Meertaligheid
Wereldwijd worden er ongeveer zesduizend talen gesproken. Minder dan een kwart van de landen ter wereld heeft officieel twee of meer talen.
Er zijn geen exacte gegevens, maar deskundigen zijn ervan overtuigd dat er wereldwijd veel meer meertalige dan eentalige mensen zijn. Eentaligheid is dus niet de standaard.
Voor de tweetalige opvoeding bestaan grofweg twee systemen: OPOL en ML@H.
OPOL (one parent, one language) gaat ervan uit dat de ouders ieder hun eigen taal tegen de kinderen spreken. Als dus bijvoorbeeld een Nederlandse vrouw is getrouwd met een Chinese man, zal de vrouw Nederlands spreken en de man Chinees. Onder alle omstandigheden.
ML@H (minority language at home) houdt in dat beide ouders de ‘minderheidstaal’ thuis spreken. Dat kan dan bijvoorbeeld Chinees zijn voor een gezin dat in Nederland woont. Uiteraard moeten beide ouders dan wel goed genoeg Chinees spreken.
Uiteindelijk zullen de meeste kinderen één taal het beste gaan beheersen. Dat is in het algemeen de taal die door de omgeving, bijvoorbeeld door vriendjes op school, wordt gesproken.
Tweetaligheid is hot. Door mondialisering en internationale relaties komt meertaligheid in gezinssituaties steeds vaker voor. Maar er leven nogal wat misverstanden over meertaligheid en de manier waarop kinderen een taal -of meerdere talen- leren. Een groep Utrechtse taalkundigen probeert via een nieuwe site Tweetaligopgroeien.org enige duidelijkheid te verschaffen.
Het academiezaaltje dat de onderzoekers van het Utrecht Institute of Linguistics hebben gereserveerd voor de 'workshop over tweetaligheid en tweetalig opvoeden' is te klein. Het aantal aanmeldingen is namelijk veel groter dan het aantal zitplaatsen.
Onderzoeksassistent Dafne van Leeuwen: 'We hebben een lange wachtlijst. Tweetaligheid groeit in Nederland en het wordt daardoor een normaal gespreksonderwerp. Ook zoekt de wetenschap meer toenadering tot de praktijk. Tweetalige families weten dat.'
Moeiteloos switchen
Tweetalig? Naar de workshop komt ook een vrouw die als kind opgroeide in een omgeving waar onder andere Kantonees, Maleis en Engels werd gesproken en die op latere leeftijd Japans en Nederlands leerde.
En een man die in India werd geboren, als kind naar Engeland verhuisde en Engels leerde en zijn moedertaal is vergeten. Een YouTubefilmpje dat wordt vertoond over een peuter die moeiteloos switcht tussen Indonesisch, Engels en Frans, levert gelach en herkenning op.
Veel aanwezigen hebben een relatie met een anderstalige partner en zijn dus bekend met het meertalig opvoeden van kinderen. Ze weten ook allemaal dat het consultatiebureau waar ouders met hun baby's naartoe gaan voor een regelmatige check, streng oordeelt over meertaligheid.
Taalkundige Sharon Unsworth herkent dat beeld. Ze vindt dat de bureaus iets te nadrukkelijk hameren op het aanleren van slechts één taal aan jonge kinderen.
Vooral een probleem voor ouders
Unsworth (moedertaal Engels): 'Kijk, ik ben het helemaal eens met mensen die zeggen dat je Nederlands moet leren als je in Nederland wilt functioneren. Maar dat betekent niet per se dat je die andere taal moet opgeven. Ouders die dat doen, gaan niet opeens beter Nederlands spreken met hun kinderen als zij die taal niet echt beheersen. Zij kunnen eigenlijk beter met hun kinderen in de moedertaal spreken, zodat die taal als basis kan dienen voor het Nederlands. Onderzoek toont aan dat die aanpak het beste werkt.'
Maar hoe organiseer je tweetaligheid in de dagelijkse gezinspraktijk? Kies je voor één taal die thuis gesproken wordt? Sharon Unsworth, haar Nederlandse man en hun kind spreken thuis Engels.
