Edwin Wiek strijdt al jarenlang in Thailand tegen de illegale handel in wilde dieren. Makkelijk is dat niet. Voor de zoveelste keer is de Nederlander verwikkeld in een rechtszaak. Dit keer hebben de uitbaters van de toeristische Tijgertempel hem aangeklaagd wegens smaad.

Aan de telefoon klinkt Edwin Wiek (44) een beetje buiten adem. Hij vertelt net terug te zijn uit het oerwoud, waar hij met zijn team een paar Gibbon-apen heeft teruggezet in het wild. Sinds een aantal jaren behoren dit soort dingen tot zijn dagelijkse werkzaamheden.

Roer omgegooid
Aanvankelijk was Wiek helemaal geen dierenactivist. Hij was zakenman en had een fabriek en groothandel in Thailand. Maar na een ernstig auto-ongeluk besloot hij het roer om te gooien en begon een opvangcentrum voor wilde dieren. Ervaring had hij als vrijwilliger opgedaan bij een ander opvangcentrum. ‘Mijn opvang moest groter en professioneler worden. Ik wilde er een soort dierenbescherming van maken, zoals in Nederland, met een goed management.’ Inmiddels heeft hij meer dan 400 wilde beesten, waaronder tijgers, olifanten, beren en vogels. Bij de verzorging krijgt hij hulp van Thais personeel en buitenlandse vrijwilligers. 

Veel problemen met overheid
De komst van het centrum lag vanaf het begin gevoelig, vooral bij de Thaise autoriteiten die volgens hem aan de illegale handel verdienden. ‘Ze zeiden in feite: bemoei je niet met ons.’ Het werd hem naar eigen zeggen moeilijk gemaakt, met veelvuldige controles, stapels papierwerk en zelfs enkele arrestaties. Hij begrijpt het wel, die terughoudendheid van de regering. ‘Elk jaar heb ik wel een of twee spraakmakende zaken waarmee de illegale handelaars te pakken worden genomen, maar waarbij de overheid ook een beetje voor schut staat. Die moet dan weer toegeven dat ze van niks wist.’

Voorwaardelijke celstraf
In 2006 kreeg Wiek 10 maanden voorwaardelijk opgelegd. Kort daarvoor, vertelt hij, had hij een politieteam dat zich bezighoudt met milieudelicten, gevraagd een kijkje te nemen bij een dierentuin in Bangkok. Daar zaten honderd baby orang-oetangs die volgens Wiek de dierentuin waren binnengesmokkeld. ‘Na veel vijven en zessen hebben ze een inval gedaan en die beesten gevonden. Staatsbosbeheer was heel boos over de inval, omdat die een dealtje had gemaakt met de dierentuin dat ze niet moeilijk zou doen over de apen. Ja, en toen moest ik natuurlijk worden teruggepakt en werd ik aangeklaagd.’

Tijgertempel
Nu ligt er weer een aanklacht. Maar dit keer niet van de Thaise overheid, want die wil de laatste tijd juist meer samenwerken, zegt Wiek. De aanklagers zijn nu de uitbaters van de Tijgertempel. Dit is een tempel bij Bangkok, waar toeristen voor geld met een stel tijgers op de foto kunnen. ‘De tempel profileert zich als tijgeropvang. De monniken van de tempel zeggen ook dat ze tijgers terugzetten in de natuur. Maar dat verhaal klopt gewoon niet.’ Wiet zegt onderzoek te hebben gedaan, samen met twee andere organisaties, waaruit een heel ander verhaal naar voren kwam. ‘Ik ben er achter gekomen dat er illegaal dieren verdwijnen. Volwassen tijgers duiken weer op in tijgerfarms in Laos. Sommige tijgers zitten zwaar onder drugs zitten en van anderen worden de nagels uitgetrokken als ze te agressief worden.’ De uitkomsten van het onderzoek zette Wiek in een persbericht dat hij rondstuurde. Een Thaise krant pikte het verhaal op en publiceerde het. De Tijgertempel liet het er niet bij zitten en klaagde hem aan wegens smaad, net als twee andere (Thaise) onderzoekers en de journalist die het bericht publiceerde. 

Vertrouwen in rechtssysteem
Dinsdag 9 maart moeten ze voorkomen voor de rechtbank. Wiek verwacht door de lokale rechtbank te worden veroordeeld, maar in hoger beroep zijn gelijk te kunnen halen. ‘Ik weet dat er slechte verhalen gaan over het Thaise rechtssysteem. Ik heb drie keer voor de rechter gestaan, ben een keer veroordeeld en twee keer vrijgesproken, en ik denk dat het  recht in Thailand niet zo slecht is als de meeste mensen roepen.’ Mocht hij toch de gevangenis in gaan, dan moet hij het land meteen verlaten na het uitzitten van zijn straf. Ook al is het maar één dag cel. ‘Dat zou niet leuk zijn. De minister van Bosbouw in Indonesië heeft al gezegd dat als ik ooit word veroordeeld, hij me heel graag in Indonesië wil hebben. Ik werk daar ook veel. Maar mijn hart ligt er niet zoals in Thailand.’

Ondanks alles wil Wiek van geen wijken weten. ‘Nee, ik geef de strijd niet op. Dat zit denk ik niet in mijn bloed.’