouden. Maar wie denkt dat dat alleen tot activiteiten leidt in Parijs en andere Franse steden, heeft het mis.
 
In Brussel werd afgelopen week een verkiezingsdebat gehouden – bestemd voor de bijna 100.000 Franse kiezers die in Nederland, België en Luxemburg wonen. De socialistische ‘Benelux’-kandidaat Philip Corderoy voerde ook al campagne in Amsterdam, Leiden en Den Haag.
 
VS grootste kiesdistrict
Fransman Julien Balkany voert campagne in New York om dààr stemmen te winnen. Hij is de rechtse kandidaat bij de Franse parlementsverkiezingen in het grootste ‘buitenlandse’ kiesdistrict: de Verenigde Staten Canada. Er wonen daar ruim 157.000 Franse stemgerechtigden.
 
In het King’s College in Londen werden twee verkiezingsdebatten georganiseerd om de Franse emigranten in Groot-Brittannië te enthousiasmeren voor de stembusgang. Kandidaat en schrijver Gaspard Koenig had nog wel een eigen website opgezet en een glamourfoto van zichzelf laten maken. Maar helaas: in King’s College zaten bijna net zoveel mensen in de zaal als op het podium.
 
1,2 miljoen kiesgerechtigden
In Frankrijk worden deze maand parlementsverkiezingen gehouden. En voor het eerst mogen ook de Fransen die in het buitenland wonen hun stem uitbrengen. Dat zijn er bijna 1,2 miljoen: emigranten, expats en mensen met een dubbel paspoort.
 
De mogelijkheid om te stemmen in het buitenland is ontstaan door een recente wetswijziging. Tot op heden konden de Fransen buiten de landsgrenzen wel meedoen aan de presidentsverkiezingen en waren ze vertegenwoordigd in de Senaat.
 
Kiesdistricten
Maar in 2008 werden met een grondwetswijziging 11 nieuwe kiesdistricten in het buitenland gecreëerd. Elk district – van kiesdistrict ‘Scandinavië’ tot kiesdistrict ‘Azië’ –  is nu goed voor één zetel in het parlement.
Met die wijziging werd gehoor gegeven aan een langdurige lobby van de Fransen in het buitenland. Zij wilden – net als de andere Fransen – gehoord worden in het parlement. En ze kregen steun van toenmalig president Nicolas Sarkozy. Tijdens zijn ambtstermijn werd werk gemaakt van de grondwetswijziging.
 
In elk buitenlands kiesdistrict stemmen de Fransen die daar wonen nu via internet (een primeur), in een stemhokje of per post op hun favoriete ‘lokale’ kandidaat.
 
Lokale kandidaten
Zo woont en werkt bankier en investeerder Julien Balkany al bijna zijn hele leven in New York en is Philip Corderoy werkzaam voor de Europese socialisten in het Europees Parlement in Brussel. Schrijver Gaspard Koenig werkt sinds 2009 bij de Europese Ontwikkelingsbank in Londen.
 
Door die achtergrond van de kandidaten heeft hun campagne ook een ‘eigen’ toon. Velen zijn gewoon aangesloten bij de landelijke Franse partijen, maar een groot deel is daarentegen onafhankelijk: ze zijn kandidaat namens alleen zichzelf, niet namens een partij.
 
Dubbele nationaliteit
De meeste kandidaten in het buitenland concentreren zich op ‘emigranten’-thema’s. De rechtse kandidaat Antoine Treuille in New York bijvoorbeeld pleit (ook op zijn campagnewebsite) voor beter Frans onderwijs in het buitenland, voor het behoud van de dubbele nationaliteit en fiscale versimpelingen voor emigranten.
Die aandacht voor de doelgroep is niet vreemd, aldus Jean-Daniel Chaoui, socialistisch kandidaat in het kisdistrict ‘Afrika’(92.000 stemgerechtigden): ,,We hebben een beetje het gevoel dat we aan ons lot worden overgelaten in het buitenland.’’
 
Toch lijkt de mogelijkheid om te stemmen in het buitenland nog geen groot succes. Gemiddeld nam slechts één op de vijf ingeschreven stemgerechtigden de moeite ook een stem uit te brengen bij de eerste verkiezingsronde. Zo’n 80 procent bleef thuis en stemde niet. Tot grote frustratie van de nieuwbakken kandidaten die graag een zetel wilden winnen.
 
,,Ik heb duizenden kilometers door het land gereisd’’, aldus Axelle Lemaire, kandidaat in Groot-Brittannië. ,,Ik kwam dan ’s nachts in onbekende steden aan waar ik bij mensen thuis sliep omdat ik geen budget had voor hotels. En ’s avonds waren er dan verkiezingsbijeenkomsten waar niet één bezoeker op kwam dagen.’’
 
 
Websites van de kandidaten:
 
Philip Cordery:
http://www.philipcordery.fr/public/index.php
 
Julien Balkany:
http://www.julienbalkany2012.com/
 
Gaspard Koenig:
http://gaspard2012.com/
 
De voorstellen van Antoine Treuille:
http://antoinetreuille.com/les-propositions-dantoine-treuille-legislatives-2012-amerique-nord
 
Jean-Daniel Chaoui:
http://legislatives2012.jdchaoui.com/
 
Axelle Lemaire:
http://www.axellelemaire.eu/