Maar je kunt er net zo goed voor kiezen om thuis verschillende talen te spreken. Het lijkt vooral een probleem waar ouders mee worstelen. Unsworth: 'Kinderen leren ook onderscheid te maken tussen verschillende talen in maatschappijen waar die talen door elkaar worden gesproken.'
Vroeg beginnen?
In de workshop willen de taalkundigen ook enkele misverstanden uit de wereld helpen.
Misverstand 1. Het is beter om een kind zo jong mogelijk een tweede taal aan te leren.
'Klopt, het is goed om vroeg te beginnen', zegt Sharon Unsworth. 'Maar er bestaat niet zoiets als een kritieke leeftijd, bijvoorbeeld als het kind vier jaar oud is, waarna het te laat zou zijn om een tweede taal te leren.'
Ze benadrukt dat het aanleren van een tweede taal sterk afhankelijk is van het aantal uren dat een kind wordt blootgesteld aan die taal. Hoe vaker een kind een bepaalde taal hoort spreken, leest of zelf gebruikt, hoe beter het, op welke leeftijd dan ook, zich de taal eigen zal maken.
Misverstand 2: Tweetaligheid leidt tot verwarring in het arme kinderhoofd.
'Onzin', zegt linguïst Unsworth: 'Wereldwijd zijn er meer twee- of meertalige dan eentalige kinderen. Dat feit laat al zien dat je geen warhoofd wordt als je als kind twee talen leert. Een kind is eigenlijk een soort machine dat bij geboorte klaar is om taal te leren. Dat kunnen één, twee of meer talen zijn.'
Conclusie: Er is niets op tegen om je kind tweetalig op te voeden. Consequent zijn over wie welke taal spreekt, of wanneer een bepaalde taal wordt gesproken is goed voor de duidelijkheid.
Ook belangrijk is dat kinderen door lezen en luisteren genoeg in aanraking komen met de talen die later een functie voor hen kunnen vervullen. Bijvoorbeeld om met familie in het buitenland te kunnen communiceren en om met leeftijdgenoten buitenshuis te kunnen praten.
Meer artikelen lezen voor en door Nederlanders in het buitenland? Neem een gratis abonnement op het WereldExpat Magazine!
E-mail deze pagina
Print deze pagina
Groeide meertalig op op een tabaksplantage op Java.
Mijn min (tot ong. mijn 3e) sprak Javaans tegen me. Met mijn ouders, familie en kennissen spraken we Nederlands, de taal die ik het best beheers en waar ik het meest in denk. Ik leerde makkelijk Japans, wat me enkele keren goed van pas kwam. Op de HBS: Fr, Du, Eng. Had graag Latijn geleerd. Leerde makkelijk nieuwe talen, zoals Spaans, Deens en Zweeds. In noodsituaties schreeuw ik in het Javaans, wat boeven afschrikt. Ongeveer 15 jaren geleden lag ik bij te komen na een operatie. Ik droomde van mijn geboortegrond en vond het ook heel natuurlijk dat de verpleegster die me op kwam halen, Javaans tegen me sprak. Het werd vreselijk verwarrend toen de narcose uitgewerkt was, en er Nederlands tegen me werd gesproken.
Ik denk dat het een verrijking is voor een kind, indien het meertalig wordt grootgebracht. Maar waarbij het een tal kan koppelen aan een bepaalde persoon, bv. vader spreekt Arabisch en moeder Nederlands, een oom Engels, ook tegen de anderen.
Wat een mooi artikel!Ik heb als taalkundige en als docent ook heel vaak gezien dat ouders die hun kinderen meertalig opvoeden, te kampen krijgen met misverstanden en tegenstrijdige adviezen van hun omgeving. Terwijl meertaligheid toch echt een verrijking is.
Om opvoeders daarom deskundige steun in de rug te bieden, heeft De Taalstudio zojuist de Helpdesk Meertaligheid opgericht. Alle info is te vinden op www.taalstudio.nl/meertalig/helpdesk .
Je moet altijd je eigen taal voorrang geven want je moet niet vergeten wie je bent en waar je vandaan komt.
