Eindelijk is het zo ver: je gaat naar Nederland verhuizen om te studeren. Met ouders die in het buitenland wonen, moet je wel op kamers gaan. Misschien kun je wel terecht bij familie in de buurt, maar wenselijk is dat waarschijnlijk niet. Hoe vind je op tijd een kamer?

"Je moet bijtijds beginnen met zoeken," adviseert Karin Smeets, medewerkster van SSH Utrecht (stichting studentenhuisvesting). "Maar het heeft ook geen zin om te vroeg te gaan zoeken. Straks heb je al in februari een kamer die je pas in augustus nodig hebt. Al die maanden betaal je voor niets huur. Mijn advies: begin ongeveer drie maanden voordat je lessen beginnen actief met zoeken."

Hoe vind je een kamer?

• Schrijf je in bij een woningbouwvereniging of stichting studentenhuisvesting
• Staar je niet blind op je studentenstad, maar kijk ook naar de omliggende steden en dorpen en schrijf je daar ook in.
• Vertel iedereen die je in Nederland kent dat je op zoek bent naar een kamer. Via-via kom je misschien makkelijker aan een kamer.
• Zet een advertentie op internet dat je op zoek bent naar een kamer. Als je het geld hebt, zou een beloning (bijvoorbeeld een extra maand huur) kunnen aanbieden aan diegene die jou een kamer aanbiedt. 
• Niet kieskeurig zijn

Dat er in Nederland meer vraag dan aanbod is voor kamers valt niet te betwisten. Toch moet je voorzichtig zijn met het geloven van cijfers, vindt Karin Smeets.

"Ik zag laatst een onderzoek waarin stond dat je drie jaar moet wachten op een kamer in Utrecht. Ik heb geen idee hoe ze aan die cijfers komen. Je moet gewoon niet te kieskeurig zijn, dan vind je binnen enkele maanden wel een kamer. Een mooie grachtenpand in het centrum van Utrecht voor je eerste kamer zit er gewoon niet in. Woon je eenmaal in Utrecht of omstreken, dan is het veel makkelijker om iets leukers te vinden."

Geen hulp
Je bent op jezelf aangewezen als het gaat om het vinden van een kamer. De universiteiten en hogescholen helpen hierbij in principe niet. Een enkele onderwijsinstelling helpt wel internationale studenten aan een kamer.

De vraag is echter of de Nederlandse student uit het buitenland hier ook onder valt. Het is in ieder geval aan te raden om contact op te nemen met de afdeling internationalisering van je toekomstige onderwijsinstelling. Maar reken er niet op dat ze je kunnen helpen.

Op kamers
Dat onderwijsinstellingen niet helpen, heeft er alles mee te maken dat op kamers wonen een zelfstandige aangelegenheid is. Geen regels, zoals in Amerika, dat iemand van het andere geslacht na een bepaald tijd niet op je kamer mag. Ook geen 'lights out' regeling.

"Dit wil niet zeggen dat er geen regels zijn", zegt Smeets. "Je hebt als huurder wel plichten. En als je met anderen samenwoont moet je onderling afspraken maken over het gezamenlijke huishouden." Het is ook goed om te weten dat kamers in de regel ongemeubileerd worden opgeleverd. Je moet dus zelf bedden, kasten, gordijnen en dergelijke regelen.   

Hospiteren, kijkavonden, instemming
In sommige steden sta je, na het inschrijven bij een huisvestingsinstanties, op de wachtlijst voor een kamer. Wanneer je bovenaan deze lijst staat en er komt een kamer vrij, dan krijg je die automatisch.

Gebruikelijker is echter dat de andere huurders samen mogen bepalen wie hun nieuwe huisgenoot wordt. Je moet dus als het ware 'solliciteren' voor een kamer. Dit proces van solliciteren heet overal anders. Soms heet het een kijkavond of een instemming. In Utrecht heet het hospiteren (al heeft het niets te maken met het wonen bij een hospita). 

Krat bier
Wat kan je van zo'n sollicitatie verwachten? "Nou, dat is moeilijk te zeggen", zegt Smeets. "Iedere studentenwoning doet het anders. Soms worden alle kijkers tegelijkertijd uitgenodigd, soms één voor één."

"Soms worden je allerlei vragen over jezelf gesteld, andere keren word je uitgenodigd voor het avondeten en wordt gekeken hoe mondig je zelf bent. Zo'n procedure zegt veel over de studenten die al in de woning verblijven. Zo weet ik van één keer hospiteren waar aan alle kijkers gevraagd werd een krat bier mee te nemen. Aan het einde van de avond hadden de huidige bewoners genoeg bier voor de maand. Je moet je natuurlijk ook afvragen of jij ook met hen wil samenwonen."

