Expat On Air

Expat On Air: hét radioprogramma voor expats, elke zaterdag van 09.00 tot 10.00.

Expat On Air is in heel Europa op kortegolf te beluisteren. De uitzendingen zijn ook online te horen via de streams en podcasts. Na de uitzending verschijnt een uitgebreid artikel met audio op Wereldomroep.nl.

de redactie met uw vragen en opmerkingen.

Armoede, alcoholisme en psychische problemen. Ook onder Nederlandse overwinteraars, residenten en ondernemers in Spanje komen ze vaker voor dan je denkt, zeggen artsen en hulpverleners ter plekke. Weglopen voor je problemen door naar de Costa Blanca te vluchten, lost ze meestal niet op.

'Ik heb mensen meegemaakt die met honderdduizenden euro’s verlies weer naar Nederland zijn vertrokken. En ik spreek Nederlanders die hier in de rij staan bij de voedselbanken. Armoede komt niet alleen onder de Spanjaarden voor.'

Het zijn woorden van Bart Gommans, wethouder in de Spaanse gemeente La Nucia, vlak bij Benidorm. Hij is belast met de zorg voor de buitenlandse inwoners van het dorp, zo’n veertig procent van het totaal. 'We hebben hier zestig verschillende nationaliteiten', zegt Gommans.

Sociaal werker
De wethouder voelt zich soms een soort sociaal werker, als het gaat om de problemen waarmee Nederlandse pensionado’s en ondernemers bij hem komen. 'De weg naar de Spaanse hulpverleningsinstanties is een moeilijke. Mensen schamen zich. Maar ik probeer ze te helpen bij bijvoorbeeld het aanvragen van een kleine uitkering omdat ze compleet in de misère zitten.'

Gommans krijgt bijval van huisarts Henk Koenders, die praktijk houdt in Benidorm. Ook hij ziet veel armoede onder Nederlandse gepensioneerden. 'Er bestaat in Nederland een verkeerd beeld van het leven aan de Costa. Niet iedereen heeft centen zat en een huis met een zwembad. De realiteit is dat ik sommige patiënten gratis medicijnen geef, omdat hun Spaanse verzekering de kosten niet dekt en ze het zelf ook niet kunnen betalen.'

Vette jaren voorbij
Koenders wijt een deel van de problemen aan de komst van de euro, die ook in Spanje de prijzen fors omhoog stuwde. 'Ik zie een boel Nederlanders die problemen hebben. Ze hebben een klein pensioentje van vroeger meegenomen, dat nu te laag is geworden om er nog van te kunnen leven. De vette jaren zijn voorbij.'

Verder merkt de huisarts dat mensen soms te makkelijk hun schepen achter zich verbranden als ze naar Spanje vertrekken. 'Je hebt mensen die hier uit ongenoegen naartoe komen. Het eerste jaar gaat het dan nog goed: een nieuw leven, een ander woonomgeving. Maar vaak blijkt daarna dat de problemen niet zijn opgelost door het verhuizen naar een andere omgeving. Als je huwelijk voor vertrek al slecht was, is de kans groot dat het hier nog steeds slecht is.'

Depressie
Toch hebben volgens Koenders veel van zijn patiënten in eerste instantie niet door dat hun problemen psychisch zijn. 'Ze komen bijvoorbeeld met hartkloppingen op het spreekuur. Maar als dan na onderzoek blijkt dat alles in orde is, ga je toch verder de diepte in om te kijken of er meer aan de hand is.'

Een deel van de patiënten van huisarts Koenders belandt dan ook bij Rian van Rijsbergen. Zij vangt in haar praktijk Nederlanders op die in Spanje in de psychische problemen komen.

'Het gaat voornamelijk om angststoornissen en depressies. Dat komt hier net zo goed voor als in Nederland. Ook krijgen mensen klachten omdat ze zich slecht voorbereiden als ze hier naartoe komen. Ze kunnen zich moeilijk aanpassen en spreken de taal niet. Of ze vergissen zich in de Spaanse cultuur, waar ze dan maar moeilijk aan wennen.'

Alcohol
Daarnaast komt psychologe Van Rijsbergen nog een categorie Nederlandse cliënten tegen: mensen die het hele jaar door vakantie lijken te vieren, met de daarbij horende alcoholconsumptie.

'Sommige mensen hebben moeite om na hun pensionering een zinvolle dagbesteding te vinden. En dan ligt het gevaar op de loer dat het alle dagen feest is. Je moet maat weten te houden, anders is het wijntje hier en terrasje daar. Voor je het weet ben je iedere middag een beetje teut.'

Ook daar wreekt zich de Spaanse cultuur, denkt de psychologe. 'In Nederland zijn we de hele dag aan het werk, en bij het warm eten drinken we een glaasje. Hier gaat bij de lunch vaak de fles al open. Spanjaarden kunnen daar blijkbaar beter mee omgaan: ze worden op de een of andere manier niet zo snel dronken.'

Niet te Hollands
Toch willen de betrokkenen niet in mineur eindigen. De Costa Blanca is nog steeds een heerlijke plek om te wonen als je goed voorbereid de stap maakt. Huisarts Koenders: 'Wees niet al te Hollands. Probeer niet alles zelf uit te vinden. Als je een huis gaat kopen neem een goede advocaat in de arm om het contract door te nemen. Betaal hem gewoon, dat scheelt later mogelijk duizenden euro’s. Laat je voorlichten, ga naar de mensen in de regio die je bij kunnen praten, laat je door vakkundige mensen begeleiden dan hoeft het niet fout af te lopen.'