Recensie - Je hoeft Michel van Rijn niets te vertellen over de smokkel van kunst. Hij was zélf ooit een van ‘s werelds grootste smokkelaars op dat gebied - staat op de achterflap van zijn derde thriller 'Cuba Libre'. Hoe het dan in godsnaam mogelijk is dat hij niet in de bak zit maar boeken schrijft? Ik zou het niet weten. Wel weet ik dat Van Rijn niet kan schrijven.

Interessant genoeg natuurlijk, die illegale kunsthandel. Op antiekbeurzen, art fairs en zelfs in officiële musea - tot in het befaamde British Museum toe - staat gesmokkelde en geroofde waar. En reken maar dat er bakken met geld in de 'sector' omgaan. Voeg dat bij het feit dat kunstcriminelen zich graag (en gezien hun professie ook logischerwijs) tussen de meest welgestelden bewegen en je hebt stof genoeg voor een ronkende thriller.

Michel van Rijn neemt zijn 'opdracht' serieus. In 'Cuba Libre' verkeren we inderdaad tussen welgestelden van all over the world. Zoals daar zijn de voormalige Amerikaanse president Bush (senior, voor alle duidelijkheid), de Cubaanse president Raúl Castro, een neonazileider in Duitsland en een neonazileider in Amerika - ze maken allemaal deel uit van een wereldomspannend sinister complot. Zelfs Geert Wilders komt nog even langs.

Stomme film
In het complot, dat lijkt te draaien om een stomme film met Hitler, de vader van genoemde neonazi én de vader van de vader van de voormalige Amerikaanse president, rollen letterlijk koppen. Iedereen heeft een seksuele afwijking (en/of lekt de hele dag urine) en liefde bestaat niet. Nou ja, één uitzondering op dat laatste: een agente van de Israëlische geheime dienst Mossad. Zij is wel schoon op de graad en overwint uiteindelijk, samen met de door Van Rijn geschapen held Axel de Saint Cyr.

Vraag is wát ons illustere duo overwint. Axel de Saint Cyr duikt illegaal dukaten op in Cuba, zoveel is duidelijk. Maar over illegale kunsthandel wordt in het boek verder bitter weinig gezegd en een plot in het complot ontdek ik ook al niet. In plaats daarvan put Van Rijn zich uit in korte beschrijvingen van allerlei scènes uit het leven en de dood van zeker honderd (of nog meer) karakters in dit boek.

Veel talen
En gôh, wat weet Van Rijn veel. Zo spreekt hij bijvoorbeeld meer talen dan Ivo Niehe. Zijn Cubaanse karakters vloeken in vloeiend Cubaans-Spaans, z’n Israëlische karakters tellen af in foutloos Ivriet en voordat een golfspeelster in Florida naar het hiernamaals wordt geblazen, leren we alles over het edele golfspel. In highbrow Engels natuurlijk.

Gooi daar ook nog een vethard sausje over (om niet te zeggen: een in cynisme en botte grofheid gedoopte pen) en je hebt dit boek getypeerd. Maar het komt nergens vandaan en het gaat nergens naar toe. Om even in de stijl van het boek te blijven: 'Cuba Libre' stinkt.

Ik weet maar één oplossing: een ghostwriter. Iemand die Van Rijn diepgravend interviewt en zijn kennis gebruikt om wél een goed boek te schrijven. Daar hoeft Van Rijn, van wie ik vermoed dat hij een redelijke portie machismo bezit, zich echt niet voor te schamen. Zelfs Johan Cruijff doet het.

Cuba Libre - Michel van Rijn. A.W. Bruna uitgevers, ISBN 9789022993675 € 19,95