Ongeschreven regels
"Je moet een afwijzing niet persoonlijk opvatten", vervolgt Smeets. "De studenten zoeken een huisgenoot waarvan ze denken dat die het beste bij de groep past. Het heeft dan ook geen zin om je anders voor te doen dan je bent. Je weet toch nooit naar wat voor persoon ze op zoek zijn. Ik heb nog nooit meegemaakt dat het een student uiteindelijk niet lukte om via hospiteren een kamer te vinden."

Volgens Karin is er naast jezelf zijn maar één ongeschreven regel als het gaat om hospiteren. "Neem nooit je ouders mee. Als ze je naar de woning hebben gebracht, vraag dan vriendelijk of ze in de auto willen blijven wachten. Dat is echt beter."

Verschillende soorten huisvestingen voor studenten:

• Kamer in een studentenhuis: Je woont in een huis of appartement met andere studenten. Je hebt je eigen kamer, maar deelt de keuken, toilet en douche en wellicht ook een woonkamer en tuin.
• Kamer bij een hospita: Je woont bij iemand in. Deze persoon is zelf geen student.
• Zelfstandige woning huren: Je woont alleen waardoor je de keuken, douche en toilet met niemand hoeft te delen. Voor studenten betaalbare zelfstandige woningen zijn vaak 'studio's'. Dit is één grote ruimte met een klein aanrecht en een badkamer.
• Kamer in onderhuur: Als een student zijn of haar kamer voor een bepaalde tijd niet nodig heeft (bijvoorbeeld door een stage elders in het land) en de kamer verhuurt aan een andere student, wordt dat 'onderhuur' genoemd. Dit maakt het voor de student die de kamer overneemt wel een tijdelijke verblijfplaats. In sommige situaties is onderverhuur illegaal. In dat geval kan je je niet inschrijven bij de gemeente en dan heb je ook geen recht op uitwonende studiefinanciering.
• Eigen woning kopen: Sommige ouders kopen een huis waar hun kind kan wonen. Vaak worden andere kamers in de woning verhuurd aan andere studenten.
• Anti-kraakwoning: Soms staan woningen een tijdje leeg, omdat ze bijvoorbeeld binnenkort gesloopt of gerenoveerd worden. Om te zorgen dat deze huizen niet ongewild door anderen worden bewoond (krakers), worden ze tijdelijk verhuurd als anti-kraakwoningen. Het nadeel van anti-kraakwoningen is dat je op ieder moment gevraagd kan worden om te verhuizen.  

Let op
Hospiteren vanuit het buitenland is natuurlijk moeilijk. "Wij adviseren jongeren die vanuit het buitenland komen altijd om eerst een tijdelijk woning te kiezen (antikraak of onderhuur). Hiervoor hoeven ze niet te hospiteren. Van daaruit kunnen ze zoeken naar iets blijvends."

"Tegenwoordig kun je ook via advertenties op internet naar kamers zoeken, maar let op want iedereen kan een oproep plaatsen. Vooral in de zomer komt het wel eens voor dat mensen je proberen op te lichten. Betaal daarom nooit voor een kamer totdat je het hebt gezien en de sleutel hebt."

Huurpuntensysteem
In Nederland staat de maximale huurprijs van woningen vast. Die wordt vastgelegd met een puntensysteem. Hiermee kun je berekenen hoeveel je kamer 'waard' is en dus hoe hoog de huur mag zijn. Omdat het aanbod zo gering is, zijn er genoeg particulieren die een te hoge huur vragen en hier ook mee wegkomen.

Smeets: "Je kan natuurlijk denken: 'ik neem de kamer en vecht de huurprijs later aan'. Dit is echter een lang proces en een slechte verhouding met je huurbaas is nooit aan te raden. Je kunt ook denken: 'ik betaal die hoge huur wel een paar maanden en zoek zo snel mogelijk een andere kamer'."

Extra informatie
Dit is een algemeen beeld over hoe je een kamer kunt vinden in Nederland. Er zijn nog veel praktische zaken waarvan je op de hoogte moet zijn als je op kamers gaat: huurcontracten, huurplichten en -rechten, belastingen, verzekeringen en dergelijke. Op internet is hier veel informatie over te vinden.

Wanneer je je inschrijft bij een stichting studentenhuisvesting, zullen zij je ook informatie kunnen toesturen.