Een aardbeving meemaken is letterlijk een schokkende gebeurtenis. Vooral naschokken kunnen zorgen voor stress en angst. Hoe voorkom je dat dat ten koste gaat van je gezondheid? Eigenlijk weet iedereen dat zelf het beste, zegt psycholoog Peter van der Velden.

In Japan zijn na de zware aardbeving van 11 maart honderden naschokken gemeten. En ook de aardbeving in Christchurch in Nieuw-Zeeland op 22 februari was geologisch gezien een naschok, van de krachtige beving die het gebied vorig jaar september had getroffen.

Machteloosheid
Als je zo'n naschok voelt, 'dan weet je dus al op wat voor verschikkelijke manier het mis kan gaan', zegt professor Peter van der Velden van het Instituut voor Psychotrauma (IVP) in Diemen. 'Stress is eigenlijk een gevolg van dingen die gebeuren en die niet op te lossen zijn. Een gevoel van machteloosheid.'

Op zich, zegt Van der Velden, heeft zulke stress ook wel een praktisch nut. 'Het is een soort waarschuwingssysteem. Men wordt alert voor gevaar. Daardoor kun je ook voorkomen dat er dingen misgaan. Keerzijde daarvan is dat soms die stress aanblijft.'

Klachten
Bij de meeste mensen verdwijnt het gevoel van spanning na enige tijd vanzelf, zegt de psycholoog. Maar als dat niet gebeurt, kan het leiden tot een lange lijst van klachten. Een aantal van de belangrijkste zijn:

• Herbeleving
• Lichamelijke klachten
• Vermoeidheid
• Irritatie
• Neerslachtigheid
• Eenzaamheid
• Verlies van interesse
• Vervreemding

Tips
Maar wat kun je daartegen doen? Allereerst is goede kennis van de feiten belangrijk, zegt Van der Velden. Als je weet dat naschokken erbij horen, dan kun je er beter mee omgaan. Ook blijkt uit de praktijk dat mensen die eerder een aardbeving hebben meegemaakt, de tweede keer minder schrikken.

Maar verder is het lastig om tips te geven waar iedereen iets aan heeft, denkt Van der Velden. De een gaat wandelen, de ander doet liever een spelletje om te ontspannen. Yoga en ontspanningsoefeningen kunnen voor de een geweldig werken en voor de ander helemaal niet.

Omgeving
Typisch West-Europees is om er veel over te praten. Wat dat betreft gaan Nederlanders in Japan anders om met de ramp dan Japanners. 'Iedereen heeft zo zijn eigen manier', concludeert Van der Velden. 'Eigenlijk weet je zelf wel hoe je het beste met stress kunt omgaan.'

Maar ook de omgeving is belangrijk. Het is belangrijk dat mensen oprechte belangstelling tonen en dat teveel sensatie wordt vermeden. En iemand die een aarbeving heeft meegemaakt, moet zich niet daarnaast ook nog zorgen maken over zijn werk, geld of de toekomst.

Opstapelen
Al dan niet tijdelijk een stapje terugdoen op het werk wil dan wel eens helpen. Het belangrijkste is volgens Peter van der Velden om te voorkomen dat stressfactoren zich opstapelen. Want dan kunnen de gevolgen van een aardbeving nog heel lang blijven nadreunen.

Bekijk hier de brochure (pdf) met tips van het IVP.