Expats in fictie

In de 2011 Expats-in-fictie-competitie werden lezers uitgenodigd een verhaal met een expat in de hoofdrol te schrijven. 

Lees de details

Alle gepubliceerde verhalen

Ik bevind mij op een feest in het dorpje S. Feest in dit deel van het Duitse platteland betekent lange, aaneengeschoven tafels; de bevolking, vriendelijk en gastvrij, in onwennige paasbeste kleding en een warme maaltijd aan het begin van de avond. De mannen drinken bier en zullen in de loop van de avond overstappen op diverse soorten jenever. De vrouwen drinken Roter, een zoete vruchtenlikeur.

De aanleiding van het feest is het 40-jarig huwelijk van Wolfgang en Barbara, mijn overburen. De feestnummers zitten prominent aan het hoofd van de eerste tafel. De grijns die Wolfgangs gezicht altijd al siert, is vanavond nog wat groter. Hij laat zich de schouderkloppen en de woorden van felicitatie welgevallen. Barbara voelt zich zichtbaar minder op haar gemak. Ze wil zorgen, iedereen het zijne geven, eten en drinken aan- en afvoeren, kringen van de tafel vegen, gastvrouw zijn zoals thuis, doen zoals het hoort. Maar voor deze avond heeft Wolfgang Festsaal Albers afgehuurd. Er zal voor ons worden gezorgd, had hij kordaat gezegd.

Barbara ziet dit niet zitten, zwaar hangt ze in haar stoel, de armen onnatuurlijk werkloos bungelend langs het lichaam. Spiedend kijkt ze om zich heen en roept regelmatig de dames van de bediening ter verantwoording bij zich, die buigen over haar heen en verzekeren haar dat alles op rolletjes loopt, iedereen is voorzien, ze hoeft alleen maar te genieten. De dames geven Barbara dan nog een zacht bemoedigend klopje op de schouder. Ze kijkt wanhopig. Zweet parelt op haar bovenlip.

Het noodlottige van de lange, aaneengeschoven tafels is dat de dames van de bediening je naar een plek dirigeren waar dan geen ontsnapping meer mogelijk is. Alleenstaanden zoals ik worden in achterafhoekjes geplaatst. Ik krijg een stoel achter de tafel met de desserts.

Naast mij zit een reusachtige man. Het lijf, zwaar leunend op het hout van de stoel gaat gekleed in een smaakvol kostuum. De stropdas met het barokke motief is zwierig. De reus stelt zich voor als Anton. Het jasje is al uit en hangt slordig over de stoel. Ik kijk naar de grote ronde zweetplekken onder de oksels van het blauwe overhemd. Een weeë alcohollucht doet vermoeden dat Anton een van de eerste gasten was vandaag. Hij monstert mij met pretoogjes die boven zijn bril priemen en steekt dan van wal. Ja, dit is het hoekje voor de mensen die alleen zijn, buldert hij. Hij was ook ooit getrouwd maar dat bleek helemaal geen goed idee te zijn. Gezeur en gezanik, dag en nacht. Nee, dan nu, zijn eigen leven, zijn natje en zijn droogje van Machteld, zijn zus, van wie hij zeer veel houdt. En vooral, zo vertelt hij met vuur: Ruhe im Kopf, dat heeft een man nodig.

Tijdens het verhaal komt een dik, ernstig kijkend meisje met grote regelmaat zijn glas bijvullen. Antons hand drukt het jeneverglaasje stevig tegen het tafelblad, zijn vingers lijken een spinnenweb van dik, rond vlees. Hij bromt een kort bevel tegen het dikke meisje en vanaf dan word ik betrokken in haar drankaanvoer.

Vroeger had Anton een aannemersbedrijf, maar door bandieten in zowel de landelijke regering als onder de bestuurders van dit Bundesland was hij gedwongen het faillissement aan te vragen. Tegenwoordig had hij een klussenbedrijf, kleiner van omvang, minder verantwoordelijkheid. Ja, dat beviel hem wel. Anton neigt het hoofd en hult me in zijn wolk van alcohol: '…en een beetje zwart bovendien, dat kan best'. Hij knipoogt vet.

Tegenover ons hebben de zusters Kruth plaatsgenomen, twee kleine grijze vrouwen, met een identieke haakneus. Ooit runden zij de plaatselijke kapsalon, een centrum van dorpse informatie, roddel en achterklap. Zij communiceren op fluistertoon met elkaar.

