Expat On Air

Expat On Air: hét radioprogramma voor expats, elke zaterdag van 09.00 tot 10.00.

Expat On Air is in heel Europa op kortegolf te beluisteren. De uitzendingen zijn ook online te horen via de streams en podcasts. Na de uitzending verschijnt een uitgebreid artikel met audio op Wereldomroep.nl.

de redactie met uw vragen en opmerkingen.

Wereldwijs, maar nooit helemaal thuis. De kinderen van expats spreken hun talen, weten van culturen en waarderen hun omgeving. Maar zich echt ergens aan hechten, lukt ze bijna niet. Ook niet als ze uiteindelijk in Nederland terecht komen. 'Je doet geen moeite want je weet dat je toch weer weg moet.'

Van een afstandje lijkt het zo mooi. Je wordt geboren in een ver, exotisch land. Vader en moeder altijd dichtbij, onderwijs van een aardige, gepensioneerde buurtgenoot of een internationale school die speciaal voor jou lijkt te zijn opgericht. Maar in de praktijk blijkt het toch enigszins tegen te vallen. Zeker achteraf. Het leven van expatkinderen is lang niet altijd ideaal, zo was te horen in de speciale kerstuitzending van Expat on Air op Radio Nederland Wereldomroep. 'Ik heb moeite met afscheid nemen. Nog steeds,' vertelde Margot Boot, 'ik heb altijd een dubbel gevoel gehouden. Aan de ene kant wil je nieuwe dingen. Aan de andere kant wil je niet weg. Ik ben best verlegen, dus iedere keer opnieuw beginnen, vond ik best moeilijk.' Nu reist ze voor haar werk de hele wereld over. 'Dat is het voordeel van mijn jeugd: je hebt geen moeite met cultuurverschillen.'

Shell Gardens
Xandra Selier kwam als 6-jarig meisje in de 'Shell Gardens' in Maleisië terecht. Omdat het daar destijds nog niet was toegestaan voor buitenlanders om naar een lokale school te gaan, kreeg ze thuis privé les. Er waren ook geen andere Nederlanders in de buurt, dus haar wereldje was heel klein. 'Je valt heel erg terug op je gezin. Daar moet je het mee rooien. Pas veel later kwamen er ook andere Nederlandse gezinnen. De Nederlandse school ontstond toen we al bijna weg waren,' aldus Selier. Zij woont inmiddels gewoon in Nederland, werkt voor een kleine gemeente, maar is en blijft een expatkind. Al was het maar omdat ze haar eigen kinderen (8 en 6 jaar oud) probeert om de grotere tolerantie bij te brengen die ze zelf heeft voor andere culturen. Volgend jaar gaat ze voor het eerst terug naar Maleisië, met haar gezin.

Expatkid@work
Wereldwijs, maar nooit helemaal thuis. Voor Fiona Stoop is dat de reden geweest om via het sociale netwerk LinkedIn een groep op te richten voor expatkinderen - expatkid@work. Om ervaringen en verhalen uit te wisselen. Om de omschrijving 'lotgenoten' moet ze hard lachen. Toch is ze benieuwd wat andere expatkinderen meemaken of hebben meegemaakt. Zelf had ze d'r toch behoorlijk wat moeite mee, toen ze na jaren wonen in Venezuela op haar twaalfde plotsklaps in Assen, Drenthe terechtkwam. 'Andere kinderen vonden me een opschepper als ik iets vertelde over Venezuela. Daar heb je dat tropenkind!' Fiona kwam terecht op de middelbare school, haar jongere zusje moest in de vijfde klas van de basisschool beginnen. ‘Voor haar was het heel erg moeilijk om haar draai te vinden, iedereen kende elkaar al jaren!’.

Internaat
Expatkind Martijn Smit werd op zijn twaalfde vanuit Noorwegen - waar zijn ouders toen werkten - naar een internaat in Nederland gestuurd. Een logische keus voor veel ouders die vinden dat hun kinderen vanaf die leeftijd 'gewoon' een Nederlandse opleiding moeten volgen. Bovendien ontbeert veel buitenland een goede, internationale middelbare school. Smit oordeelt op zich positief over de interne opleiding, ver van zijn ouders. 'Ik had er wel in één keer 25 broertjes en zusjes bij.' Maar hij is toch ook blij dat zijn ouders uiteindelijk besloten om juist voor hem een paar jaar naar Nederland terug te keren. 'Ik heb dyslexie. En hoe ze ook hun best deden in het internaat, het is fijn als je dan toch met je moeder kunt oefenen.'

Afscheid nemen
Margot Boot zat toevallig op hetzelfde internaat. Zij was vanuit Brunei daar naar toe gekomen. Hoewel ze vier keer per jaar een wat langere vakantie had en dan altijd naar haar familie ver weg reisde, herinnert ze zich toch ook dat ze haar ouders af en toe ontzettend miste. Het afscheid nemen was een hel. 'Dan moesten mijn ouders drie uur rijden vanaf de plek waar ze woonden in Brunei naar het vliegveld, mij uitzwaaien en dan weer terug rijden. Vreselijk! Ik was ongelooflijk verdrietig, maar ook voor mijn ouders, zo realiseerde ik me later, moet het afschuwelijk zijn geweest.´

Bought the t-shirt
Ook al zijn ze nu volwassen, expatkinderen blijven expatkinderen. Martijn Smit is headhunter geworden. ´Ik stap op iedereen af. Leg heel snel contacten. Dat heb ik als expatkind wel geleerd.´ Fiona Stoop doet om dezelfde reden loopbaanbegeleiding. Xandra Selier is wellicht een uitzondering. Zij werkt als communicatiemedewerker in een kleine gemeente. Overigens is er wel een opvallende overeenkomst, zo blijkt tijdens de kerstuitzending van Expat on air. Geen van de expatkinderen daar heeft de behoefte om de eigen kinderen net zo´n jeugd te bezorgen als ze zelf hebben gehad. ´Nee joh, we zitten hier goed in Nederland,´ zegt Smit. ‘Plus: dat hebben we al gedaan. Been there, done that, bought the t-shirt’. Al is Margot Boot in deze totaal niet representatieve steekproef de uitzondering. Zij zou juist wel weer weg willen. ´Oh, ik zit daar best aan te denken,´ stelt ze. Al kan het nog even duren voordat ze vertrekt. Tot die tijd doet ze wat alle expatkinderen doen. Hun kinderen respect en ontzag bijbrengen voor alle andere culturen. Want wereldwijs, dat zijn ze, die expatkinderen. En de kinderen van de kinderen zijn dat straks ook. 

Luister naar de speciale kerstuitzending van Expat On Air:

Foto: Flickr.com/theirhistory