Het prestigieuze eilandenproject De Wereld in Dubai dreigt te mislukken. Het emiraat is de economische crisis nog altijd niet te boven. De recessie van 2008 trof de financiële sector, het toerisme en de bouwsector in het hart.

D'Builders of the Palm' meldt de website van het Nederlandse baggerbedrijf Van Oord trots. De baanbrekende aanleg van de eerste eilandengroep Palm Jumeira van de Rotterdammers siert nog altijd de reclamefolders van Dubai en Nederland, als bewijs van het lef van de Dubaise overheid en de kennis van de Nederlandse waterbouwers.

Maar de eerlijkheid gebiedt te zeggen dat Palm Jumeira tevens de succesvolste archipel is. Opvolger De Wereld ligt er vooralsnog verlaten bij.

Leegstand
De Wereld is een kunstmatige archipel van zo'n 300 eilanden in de vorm van de wereldkaart, waarvoor 325 miljoen kuub zand nodig was. Maar voorlopig is alleen Groenland bewoond. Door sjeik Mohammed, de heerser van Dubai.

Ierland en Groot-Brittannië werden verkocht, maar de nieuwe eigenaren ontsnapten ook niet aan de crisis. De ene eigenaar pleegde zelfmoord nadat zijn bedrijf ten onder ging, de ander zit in de cel wegens wanbetaling.

De steeds terugkerende grap dat het acteursechtpaar Angeline Jolie en Brad Pitt overwoog het eiland Ethiopië te kopen, is tekenend voor de teloorgang van het ambitieuze project.

Herstructurering
Projectontwikkelaar Nakheel is verantwoordelijk voor de kunstmatige eilanden voor de kust, die de sjeik liet aanleggen om de hoeveelheid bouwgrond in het emiraat te vergroten. Nakheel is geheel in handen van het staatsbedrijf Dubai World, dat als gevolg van de economische crisis kampt met een schuld van 43 miljard euro. Het bedrijf wordt nu geherstructureerd.

ING is een van de vele banken die actief zijn in het Golfstaatje. De bank was ondermeer betrokken als tussenpersoon tussen banken en Dubai World. Over de financiële belangen doet de bank geen mededelingen, maar volgens een woordvoerder er is – ondanks de voortdurende problemen in Dubai – geen reden de verwachtingen aan te passen.

Afspraken
Sommige investeerders denken daar anders over. Ze proberen onder eerdere afspraken uit te komen, omdat gedane beloften niet worden waargemaakt. De uitbater van de veerdienst tussen het vasteland en De Wereld eiste vorige week ontbinding van het exclusieve contract, dat ruim een miljoen euro per jaar kost. Volgens de advocaat kampt De Wereld met ernstige erosie en is het project 'dood'.

Het gerucht dat De Wereld langzaam wegzakt in zee is hardnekkig, maar volgens Bert Groothuizen van baggerbedrijf Van Oord totale onzin. Niet voor niets ligt er een 30 kilometer lange, uit stenen opgebouwde golfbreker om de eilanden.

Die beschermt ze tegen hoge golven en zeestromingen. Ze kunnen niet wegspoelen, volgens Groothuizen. Hooguit veranderen de eilanden wat van vorm of klinken in. 'Die beweeglijkheid is een natuurlijk proces en het logische gevolg van het gebrek aan bebouwing en begroeiing.'

Bouwrijp maken
Na de aanleg zijn geen verdichtingstechnieken gebruikt die de nieuwe zandhopen steviger maken. 'Dat was geen onderdeel van de opdracht van de projectontwikkelaar. De archipel moest zo snel en goedkoop mogelijk worden opgeleverd en verder mochten we ons er niet mee bemoeien', zegt Groothuizen.

'Het eventueel bouwrijp maken van een eiland was de verantwoordelijkheid van de uiteindelijke koper. Het maakt nogal wat uit of je er een hotel op zet of een golfbaan aanlegt.' Net als in Nederland zijn de eilanden, indien nodig, eenvoudig te herstellen door het strand op te knappen en er een nieuwe laag zand overheen te leggen. Onderhoud blijft nodig.

Kredietgarantie
Van Oord moest de werkzaamheden aan Palm Deira, het derde project van de baggeraar in het emiraat, begin 2009 staken. Sindsdien ligt al het werk stil. De aanleg van dit palmeiland ter grootte van Manhattan, was de grootste opdracht ter wereld die ooit aan één enkele maritieme aannemer is verstrekt. De geschatte waarde ervan ligt tussen de twee en de 2,5 miljard euro.

Het deel dat werd opgeleverd, ter waarde van ongeveer 850 miljoen euro, geeft een indruk van de enorme omvang van het project. Een eilandengroep vlakbij de kust, doorsneden door kanalen, overspannen door bruggen en kademuren met een totale lengte van twintig kilometer.

'We waren ongeveer op een derde van de totale opdracht toen de financiële crisis uitbrak', zegt Groothuizen. Het bedrijf heeft nog altijd veel geld tegoed van het emiraat. Daarvoor is echter een nette betalingsregeling getroffen.

Nieuwe kansen
Van Oord zou, weer met een goede kredietverzekering, het palmeiland graag willen afmaken. Maar of de rijken na de crisis nog behoefte hebben aan een privé-eiland is onduidelijk. Projectontwikkelaar Nakheel heeft de moed nog niet verloren. De stilstand is tijdelijk. Zodra er weer geld is, ligt de toekomst voor De Wereld open.