Vanwege de crisis staat het uitzenden van expats bij veel bedrijven op een laag pitje. Volgens recent internationaal onderzoek is dat tijdelijk, maar moeten de voorwaarden voor een buitenlands verblijf wel dringend op de schop. Dat vinden expats zelf ook.

Bij ruim 85 procent van de bedrijven die deelnamen aan het onderzoek van de Economist Intelligence Unit is het aantal expats sinds 2008 gestagneerd of zelfs afgenomen. Maar volgens de onderzoekers is dat een 'microtrend'. Bijna 40 procent van de bedrijven heeft plannen om binnen 5 jaar méér expats uit te zenden.

'Ze ontkomen er niet aan', zegt Nannette Ripmeester, oprichtster van het adviesbureau Expertise in Labour Mobility. Vooral bedrijven die zich richten op nieuwe of snelgroeiende markten zoals China hebben expats hard nodig. Al was het maar om lokale werkkrachten te trainen.

Meer Nederlanders
Onderzoek onder Nederlandse bedrijven bevestigt die conclusie. Volgens het bureau Mercer is het aantal Nederlandse expats dit jaar ondanks de crisis toch met 4 procent toegenomen, vergeleken met de laatste 2 jaar. 'Dat er wordt bezuinigd, is niet een kwestie van minder expats maar van anders ertegenaan kijken.'

Trends die Ripmeester signaleert en die door Mercer en de Economist Intelligence Unit worden bevestigd, zijn o.a. dat uitzendingen korter duren, dat het mes wordt gezet in de traditionele expattoeslagen en dat ook getrouwde expats steeds vaker zonder partner of kinderen op pad worden gestuurd.

Niet zielig
Dat laatste hoeft niet zielig te zijn, vindt Ripmeester. 'Natuurlijk wil je liever niet skypen met je kind van acht, maar het zelf in bed stoppen. Maar meenemen is ook ontwrichtend, zeker als het maar voor een jaar is. Bovendien kunnen expats tussendoor vaker thuis zijn. Dan werken ze een weekje vanuit Nederland.'

Vaak komen werknemers zelf met voorstellen, in plaats van af te wachten tot hun bedrijf ze aanwijst voor een posting. 'Omdat het voor de lange termijn goed is voor je carriére en dan kunnen ze dus niet teveel verwachten.' Ze krijgen dan een contract tegen lokale voorwaarden met beperkte extra's: 'local plus'.

Toeters en bellen
'Natuurlijk is het leuk als je naar een warm land gaat en er zit een zwembad bij', zegt Ripmeester. 'Maar de arbeidsmarkt is al lang niet meer zo dat je ergens bij een bedrijf binnenkomt en gelijk 'show me the money' kan roepen. Naar het buitenland gaan, is ook al lang niet meer bijzonder.'

Bovendien is het bestaande systeem van toeslagen en beloningen in de meeste gevallen al jaren hopeloos achterhaald. 'Ik weet van mensen die naar New York zijn uitgezonden en die daarvoor gevarengeld kregen. Of die na 10 jaar nog steeds een expatcontract hadden. Zulke toeters en bellen kunnen best weg.'

Terug naar de realiteit
De belangrijkste reden waarom de expats waar Ripmeester en Expertise in Labour Mobility contact mee hebben naar het buitenland willen, is 'niet de luxe, maar de uitdaging.' Ze hopen dat het bijdraagt aan hun carrière als ze weer terug  zijn in Nederland.

Maar als ze in het buitenland gewend zijn aan een kindermeisje, een kok of een auto met chauffeur - 'in India bijvoorbeeld heb je die nog steeds nodig, want als je zelf rijdt nemen ze je niet serieus' - dan is de overgang terug naar het thuisland en terug naar de werkelijkheid des te groter, denkt ze.

Internationaal forenzen
Wat je uiteindelijk overhoudt, is een soort internationaal forenzen, stelt de Economist Intelligence Unit en beaamt Nannette Ripmeester. 'Helemaal nieuw is dat niet', zegt ze. 'Wel kan je zien dat veel meer bedrijven nu die kant op gaan.' Maar is er straks dan nog wel plek voor al die ex-expats om promotie te maken?

'Dat kan inderdaad lastig worden', zegt Ripmeester. Maar voorlopig is het zo dat veel bedrijven nog helemáál niet nadenken over wat er na de terugkeer van expats moet gebeuren en hoe ze de verzamelde kennis kunnen benutten. 'Terwijl ze wel volop tijd en energie steken in de uitzending.'

Kostenreductie
Laat de bedrijven eerst daar maar eens iets aan doen, is haar advies. Ook dat kan op de lange termijn voor een flinke kostenreductie zorgen.

Meer artikelen lezen voor en door Nederlanders in het buitenland? Abonneer je op het gratis WereldExpat Magazine