Dus is het minder belangrijk dat m'n kinderen goed met hun vriendjes kunnen praten en op school goed meekomen. Als ze maar goed Nederlands spreken. Dat vind ik onzin. Misschien blijven ze hun hele leven in Spanje wonen. Ze mogen van mij beter Spaans dan Nederlands kennen en kunnen. Als ze maar voldoende Nederlands blijven leren om ons en hun familie goed te begrijpen.
Onze 3 kinderen krijgen literaire Arabisch, Frans en Engels op school.
Thuis spreken we allen Nederlands en met de familie Tunesisch.
Deze 5 (!) talen worden door onze kinderen prima beheerst maar om dit allemaal ook daadwerkelijk te kunnen lezen, spellen, rekenen, schrijven is andere koek en komt niet zomaar aanwaaien. Dit is vooral heel hard werken en er heel veel tijd in investeren. Spreektaal en schrijftaal is niet hetzelfde en je moet er heel erg voor waken dat uiteindelijk geen enkele taal volledig aangeleerd wordt!
Ik heb overigens ook ergens gelezen, dat doordat de hersens van meertalige kinderen worden gestimuleerd, ze ook andere zaken, zoals wiskunde, sneller op zouden kunnen pakken.
Meertaligheid is een rijkdom, een toegevoegde waarde in het leven en de ontwikkeling van een kind. In België is taal wellicht een politiek issue, maar in de praktijk spreken veel kinderen - zeker in en rond Brussel - meerdere talen. Daar wordt ook niet moeilijk over gedaan, integendeel, meertaligheid wordt als positief beschouwd, zeker als je kijkt naar latere loopbaanmogelijkheden. Tweetaligheid helpt je in België om een goede job te vinden.
Wij voeden onze kinderen in het Nederlands en Frans op. Onzin om zoals de anonieme schrijver schreef te denken dat je daardoor geen enkele taal goed genoeg zou spreken. Integendeel zou ik zelfs zeggen. Onze kinderen spreken zeer goed Nederlands en leren hun Frans als tweede taal spelenderwijs en communiceren inmiddels ook erg goed in het Frans. En het Engels begint nu ook al ingang te vinden via televisie en computer. Kinderen die twee talen kennen zullen over het algemeen een derde of vierde taal ook veel gemakkelijker, zeg maar vanzelfsprekender aanleren. Voor hen is het immers niet abnormaal. Kortom, tweetalig opvoeden: gewoon doen!
Als je als Nederlands gezin in Spanje woont, worden je kinderen toch vanzelf 2talig? Ze gaan hier vanaf hun 3de jaar naar school. Dus kennen ze de Spaanse taal net zo goed als hun leeftijdsgenootjes en het Nederlands leren ze thuis. Nog een beetje Engels erbij vanaf hun 4de jaar. Niets mis mee.
Indise Nederlanders kunnen met elkaar in 3 talen tegelijk praten. Zelf 3 talen in een zin gaat ons goed af.
Niet zo moeilijk doen. Als je maar elkaar verstaat, niet waar.
Kinderen grootbrengen in een meertalige omgeving is niet een kwestie voor taalkundigen, maar voor opvoedkundigen en psychologen.
Als taalkundige kan ik het hier toch echt niet mee eens zijn! Opvoedkundigen en psychologen hebben vaak geen verstand van taal en taalverwerving, hoe kunnen zij dan juiste adviezen geven aan ouders die met vragen zitten over de meertalige opvoeding van hun kinderen?
Er zijn taalkundigen die zich hier juist in gespecialiseerd hebben, dus deze mensen kunnen de ouders van veel beter advies voorzien.
Om een voorbeeld te geven: Op een school was een remedial teacher die de ouders van een dyslectisch kind aanraadde om te stoppen met de tweetalige opvoeding, omdat dit niet goed zou zijn voor het kind. Hadden ze een taalkundige gevraagd, dan had die ze kunnen vertellen dat de tweetalige opvoeding geen nadelige gevolgen zou hebben voor het kind, ondanks zijn dyslexie.
