Een team onderwijzers, een directeur en twee pallets met schoolmateriaal en boeken werden onlangs ingevlogen in de Algarve. Want daar opende op 1 september de eerste Nederlandse dagschool van Portugal haar deuren: de O4M, de Oranje Viermaster. 'We zijn ruim twee jaar geleden met dit project begonnen.'

door Inge Ruigrok

'Het idee om een volledige dagschool op te richten bestond allang, maar het is gemakkelijker gezegd dan gedaan', vertelt Hilde West, voorzitter van het schoolbestuur van O4M, de Oranje Viermaster. De O4M bestaat namelijk als meer dan 20 jaar. Maar tot nu toe was dit een NTC-school voor naschools onderwijs in de Nederlandse taal en cultuur. Portugal kent heel veel regeltjes. 'Daar schrikken mensen voor terug,' verklaart Hilde.

Toch trok zij twee jaar geleden samen met Nicci Algera en Marieke van Mierlo de stoute schoenen aan. De dames kennen Portugal op hun duimpje: al ruim twee decennia wonen ze in de zuidelijke streek van het land. 'Met z’n drieën hebben we dit maar even mooi klaargespeeld', zegt Hilde trots.

Speelpaleis
De O4M is gevestigd nabij het zonnige stadje Lagoa in het westen van de Algarve. Op een prachtige locatie, zegt Hilde. 'Voorheen was hier een speelpaleis gevestigd, en die opzet hebben we gedeeltelijk behouden. Er is een grote tuin. Uniek voor Portugal is dat zowel de peutergroep als de basisschool, het voortgezet onderwijs en de volwasseneneducatie op één locatie is samengebracht. Mensen reageren daar verrast op.'

Als voorbeeld diende de Nederlandse school in Madrid, die al 40 jaar bestaat. Daarnaast volgt het hele O4M team jaarlijks cursussen bij de Stichting NOB (Nederlands Onderwijs in het Buitenland). O4M is al langer bij de stichting aangesloten, en tegenwoordig ook bij de Wereldschool. De O4M krijgt subsidie van het Nederlandse Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.

Peutergroep
De school wordt in fases opgebouwd. Hilde West: 'Voor de basisschool hebben we nu 17 kinderen. Maar dat worden er hopelijk vanaf januari meer, zo rond de 25. Ryan Air gaat personeel in Faro stationeren, en daar zitten Nederlanders en Belgen bij die hun kinderen al bij ons op school hebben aangemeld. We werken met combinatiegroepen: groep 1 en 2 zitten samen, en groep 3, 4 en 5 ook.

Daarnaast is er een klas voor de groepen 6, 7 en 8. De peutergroep is vooralsnog voor kinderen vanaf drie jaar. We willen later dit jaar in een apart gebouw een crèche openen voor baby’s vanaf zes weken. Het voortgezet onderwijs begint dit schooljaar waarschijnlijk met 2 leerlingen.'

De kinderen die deze week op de Nederlandse school begonnen, volgden voorheen onderwijs aan een van de internationale of lokale scholen in de Algarve, of komen vers uit Nederland. 'In de Algarve wonen nu tussen de 20 en 25 duizend Nederlanders en Vlamingen.

De vraag naar Nederlands onderwijs is dan ook de laatste jaren toegenomen. We hopen uit te groeien tot een school met tussen de 75 en 100 leerlingen. Niet meer, want we willen de school kleinschalig houden. Het voordeel van klein blijven is dat we alle leerlingen persoonlijk veel aandacht kunnen geven.'

Inspecteur
De eerste schoolweek bestond vooral uit testen. Hilde: 'Omdat de kinderen allemaal van verschillende scholen komen, is het belangrijk hun niveau te testen. Een kind mag dan wel qua leeftijd in groep 7 zitten, de leerkrachten willen niet zomaar aannemen dat ze ook daadwerkelijk dat niveau hebben.

Ook wil de Nederlandse regering graag dat de kinderen aansluiting kunnen vinden bij het onderwijs in Nederland, mochten ze tijdens hun schoolperiode terugkeren. De onderwijsinspecteur komt binnenkort op bezoek om te kijken of we ons aan de regels houden. We zijn een startende school, dus in het begin zullen we vaker controles krijgen. Daarna vinden die eens in de vier jaar plaats.'

Dit is de O4M ook zo gewend als NTC-school. Naast het Nederlandse curriculum krijgen de kinderen ook Portugese taalles. 'We zijn immers in Portugal', zegt Hilde, 'en daarom vinden we het belangrijk om die taal te integreren in het onderwijsaanbod.' 

Vloeiend Portugees
Het team was zo druk met de voorbereidingen voor de eerste schooldag dat het openingsfeest nog even is uitgesteld: begin oktober wil de O4M de Nederlandse ambassadeur het lintje laten doorknippen. Daarna gaat de Nederlandse school echt van start, vertelt Hilde.

'Ik zal heel tevreden zijn als de kinderen het ontzettend naar hun zin hebben, zodat we meer kinderen aantrekken, vooral voor de peutergroep. De school groeit door de onderbouw, dat is ook elders gebleken. Verder wil ik graag mijn jongste zoontje, die nu ook hier op school zit, over een tijdje goed Nederlands horen praten. Hij is nu vier en is nu al vloeiender in Portugees, hoewel ik altijd heel consequent Nederlands met hem spreek. Nu hij naar een Nederlandse school gaat zal hij ongetwijfeld de taal een stuk sneller beheersen.'

Meer interessante verhalen lezen? Abonneer je op het gratis WereldExpat Magazine