Het 'product' milieu verkoopt minder makkelijk nu het economisch tij tegen zit. Toch weet adviesgroep Ameco uit Utrecht nog steeds winst te maken. Zij het met iets meer moeite. 'Het is een kwestie van hard werken met een duidelijke focus.'

Oprichter en directeur Rik Kleinjans van Ameco is humaan toxicoloog, wat ongeveer wil zeggen dat hij zich bezig houdt met de risico's van blootstelling aan lichaamsvreemde stoffen voor de mens. Hij richtte zich in de beginjaren van Ameco op de Nederlandse markt. De opdrachtgevers waren lokale overheden en soms ook de rijksoverheid.
 
Ruim twee jaar na de start, in 1992, kwam de eerste opdracht uit het buitenland en daar ligt nu ook het zwaartepunt: 80 procent van de omzet komt van over de grens. Ameco heeft sinds 1992 in 38 landen projecten gedaan, vooral in transitiegebieden.
 
Groeimarkt
Turkije ziet de directeur van Ameco als een belangrijke groeimarkt. Een team van zijn bedrijf hoopt daar aan de slag te gaan met een project voor het verantwoord inzamelen van autowrakken. 'Dit probleem hebben we ook in Nederland gehad. We helpen bij het opruimen van die auto's. Het gaat om 95 procent van de onderdelen die gerecycled kunnen worden, zoals de autoruiten en de gordels.'
 
Ameco werkt vaak samen met andere bedrijven, specialisten op een ander terrein dan de kennis die Ameco in huis heeft. Dat is ook het plan in Turkije. 'We willen daar samenwerken met een Nederlandse partner, een leverancier van aftapinstallaties van bijvoorbeeld koelstof. Het gaat dan om machines die eenvoudig vloeistof uit autowrakken halen.'
 
Nog meer
Er loopt al een project in Turkije: 'Een zestal gemeenten zit met het probleem dat een bedrijf afval in de rivier loost. Het doel van dit project is dat de gemeenten gaan samenwerken zodat ze dit probleem van het afvalwater bovenstrooms kunnen aanpakken.' Opdrachten komen ook van Turkse chemiebedrijven, die moeten voldoen aan de eisen van de Europese Unie voor textielverf en de belasting van het milieu.

Een klus die hem het meest is bijgebleven in de afgelopen twintig jaar was een opdracht in het noorden van Roemenië: een project met een enorm milieubelang. 'Er was een dam doorgebroken en gevaarlijke  stoffen die afkomstig waren van een mijnbouwbedrijf dreigden in de Donau en de Tisza terecht te komen. Dat had een levenloze rivier op kunnen leveren', zegt Rik Kleinjans. 'Met grote consequenties voor de lokale bevolking. We hebben dit kunnen oplossen.'

Ameco wist het mijnbouwafval te isoleren zodat het niet langer een gevaar zou opleveren voor de mensen die in dat gebied wonen.

STIDIT
Vijf jaar geleden besloot de directeur van Ameco naast het kennisinstituut nog een stichting op te zetten: stichting Bevordering Dialoog in Transitieregio’s (STIDIT). 'Naast het milieu spelen ook andere zaken in transitiegebieden. Voor de lokale bevolking geldt dat ze geld moeten verdienen. Afval is een vervelend probleem, maar ook problemen met de gezondheid en conflicten in de regio spelen een rol.'

Zo zette STIDIT in Servië samen met Staatsbosbeheer een houtzagerij op om de werkgelegenheid in die regio te bevorderen. 'De stichting vraagt lagere tarieven dan Ameco.'

Hij besloot tot de oprichting van STIDIT naar aanleiding van de gijzelingsactie op een school in de Russische stad Beslan waarbij 334 mensen om het leven kwamen, onder wie 186 kinderen. 'De stichting helpt daar mensen die getraumatiseerd zijn aan werk in bijvoorbeeld een houtzagerij.'

Crisis
Rik Kleinjans is een gedreven man met oog voor andere culturen en het milieu. Maar wat zeker ook telt is het voortbestaan van zijn bedrijf. En dat is niet makkelijk nu overheden minder geld uitgeven aan het milieu als gevolg van de economische crisis. De concurrentie is toegenomen. 'Nederland was vroeger voorloper op milieugebied. Dat is niet meer zo.'

Duitsland en de Scandinavische landen zijn nu koploper als het gaat om de aandacht voor leefbaarheid. Ook al zakken de uitgaven overal een beetje in vanwege de crisis.

Nieuwe mogelijkheden
Rik Kleinjans ziet overigens wel weer nieuwe mogelijkheden. Na het interview vertrekt de humaan toxicoloog met de trein naar Den Haag voor een gesprek op het ministerie van Buitenlandse Zaken voor een mogelijke opdracht. Het noordelijk deel van Afrika biedt kansen sinds de Arabische lente in deze regio. 'Syrië en Egypte, daar zie ik nieuwe uitdagingen.'