Dat consultatiebureaus niet positief staan tegenover meertaligheid verbaasd mij. Het de consultatie arts die ons aanrade Jenny tweetalig optevoeden. "Als u slim bent spreekt u uitsluitend Thais tegen de baby" zei ze tegen mijn Thaise vrouw, "en u spreekt uitsluitend Nederlands tegen haar" zei ze tegen mij. Dat hebben we gedaan en mijn vrouw en ik communiceerden normaal gesproken in het Engels. Toen Jenny 3 was zijn we voor defensie naar noord-duitsland vertrokken en na de sluiting van de kazerne aldaar moest Jenny naar een Duitse school. Het heeft slechts drie maanden geduurd totdat ze de lessen volledig kon volgen. Twee jaar later was ze in staat om naar het Duitse Gymnasium te gaan. Nu zijn wij sinds twee en een half jaar in Thailand. Jenny was vloeiend in de Thaise taal en daardoor leerde ze binnen een jaar ook lezen en schrijven maar wat nog opmerkelijker was is dat ze voor haar toelating tot de Internationale school 69% scoorde op haar Engels test, waardoor ze meteen mainstream onderwijs kon volgen. Het jarenlange horen van de engelse communicatie tussen mijn vrouw en mij had haar een enorme "passive" woordenschat gegeven die ze onmiddellijk kon gebruiken. Ze is nu echt viertalig en slechts 13 jaar. Volgens de "geleerden" heeft ze hierdoor een "taalgebied" in haar hersenen ontwikkeld dat het aanleren van verdere talen alleen maar gemakkelijker maakt. Dus ik kan uit ervaring roepen dat "duidelijke" tweetaligheid alleen maar vruchten afwerpt en ten allen tijden aangemoedigd zou moeten worden. Wat de leeftijd van het kind betreft ben ik ervan overtuigd dat ook daar geen grenzen zijn. Zelf ben ik ook nog kind (mijn moeder leeft nog) en inmiddels bijna 58, maar ben recentelijk nog aan de Thaise taal begonnen en hoop deze toch binnen een jaar of drie ruimschoots te beheersen. :)
Mijn kleinkinderen van 9 en 10 jaar spreken vloeiend Papiamento, Engels en Nederlands. Daar komt in de loop van de tijd nog Spaans bij. Alles moeiteloos.
Ik benijd hen, omdat ze de talen zo jong en daardoor gemakkelijk aanleren.
Een kind leert vlotter dan een volwassene, spelenderwijs.
Ideale leeftijd is niet zo belangrijk.
Als het spelenderwijs gebeurt, dan kan een kind meer dan 1 taal leren spreken.
Ik maak als camerajournalist korte videoreportages voor de Nederlandse Taalunie over meertaligheid. U vindt deze video's op de site www.taalpeilplus.org Ik ben benieuwd naar uw reactie!
Het werd mij jaren geleden wijs gemaakt dat tussen 8 en 12 de "beste" leeftijd is om mondeling de andere taal/talen te leren en 12 tot 16 (?) schriftelijk en dat het daarna wat moeilijker wordt. Mijn kinderen hadden het voordeel dat, wanneer zij bij mijn ouders waren zij veel Nederlands hoorden (Ook mijn gesprekken met mijn ouders), alhoewel Engels gebruikt werd (met aardig wat Nederlands er door heen) om met ze te spreken. Het heeft mijn dochter, goed geholpen (Zoals ik nu hier al 'tig keer verteld heb) toen zijn in Amsterdam naar de universiteit ging, als exchange student.
ALLE kinderen over één kam scheren lijkt mij geen goed idee. Linker georiënteerde hersenen of rechter, een 'talenknobbel' hebben of niet heeft er duidelijk ook veel mee te maken.
Zelf was ik 12 toen mijn ouders en ik in Australië kwamen, samen met een andere gezinnetje, waar we hier een huis mee deelden. Met nogal een nostalgisch gevoel denken wij drie die nog over zijn terug aan die jaren toen het meisje van zes en ik al heel snel Engels met elkaar spraken (omdat we dat ook op school moesten gebruiken) en met onze ouders, Nederlands.
