De Groene Revolutie maakte in de jaren 60 met behulp van kunstmest en pesticiden een eind aan de honger in India. Maar een halve eeuw later gebruiken arme boeren de pesticiden om zelf moord te plegen. In zijn film Giftige Tranen stelt Tom Deiters de schandalen rond landbouwgif aan de kaak.

Tom Deiters was altijd al voorstander van biologisch boeren, maar na zijn reis door de Indiase deelstaat Punjab tijdens zijn studie wist hij zeker dat deze vorm van landbouw de enige oplossing is voor de problematiek rond het gebruik van pesticiden. Met zijn documentaire trok hij langs Indiase dorpen om de boeren te mobiliseren.

Groene Revolutie
Het begon allemaal toen Deiters tijdens zijn reis hoorde over het Indiase echtpaar Maghar en Gindo, dat twee zonen verloor. De broers dronken landbouwgif om een einde te maken aan hun leven, platgewalst door het onverbiddelijke landbouwsysteem dat nauw verbonden is met de ooit zo geprezen 'Groene Revolutie' van India.

De Groene Revolutie maakte in de jaren 60 een einde aan de grootschalige hongersnood in India. Door introductie van nieuwe irrigatietechnieken, landbouwkredieten en middelen als kunstmest en pesticiden veranderden immense stukken woestenij, vooral in Punjab, in vruchtbare landbouwgrond. De geestesvader van de Groene Revolutie, de Amerikaanse bioloog Norman Borlaug, werd in 1970 gelauwerd met de Nobelprijs.

Keerzijden
Pas decennia later zijn de keerzijden van dit systeem duidelijk. Over deze schaduwkanten gaat Deiters film. In 'Giftige Tranen' zien we boeren die met behulp van pesticiden hopen op 'superoogsten', maar ook geldverstrekkers die woekerrentes eisen van de boeren en bovendien ook een groot aandeel hebben in de handel in kunstmest en pesticiden. Met andere woorden: het geld dat ze lenen aan de boeren, stroomt grotendeels direct weer terug in hun eigen zakken.

De filmmaker gaat nadrukkelijk op zoek naar deze bad guys. Die geven in zijn film verrassend eerlijk toe dat ze de druk op wanbetalers maximaal opvoeren. Van zelfmoord onder boeren hebben ze nog nooit gehoord. Ondanks dat de Indiase overheid, fervent voorstander van pesticides, heeft berekend dat jaarlijks zo'n 15.000 boeren zelfmoord plegen uit wanhoop over dit corrupte systeem. De New York University School of Law houdt het in recent onderzoek zelfs op minstens één zelfmoord per half uur.

Biologisch boeren
De film signaleert een overduidelijk probleem, maar ontbeert een echte oplossing. Deiters geloof ligt in een grootschalige overstap op ecologisch boeren, met  'vergeten bestrijdingsmiddelen' als alternatief . Dat wil zeggen: planten, bloemen en dieren die ongewenste insecten en parasieten verdrijven. Nadeel is dat dit veel duurder is dan pesticiden en ook nog eens tijdrovender en minder doeltreffend dan een blik gif.

Deiters' acties tegen pesticiden gaan verder dan het maken van een film. Hij probeert nu de weinige biologische boeren in India te mobiliseren en van elkaar te laten leren. Een lange weg, want dit betekent – op grote schaal - herverdeling van landbouwgronden en veroorzaakt , in ieder geval in het begin,  terugval in oogst. En dat terwijl de armen in India toch al zuchten onder de hoge voedselprijzen.

Afkeer van systeem
'Giftige Tranen' wordt binnenkort vertoond op verscheidene filmfestivals wereldwijd, maar heeft al gedraaid in India. De reacties van scholieren en dorpelingen waren vol afkeer van het huidige systeem, terwijl docenten van de landbouwuniversiteit de filmmaker juist onder vuur namen. Die hebben volgens Deiters vaak nevenfuncties bij grote landbouwproducenten.

De Iraanse staatstelevisie wilde Giftige Tranen ook vertonen, maar dat aanbod hebben de producenten afgeslagen. Hoewel de staatstelevisie claimde oprechte interesse te hebben in het thema, vreesden de producenten voor een 'verborgen agenda'. Het regime zou de film kunnen inzetten als propagandamiddel tegen het 'verderflijke' westerse systeem.

Fragment uit Giftige Tranen: