Elk jaar overlijden meer dan 1.5 miljoen baby's en peuters aan diarree. Daarmee maakt diarree,  vaak veroorzaakt door slecht drinkwater, meer slachtoffertjes dan malaria of AIDS. Een simpele, goedkope therapie met zinktabletten biedt uitkomst.

 Toen Aiseta Traoré uit Mali met haar doodzieke zoontje Sulaiman na een voettocht van 15 kilometer in het ziekenhuis aankwam, werd ze weer naar huis gestuurd met wat vitaminepillen. Twee uur na hun terugkeer in hun dorp stierf de jongen.
 
Aiseta schetst tegenover een journalist de realiteit waar ze in leeft: "De dood waart hier rond, het lijkt wel of er meer kinderen sterven dan er blijven leven."    
 
 

Grote killer
Ook Kitty Sies van Artsen zonder Grenzen, ze werkt in de diepe binnenlanden van Congo, ziet diarree als een van de grootste gezondheidsproblemen voor kinderen in de Derde Wereld:
 
"Wij hebben hier een klein ziekenhuisje van 55 bedden, dat ligt bijna altijd voor de helft gevuld met kinderen onder de vijf jaar. Daarvan kan je zeggen dat de volle 100% diarreeklachten heeft."

Bij het vuilnis
ORT (Oral Rehydration Therapy), een drankje met zout en suiker, is de standaard behandeling. Het werkt goed, want zo'n halve eeuw geleden stierven nog 50 miljoen kinderen per jaar aan diarree.
 
Maar ORT heeft ook grote nadelen. Zo is er schoon drinkwater nodig om de zakjes poeder op te lossen. Verder doet het niets aan de diarree zelf, het vult alleen het vocht - en mineralentekort aan. De kinderen moeten dus op eigen kracht herstellen van hun buikloop, en dat kan weken duren.
 
Omdat de ouders geen snelle verbetering zien hebben ze de neiging extra middeltjes te kopen die duur en soms gevaarlijk zijn. Erger nog: de zakjes poeder belanden niet zelden bij het vuilnis; en het kind overlijdt alsnog.

 
Stille revolutie
Sinds enkele jaren is er een stille revolutie aan de gang. Organisaties als UNICEF, USAID en de Bill and Melinda Gates Foundation delen naast ORT ook zinkpillen of -siroop uit. En dat verandert het beeld drastisch. Dr. Olivier Fontaine van de WHO legt uit waarom:
 

"Zink verkort de duur van de diarree bij het kind, en het maakt de diarree ook veel minder hevig. Dat heeft een onmiddellijk effect op het aantal sterfgevallen. We ontdekken nu ook dat zink een essentieel effect heeft op de absorptie en uitscheiding van vocht in de ingewanden. Het vermindert dus de diarree én de uitdroging, vandaar het onmiddellijke effect bij kinderen die met diarree naar de dokter komen. "
 
 

Therapie trouw
Omdat de ouders het effect van zink meteen bij hun kind zien, blijven ze de therapie trouw. Daar komt nog bij dat de hele kuur maar 30 cent kost, en dat de buikloop zeker drie maanden wegblijft, dus bijvoorbeeld gedurende de hele riskante regentijd.
 
Kitty Sies heeft in Congo ook met succes zink toegepast:
 
"Het is echt een heel simpel middeltje, maar het is een superuitving."
 

Bereikbaar voor iedereen
De meeste ontwikkelingslanden hebben zink toegevoegd aan de standbehandeling van diarree. Maar daarmee wordt nog niet iedereen bereikt, zegt Olivier Fontaine van de WHO:

"De moeilijkheid is nu om ervoor te zorgen dat álle kinderen met diarree zinksupplementen kunnen krijgen. Dus inclusief de armste bevolking waar diarree het meeste voorkomt. Ook die moeten toegang hebben tot de behandeling."
 
Daarom moet de farmaceutische industrie ingeschakeld worden. De productie van zinksupplementen in de vorm van tabletten of siroop moet omhoog, en de prijs moet zo laag mogelijk blijven. Want één ding is duidelijk volgens Fontaine: "Aan alléén diarree hoeft een kind niet dood te gaan."

Luister naar een interview met Dr. Olivier Fontaine van de WHO (Engelstalig)