Zij keerden uiteindelijk terug naar Nederland en de dochter, dus, van het andere echtpaar en ik schreven in het Engels in de luchtpostbrieven, en spraken nog steeds Nederlands met onze ouders. Zij, terug in Nederland, ik hier, tot het laatste toe met allebei mijn ouders.
Het IS allemaal mogelijk. Maar, nogmaals, wel erg opletten of het kind wel of niet gemakkelijk met talen omgaat. Ben het dus helemaal met Leonie eens. Maar herhaal dat mijn dochter zonder te veel moeite Nederlands gebruikt en daar groot gemak van heeft. Mijn zoon niet. Maar zal best begrijpen waar een Nederlandse conversatie over gaat. Hij is erg technisch aangelegd, zoals zijn moeder. Mijn dochter's talenten zijn meer gericht op uitdrukken via kunst en taal.
Ja. Ik kon het weer niet laten. Maar wilde reageren op die korte zinnen, hier boven. Vooral "Anonymous". Nogmaals, niet over één kam scheren!
Mijn man en ik hebben sinds het baby-zijn met de kinderen Nederlands gesproken. Er werd Duits gesproken als we Duits bezoek in huis kregen( buren, kinderen van de kleuterklas, Duitse vrienden, oppas, etc.). Dit vervolgden we consequent. Veel voorlezen en ook Duitse kinderboeken, maar deze dan in het begin vooral door de oppassen. De zonen bezochten de Duitse kleuterschool, lagere school en gymnasium. Duits beheersen ze in alle bereiken. Ze studeerden en studeren beide in Nederland, waar zij zowel zich in het Nederlands en Engels moeten uitdrukken tijdens hun studie. Ook schriftelijk. Gaat ook goed. De oudste studeert nu in London en weet zich prima met taal no. 3 te redden. De jongste zal vanwege zijn studiekeus Engels zeer goed moeten leren beheersen. Bij ons gaat het inmiddels om drie-taligheid zonder problemen. Deze onvolledigheid zie ik bij ons niet.
Onze 2 kinderen )5 en 7 jaar) spreken 2 talen perfect door elkaar: Noors met hun vader, vriendjes en noorse familie, Nederlandse met hun moeder en Nederlandse familie en vrienden. Engels, als 3e taal, no problem, omdat ze beiden deze taal hadden op de kindergarten en met hun engelstalige nanny. Multilingual kids is possible! wij wonen sinds 2 jaar in Noorwegen en daarvoor in Indonesie. Onze kinderen hebben nooit in Nederland gewoond maar spreken dus wel goed Nederlands. 2-3 talen is geen probleem zolang de ouders maar consequent hun eigen taal gebruiken!
zo'n kind word twee keer onvolledig eentalig.
Dat is niet waar. Kinderen kunnen ook twee keer volledig talig worden. Ze kunnen in het buitenland opgroeien en Nederlands als tweede taal hebben en vervolgens toch studeren aan een universiteit in Nederland (in het Nederlands) zonder ooit in Nederland te hebben gewoond.
Ligt helemaal aan je eigen IQ, ik ken kinderen, nu bijna volwassenen die opgegroeid in Spanje, vloeiend Spaans spreken. Ze hebben een Duitse moeder en van haar hebben zij vloeiend Duits geleerd en ja met een Engelse vader kun je de rest zelf wel invullen, als jouw IQ dat toelaat.
En ja ik weet dat Curaçaoese kinderen redelijk Papiaments spreken een beetje school Engels, Spaans en Nederlands en that's it dus speak for yourself.
Geen probleem voor kinderen om 1 taal perfect (schriftelijk en mondeling) te leren in het land waar ze wonen en passief of zelfs actief (mondeling) een 2e of 3e taal te beheersen. Wij hebben ervaring met een hele gewone 7- en 5 jarige!
Wat ik geleerd hebt, is dat een kind dat meer dan 1 taal leert,
hij/zij twee of meetalig onvolledig beheerst/wordt en zich daardoor niet goed in een taal/officiele taal van een land kan uitdrukken. Zo'n kind beheerst twee of meedere talen onvollig.
IK hebt? Jij bent (stam+t) blijkbaar zelf zo'n kind. Nooit problemen gehad hoor!
Nieuwe reactie inzenden