Er komt op internet een nationale bibliotheek van e-books. Voor Nederlanders in het buitenland een uitkomst: geen gesleep meer met koffers vol boeken of dure verzendkosten voor boeken uit webwinkels. Voorwaarde is wel lidmaatschap van een Nederlandse openbare bibliotheek. Op dit moment kunnen Nederlanders in het buitenland alleen e-boeken lenen bij de openbare bibliotheek Rotterdam.

Staatssecretaris Zijlstra maakte zijn besluit voor een landelijke digitale bibliotheek bekend in een brief aan de Tweede Kamer. Vanaf eind volgend jaar moeten alle leden van openbare bibliotheken e-books kunnen lenen in een landelijke bibliotheek op internet.

Zijlstra verwacht dat het gebruik van e-books de komende jaren flink zal toenemen. Het kabinet draagt vijftien miljoen euro bij aan het ontwikkelen van de digibieb. Uit het Gemeentefonds moet nog eens vijftien miljoen komen.

Toegang vanuit het buitenland
Ard Rijnhout reageert vanuit Thailand enthousiast op het nieuws. 'Een fantastisch idee. Als er iets is dat Nederlanders in het buitenland zouden kunnen gebruiken, is het dit wel. Af en toe koop ik via webwinkels wel eens een Nederlands boek, maar de verzendkosten zijn soms hoger dan de prijs van het boek.'

Hij is wel bang dat hij misschien straks vanuit het buitenland geen toegang tot die digibieb kan krijgen. Je moet immers lid zijn van een openbare bibliotheek in Nederland. Zou je dat vanuit het buitenland alsnog kunnen worden en contributie betalen via bijvoorbeeld Paypal? Hebben de staatssecretaris en de Vereniging van Openbare Bibliotheken daar aan gedacht?

'We hadden er nog niet aan gedacht, maar we vinden wel dat Nederlanders in het buitenland ook toegang zouden moeten kunnen krijgen,' zegt woordvoerder Francien van Bohemen. 'Juist het feit dat je op afstand e-books kunt lenen, is het voordeel van een digitale bibliotheek. We gaan er dus naar kijken.'

Varenden en expats
Voor expats die nu al Nederlandse boeken willen lenen, papieren of digitale, heeft de openbare bibliotheek van Rotterdam een bijzondere afdeling Varenden en Expats. 'Hier kun je boeken soms wel een jaar lang lenen', vertelt medewerker Gerda Etienne. 'Maar de dienst is niet bedoeld voor emigranten, je moet een adres in Nederland hebben.'

'Wij lenen boeken aan mensen die voor hun bedrijf een bepaalde tijd worden uitgezonden naar het buitenland. Daar vragen we dan ook een bewijs van, anders weten we niet zeker of de boeken weer terugkomen. We lenen ook uit aan schippers en Nederlandse scholen in het buitenland. De leners brengen de boeken weer terug tijdens een vakantie of familiebezoek in Nederland.'

Ook e-books
Via Rotterdam kun je ook e-books lenen in het buitenland. Je downloadt het boek en het staat tijdens de uitleenperiode op je e-reader. Daarna verdwijnt het weer. Als je wilt verlengen, moet je het opnieuw downloaden. 

'Er zijn nog niet veel mensen in het buitenland die e-books lenen, ik schat zo'n 25', vertelt Etienne, 'Maar er zijn dan ook nog niet veel boeken digitaal beschikbaar.' En daar raakt ze meteen de crux van het verhaal.

Veel uitgevers hebben nog niet bepaald welke uitleenvergoedingen ze aan de bibliotheken willen berekenen voor een e-book. 'Ook dat aspect wil staatssecretaris Zijlstra verbeteren met zijn besluit', zegt Francien van Bohemen.

'We moeten zorgen dat zoveel mogelijk uitgevers meedoen, dat de vergoedingen voor hen en voor de auteurs van de boeken worden geregeld. En dit allemaal in de loop van 2012. Wij gaan als een speer aan het werk.'

Meer artikelen lezen voor en door Nederlanders in het buitenland? Neem een gratis abonnement op het WereldExpat Magazine www.wereldexpat.nl