Expats in fictie

In de 2011 Expats-in-fictie-competitie werden lezers uitgenodigd een verhaal met een expat in de hoofdrol te schrijven. 

Lees de details

Alle gepubliceerde verhalen

Heerlijk zo’n Nederlands krantje. Vooral om die rustig op een bankje bij de rivier te lezen en af en toe mensen te kijken. Er komt een jonge Japanse vrouw voorbij. Ze begeeft zich naar de stapstenen in de rivier. Ik zie haar bukken op een van die stenen en ze zit daar iets te prutsen. Het lijkt wel of ze een stapeltje brieven aan het verbranden is.

Ik laat mijn krant met het artikel 'Einde doodstraf in zicht?' even voor wat het is, en kijk met verbazing naar het tafereel. Ze kijkt niet op of om, wast de steen schoon en vertrekt. Waarom zou ze dat gedaan hebben? Wat zou daar nu achter kunnen zitten? Het hele 'ritueel' raakt me diep en mijn gedachten slaan met mijn fantasie tegelijk op hol...

Langzaam sleept Megumi zich in haar kimono voor de eerste en tevens laatste keer naar de poort van de gevangenis. Het miezert en ze houdt haar paraplu voor haar gezicht ter bescherming. De gevallen herfstblaadjes kleven aan haar houten slippers. Ze legitimeert zich zwijgend en wordt naar de wachtruimte gebracht. De andere bezoekers zijn vage schimmen, ze heeft alleen oog voor de glazen wand waarachter Seji zal verschijnen. Het wachten daarop duurt eindeloos, ze voelt niets en denkt niets. Haar blik is nu op de grond gericht en het is alsof ze alleen uit een paar wit gesokte voeten in teenslippers bestaat. Ze reageert echter meteen als ze een tikje tegen haar schouder voelt. De gevangenen zijn gearriveerd. Met neergeslagen ogen neemt ze plaats. Ze kan Seji niet aankijken. Het hoeft ook niet. Ze ziet zijn lieve gezicht zo wel voor zich. De herinnering daaraan is zo sterk, dat ze zelfs de geur van zijn aftershave ruikt.

'Fijn dat je gekomen bent, liefste', hoort ze hem door de telefoon zeggen.'Het duurt nu niet lang meer. Luister goed. Verbrandt ze, allemaal. Versta je me Megumi? Allemaal.' Ze knikt. Er valt een traan op haar linkerhand. Ze hangt op, schuift de stoel naar achteren en verlaat de zaal. Ze kijkt niet meer om.

Als verdoofd loopt ze naar huis. Het is niet ver, maar ze doet er lang over. Op de automatische piloot gaat ze naar binnen, gaat de trap op naar haar kamer. Ze leegt haar tas op het bed. Met een sleuteltje dat om haar nek hangt opent ze een kistje dat ze achter een paar boeken vandaan haalt. In één greep pakt ze een stapeltje brieven dat met een mooi roze lintje bij elkaar is gebonden en stopt het in haar tas. Ze loopt weer naar beneden en in het voorbijgaan pakt ze nog een doosje lucifers uit de keuken voordat ze de deur uitgaat.

Het is gestopt met miezeren. Als ze bij de brug aankomt, blijft ze even staan. De rivier stroomt langzaam onder haar door. Dan daalt ze af naar beneden. Er liggen stapstenen in de vorm van schildpadden. Ze knielt neer op de eerste steen en haalt het pakketje en de lucifers uit haar tas. Ze strijkt een lucifer af en steekt de brieven in brand. In de vlammen ziet ze Seji en zichzelf weer zitten op diezelfde steen. Het is voorjaar, de kersenbloesem geurt heerlijk. Het gelukzalige gevoel doortrekt haar hele lijf. Dan dooft het vuur. De zwarte, stinkende rook voert haar terug naar het leven vóór de eerste ontmoeting met Seji.

Ze ziet zichzelf in de deuropening staan. Ze zwaait Keita uit, die in zijn zwarte pak en met aktetas de straat uitloopt. Met een dichtgeknepen keel gaat ze weer naar binnen. Waarom is ze nu zo ongelukkig? Keita doet zijn werk goed. Hij is zelden thuis, maar dat is in zoveel Japanse families het geval. Dat ze nog geen kinderen heeft, is dat het dan misschien? Maar zodra deze gedachte door haar hoofd maalt, weet ze meteen dat dat het probleem niet is. Integendeel, het zou haar nog meer benauwen. Ze kent Keita eigenlijk niet, hij leidt zijn eigen leven.

Ze rilt. Voor haar ogen kleurt de smeulende as op de stapsteen donkerrood. Het druipt van de steen en vervloeit met het water van de rivier. Ze ziet het mes glinsteren op de bodem. Als een idioot wast ze de steen schoon. Net zoals de badkamer. Ze boent tot haar vingertoppen pijn doen. Alles moet schoon. Er zal geen spatje achterblijven. Maar alles is al besmeurd. En opnieuw zal er bloed vloeien. Het bloed van Seji wachtend op Death Row. Haar maag trekt samen. Ze doet haar Obi-ceintuur af en gooit hem in het water. Die heeft ze niet meer nodig. Morgen zal ze als Shinto-tempelmaagd gekleed gaan.

