Facebook ligt zwaar onder vuur vanwege schending van de privacy. Zelfs de Europese privacywaakhonden, verenigd in de Artikel 29 Werkgroep, bemoeien zich ermee. Facebookers zijn vooral boos dat persoonlijke informatie wordt doorgegeven aan commerciële bedrijven.

Het rumoer is al sinds december 2009 aan de gang. Facebook veranderde toen de standaard instellingen voor privacygevoelige informatie. Die was opeens per definitie openbaar, tenzij de gebruiker zelf de filters sloot. Daarna werden steeds nieuwe aanpassingen doorgevoerd, die de privacy verder onder druk zette.

Geen controle
Op dit moment hebben de 350 miljoen Facebook-gebruikers nauwelijks nog enige controle over de persoonlijke informatie in hun account, waarschuwt Axel Arnbak van Bits of Freedom, de Nederlandse digitale burgerrechtenbeweging. “Alle gegevens gaan naar een server in Amerika. Anderen kunnen daarmee doen wat ze willen."

Een week geleden barstte de bom toen bleek dat commerciële bedrijven als Amazon en Microsoft toegang hebben tot Facebook. Zij kunnen ongestraft bij alle leden rondneuzen naar informatie over vrienden, het geslacht, persoonlijke foto’s, favoriete websites en gebruikers-ID’s. Afschermen van deze privacygevoelige informatie kan niet.

Instant Personalisation heet die nieuwe toepassing. Dat betekent in de praktijk dat Amazon, als je vanuit Facebook hun website bezoekt, op basis van je profiel ongevraagd op maat gesneden kooptips geeft. “Daar betalen die bedrijven grof geld voor, Facebook verdient eraan en jij bent de controle kwijt”, zegt Arnbak. Bovendien kunnen anderen van alles over je (politieke) voorkeuren of seksuele geaardheid te weten komen.

Doolhof
De filters die wel enige bescherming bieden, zijn dermate ingewikkeld dat bijna niemand ze begrijpt. De schematische weergave die The New York Times vorige week publiceerde, toont een doolhof, waarin het makkelijk verdwalen is. Op vijftig verschillende pagina’s staan maar liefst 170 privacygerelateerde instellingen.

Onacceptabel
Voor de Europese privacywaakhonden is de maat vol. De zogeheten Artikel 29 Werkgroep, waarin alle Europese organisaties zijn verenigd, stuurde Facebook een boze brief, waarin de handelwijze ‘onacceptabel’ wordt genoemd. De Werkgroep eist dat Facebook de privacy maximaal beschermt in de standaardinstellingen. Ze benadrukt bovendien dat het in strijd is met de privacywetgeving om gegevens van anderen te doorzoeken als daarvoor niet uitdrukkelijk toestemming is gegeven.

Opstand
Facebookers komen ook zelf in opstand, zegt Arnbak. “Er zijn mensen die hun account opzeggen, al verwacht ik geen massale leegloop. Ze zoeken hun heil elders.” Volgens hem is dat de belangrijkste verandering die eraan komt.

Een groep Amerikaanse studenten werkt aan Diaspora, een alternatief voor Facebook. In dit sociale netwerk staan persoonlijke gegevens alleen op de eigen computer. De studenten bedelden op internet om 10.000 dollar voor de ontwikkeling van Diaspora. Binnen enkele weken stond de teller op 115.000 dollar.

Axel Arnbak van Bits of Freedom verwacht dat al over een jaar de meeste Facebook-profielen zijn verworden tot degelijke visitekaartjes, vergelijkbaar met die op LinkedIn. Persoonlijke informatie wordt nog wel gedeeld, maar alleen met mensen die je vertrouwt.

Verder lezen:
De brief van het College Bescherming Persoonsgegevens aan Facebook
In de Verenigde Staten is de Electronic Frontier Foundation actief