'Ik heb twee mensen in dienst en dat zijn allebei net honden!' brult Anton naar de zusters. Speeksel vliegt uit zijn mond. Margitta deinst angstig terug in haar stoel, Edelgard knikt en kijkt peinzend naar de grote bezwete man tegenover haar.

Ik maak van de gelegenheid gebruik om voorzichtig weg te sluipen van mijn plekje naast de drinkebroer en maak een kleine ronde door de zaal. Ik knik naar bekenden en beland naast het feestpaar.

De kinderen zijn ook overgekomen. Twee grote, hoekige zonen en een zenuwachtig lachende dochter zitten aan de familietafel. Ze kijken onzeker om zich heen, vervreemd van dit land, wachtend op het einde van de avond. Ik voer een kort gesprek met de oudste zoon en kijk naar het handenwringen van de dochter. Barbara werpt af en toe een donkere, verwijtende blik naar het hoekje van de tafel waar haar kinderen zitten.

'Niemand heeft mij een kleinkind gegeven', had Barbara gezegd bij mijn eerste bezoekje, vijf jaar geleden. Vanaf de andere kant van de keukentafel had ze me ernstig aangekeken. 'Drie kinderen grootgebracht en niemand geeft mij een kleinkind.' Vanuit een ooghoek had ik Wolfgang een wegwerpgebaar zien maken.

Achter de desserts heft Anton een lied aan. Ik zie de kolossale hand met het glaasje boven de hoofden deinen:

Die ganze Welt erscheint mir nun
in rosenroter Schminke,
ich könnte niemand Leides tun,
ich trinke, trinke, trinke!

De avond vordert. Ik loop terug naar mijn stoel en luister naar de tirade over de Europese Unie die Anton tegen me afsteekt.

'Varkenskoppen zijn het!' brult hij ten slotte, na tien uitputtende minuten. De dranklucht hangt zwaar om ons heen. Ik luister naar de zusters Kruth. Hun pikkende ogen zijn gericht op Helga Sanen, die stilletjes op de laatste stoel aan onze tafel zit.

'……ja, ook gescheiden', fluistert Margitta. 'Voor de tweede keer', voegt ze er onheilspellend aan toe. Edelgard schudt haar hoofd over zoveel zonde.

Naast me is Anton moeizaam omhooggekomen. Zijn stoel klettert op de vloer. Mich plagt ein Dämon, Durst genannt… zingt hij langzaam en valt dan achterover. Het enorme lichaam verplettert de stoel. De dames van de bediening komen aangesneld, ik help Anton omhoog komen. Wolfgang grijnst, Barbara kijkt misprijzend. De zusters schudden hun hoofd over zoveel dronkenschap. De consternatie is snel voorbij, Anton zit weer aan tafel en plaatst nijdig een nieuwe bestelling bij het dikke meisje.

Elisabeth Lampe, een zeer lange blondine op leeftijd met grote tanden en een luide stem betreedt de feestruimte. Elisabeth runt een Gaststätte aan de overkant van het spoor. Wolfgang recht zijn rug, strijkt paniekerig met een hand door het haar en wacht op Elisabeths felicitaties. Barbara kijkt nauwkeurig naar de omhelzing en de vriendelijke woorden die haar man krijgt van de kasteleinse. Wolfgang houdt Elisabeth vast. Zijn dochter kijkt wantrouwend naar het tafereel en wringt haar handen.

'Ik wil Elisabeth… Ik heb haar altijd al gewild…', zo had Wolfgang met dikke, dronken stem tegen mij gefluisterd toen we eens aan een tafeltje in haar café zaten.

De dame van de bediening leidt Elisabeth weg van de familietafel naar een vrije stoel naast de weduwe Stottendorfer. Een goede keuze; de weduwe is half doof en de sonore alt van Elisabeth dringt prima tot haar door. De vrouwen raken in gesprek.

Wolfgang kijkt naar Elisabeth. Elk woord van haar neemt hij in zich op, zijn ogen zien elke beweging van haar. Hij kijkt verlangend met droeve, natte ogen.

'Kukeleku!', zegt Anton naast mij. Hij stoot een korte, laatste lach uit en langzaam zakt zijn hoofd op de tafel.

Herman Boerefijn, 48 jaar oud, sinds 5 jaar woonachtig in Lathen, een dorp in het Duitse Emsland, het grensgebied ter hoogte van de provincies Groningen en Drenthe.