Onlangs pleitte internist Peter de Vries van het AMC er bij de Wereldomroep voor om alle toeristen die naar Indonesië gaan standaard in te enten tegen rabiës. Dit naar aanleiding van de dood van een 43-jarige Nederlandse die op Bali was gebeten door een dolle hond. Maar niet alleen in Indonesië is het oppassen geblazen.

Eerst maar eens uitleggen wat rabiës (of: hondsdolheid) is. Het betreft een dodelijke virusziekte, die je kunt oplopen van de beet of krab van een dier dat besmet is met rabiësvirus. De Nederlandse benaming hondsdolheid is een tikje misleidend, want allerlei zoogdieren kunnen dit virus overbrengen: honden, katten, apen, runderen, vleermuizen, etc. Ook wanneer een besmet dier likt aan je huid als die beschadigd is (wondjes) kan er een besmetting optreden.

Verschijnselen
Als het virus in het onderhuidse weefsel terecht komt verplaatst het zich naar de zenuwbanen. Via die banen verplaatst het zich langzaam naar de hersenen. Daar veroorzaakt het virus hersenschade en ernstige neurologische klachten, zoals spierkrampen, toevallen en coma. In dit stadium is rabiës onbehandelbaar geworden en volgt uiteindelijk altijd de dood. Deze ernstige verschijnselen ontwikkelen zich doorgaans weken tot enkele maanden na de besmetting (beet).

Waar komt Rabiës voor?
Rabiës komt wereldwijd voor, maar in de meeste 'westerse' landen is de ziekte grotendeels of helemaal onder controle door vaccinatie van (huis)dieren. Dat betekent overigens niet dat rabiës in die landen niet meer voorkomt bij wilde dieren. In Nederland, bijvoorbeeld, komt rabiës nog steeds voor bij vleermuizen en in andere Europese landen ook wel bij vossen.

In veel landen komt hondsdolheid veel voor, zowel bij wilde- als bij huisdieren. Vooral in Afrika en delen van Azië is rabiës een groot risico. In die gebieden dient u in principe alle zoogdieren te wantrouwen, tenzij u er zeker van bent dat ze gevaccineerd en veilig zijn.

Bescherming:
 

• Basisregel: haal geen dieren aan en daag ze niet uit. Dat een dier er gezond uitziet en zich 'normaal' gedraagt wil nog niet zeggen dat het rabiësvrij is.
• Bepaalde groepen mensen worden vaker gebeten door dieren: wandelaars, hardlopers, fietsers en jonge kinderen.
• Vaccinatie: er zijn goede vaccins beschikbaar die beschermen tegen rabiës. Vooral voor mensen die langere tijd in risicogebieden gaan wonen en hun (jonge) kinderen is vaccinatie aangeraden. Als u gevaccineerd bent is de behandeling ná een eventuele beet korter en effectiever: in plaats van zes prikken heeft u er dan nog maar drie nodig.
• En tenslotte, het allerbelangrijkste: Zoek na ieder verdacht contact met een dier zo snel mogelijk een arts op voor nader advies! Ongeacht of u wel of niet gevaccineerd bent, medisch onderzoek en eventueel behandeling moeten zo snel mogelijk worden gestart. In het begin is een rabiësinfectie namelijk nog te behandelen, maar dit moet wel tijdig gebeuren. Het liefst binnen 24 uur.

Als u in een gebied woont waar rabiës voorkomt, neem dan eens contact met uw arts op over vaccinatie en andere maatregelen. Vaccinatie is niet verplicht, maar kan een hoop ellende voorkomen.

Meer (Engelstalige) informatie.

Meer interessante expert-artikelen lezen? Abonneer je op het gratis WereldExpat Magazine