Seji kan deze laatste dag alles krijgen wat hij nodig heeft. Maar hij wil niets. Rustig zit hij met zijn rug tegen de muur. Hij heeft gedaan wat hij kon. Megumi kan niet met hem in verband gebracht worden en zal niet te schande worden gemaakt of gezichtsverlies lijden. Ze zal zuiver blijven. Hij weet zeker dat ze precies gaat doen wat hij haar gevraagd heeft. Ze was niet te herkennen, maar hij wist dat zij het was. Alle geisha’s lijken op elkaar. Niemand zal te weten komen dat ze contact met elkaar hadden en dat zij in plaats van zijn zus bij hem op bezoek kwam. Zo is het goed. Het moeilijkste is voorbij. Het feit dat ze hem niet kon bezoeken, terwijl ze elkaar zo graag wilden zien en elkaars stem wilden horen, dat was een marteling. Maar hij weet, dit is de enige manier. Ze zal het niet makkelijk krijgen in de tempel, maar het zal haar redding betekenen. Hij sluit zijn ogen in afwachting van morgen.

Een half jaar later. Het kersenbloesem seizoen loopt op zijn eindje. Met rustige bewegingen veegt ze de roze blaadjes bijeen. Het ruikt lekker, nog even en de rododendrons nemen het over. Ze verheugt zich op een nieuwe kleurenpracht. Soms voelt ze zich een klein beetje gelukkig. Ze steekt het tempelplein over om zich aan de volgende taak te wijden: het legen van de prullenbakken. Het is een werkje van niks. Ze schudt de bakken leeg in een met zwart plastic bekleed karretje. Ze rijdt het van de ene naar de andere bak. Haar oog valt op een krant. Hij is van gisteren. Op de voorpagina staat een groot artikel met als titel: Einde doodstraf in zicht? Ze staat aan de grond genageld. Leest snel een paar regels. Ze hapt naar adem en laat de krant vallen. Ze rent naar haar kleine kamertje en valt snikkend op het harde bed. Het is allemaal haar schuld.

Twee dagen later. De begrafenisplechtigheid is voorbij. Iedereen is bedrukt. De andere tempeljongens en tempelmaagden blijven nog even zachtjes met elkaar staan praten. Een van de oudere monniken is diep in gedachten en loopt langzaam naar de gebedsboom. Een vogeltje zit op een tak te kwetteren. Het beestje stoort zich blijkbaar niet aan alle witte gebedsbriefjes die om de takken gevouwen zijn. Opeens wordt de aandacht van de monnik getrokken door een speciaal briefje. Het ziet er anders uit dan de anderen. Op geler papier en met de hand geschreven. Hij twijfelt. De briefjes van gisteren moeten nog door de monniken worden gebeden. Pas daarna kunnen ze worden vernietigd in de hoop dat de gebeden zijn verhoord. Toch reikt hij naar het handgeschreven briefje, maakt het los en steekt het in de zak van zijn witte gewaad. Op zijn kamer vouwt hij het briefje open. Het is geen gebedsbriefje. Het is van haar. Een afscheidsbriefje. 'Schuldbekentenis' staat erboven.

Ik weet nu dat je schuldig kunt zijn aan iets dat je NIET gedaan hebt. Het leven is één grote aaneenschakeling van gebeurtenissen die een mens zelf in gang zet. Op elk moment heb je de keus om de lawine te stoppen. Ik heb niet gehandeld. Daarom heb ik een ongelukkig huwelijk over mijzelf en mijn man afgeroepen. Daarom is de verwijdering tussen ons ontstaan. Ik had het tij al veel eerder kunnen keren. Ik haat mijn zwakte. Te lui om iets aan de situatie te veranderen. Mijzelf in een nieuwe liefde storten leek makkelijker. De angst voor gezichtsverlies won het elke keer weer van mijn twijfel en zo ging het maar door. De lawine stortte zich steeds harder en verder naar beneden. Ik nam hierin zelfs mijn lieve Seji mee. Omwille van míj is hij een moordenaar geworden en ook nog eens slachtoffer. Een slachtoffer van zijn liefde voor mij. Ik had al veel eerder moeten boeten. Ik zal nu eindelijk doen wat ik al lang geleden had moeten doen. Als u dit leest, dan ben ik niet zwak geweest. Ik heb mijzelf van het leven beroofd, niet omdat ik toegegeven heb aan mijn depressie, maar omdat ik eindelijk juist sterk en daadkrachtig ben geweest.'

Megumi Katayama

Een zuchtje wind waait mijn krant van het bankje. Ik pak hem op en sla hem weer open. Waar was ik gebleven in het artikel? Oja, hier. 'Advocaat Bart Stapert – in Nederland de expert bij uitstek op het gebied van de doodstraf in Japan – geeft aan dat Japan voor zijn gevoel op weg is naar afschaffing van doodstraf.
“Het aantal executies is, vergeleken met de praktijk in de VS en China, relatief gezien vrij laag en is er ook onder ministers van justitie duidelijk weerstand geweest. Er gebeurt van alles, er is iets gaande en dat stemt hoopvol. Gezien de politieke ontwikkelingen en het verschuivende denken in de politiek lijkt er verandering op komst.' Laten we het hopen.

Louise van Alenburg woont in Tokyo, Japan. Eerder woonde ze in Griekenland, Thailand, Borneo Maleisië, Rusland en Canada. Ze heeft een blog.