CHARKOV (ANP) - Het Nederlands elftal heeft na de nederlaag van woensdag tegen Duitsland (2-1) niet meer in eigen hand hoe lang het nog actief is op de Europese eindronde in Polen en Oekraïne. Oranje bereikt zondagavond alleen de kwartfinale als het met twee of meer doelpunten verschil van Portugal wint. Alsof dat al niet lastig genoeg is moet Duitsland ook nog eens Denemarken verslaan.

In alle andere gevallen neemt het Nederlands elftal zondag voor het eerst sinds 1980 direct na de groepsfase afscheid van een grote eindronde. Wie had dat ruim een klein jaar geleden gedacht, toen de ploeg nog wel als vice-wereldkampioen speelde?

Fout op fout
Oranje stapelde vooral in de eerste helft fout op fout tegen de Duitsers. John Heitinga, tijdens het verloren duel met Denen (0-1) ook al schuldig aan de enige treffer, liet na 24 minuten Mario Gomez wegdraaien. De spits van Bayern München vervolgde zijn fraaie actie met een prachtig schot: 1-0.

Bondscoach Bert van Marwijk ontstak in woede toen diezelfde Heitinga na 37 minuten Holger Badstuber alle ruimte gaf om te koppen. Doelman Maarten Stekelenburg behoedde Oranje met een prachtige reflex voor een grotere achterstand. Hij was een minuut later kansloos, nadat Joris Mathijsen de lepe Gomez uit het oog was verloren. De spits vierde zijn derde treffer ingetogen, alsof het een doodnormaal was.

Niet alleen de ervaren Heitinga en Mathijsen mochten zich aanrekenen dat Oranje met een achterstand van 2-0 ging rusten. Mark van Bommel en Nigel de Jong lieten zich voortdurend overlopen door Bastian Schweinsteiger en Sami Khedira. Voorin had centrumspits Robin van Persie niet voldoende aan een redelijke en halve mogelijkheid.

Overtuigender
De teleurgestelde Van Marwijk reageerde in de rust en bracht Klaas-Jan Huntelaar en Rafael van der Vaart voor Ibrahim Afellay en Mark van Bommel. Met vijf aanvallend ingestelde spelers in de gelederen drong Oranje steeds overtuigender aan. Robin van Persie stuitte eerst nog op doelman Manuel Neuer, voordat de Rotterdammer in de 73e minuut eindelijk op die succesvolle spits van Arsenal leek. Hij verkleinde de achterstand met een striemend schot tot 2-1.

Oranje kwam niet meer in de buurt van de gelijkmaker. Het blijft gissen wat er was gebeurd als de ploeg al in de eerste helft met slechts één verdedigende middenvelder was begonnen.

Niet in eigen hand
Oranje kan de kwartfinales alleen nog bereiken als Duitsland zondag tijdens de laatste groepsronde Denemarken verslaat en het zelf met minimaal twee doelpunten verschil wint van Portugal.

De 'Mannschaft' is door zege woensdag op Oranje met 6 punten al zo goed als zeker van een plek bij de laatste acht. Portugal en Denemarken hebben beide 3 punten, Oranje staat puntloos laatste. Als twee of meer teams op een gelijk puntentotaal eindigen, kijkt de UEFA eerst naar de onderlinge resultaten tussen de betreffende teams. Is ook dat gelijk, dan telt eerst het doelsaldo in de betreffende duels en daarna het aantal gemaakte doelpunten in die wedstrijden.

Mocht Oranje winnen van Portugal en de Denen verliezen van Duitsland, dan eindigen drie teams op 3 punten. In dat geval wordt het rekenen met de doelpunten in de duels tussen de betreffende teams. Nederland staat momenteel op -1, Denemarken op 0 en Portugal op +1.