Jonge moslims zoeken via internet antwoorden op prangende levensvragen. Vaak raken ze het digitale spoor bijster. Kan een 'cyber-imam' helpen?

Mag ik in zee zwemmen? Mag ik een hoogbejaarde wassen? Is orale seks rein? Vragen waarbij veel Nederlanders al de wenkbrauwen zullen fronsen, maar die menig jonge moslim bezig houden.

Het is niet makkelijk een goed moslim te zijn in het niet-islamitische Nederland. Zo kan je geen hypotheek afsluiten, want moslims mogen geen rente betalen. Ander voorbeeld: je dient als moslim een deel van je loon aan goede doelen te geven. Maar mogen dat ook niet-islamitische doelen zijn?

Haram of halal?
De 24-jarige Yasmine El Ksaihi zit in het bestuur van de Poldermoskee, die probeert de islam in te passen in de Nederlandse samenleving. De lijst met vragen over wat nu precies 'haram' (slecht) is en wat 'halal' (goed) is eindeloos, zegt ze.

'Jongeren zijn heel erg zoekend. Negen van de tien hebben wel een religieuze achtergrond, maar echte kennis van de islam hebben ze vaak niet. Juist omdat ze geconfronteerd worden met kritische vragen over hun geloof gaan ze zoeken op internet.' Die zoektocht leidt tot verwarring.

Saudische richtlijn
Zo ontving El Ksaihi vlak voor de Tweede Kamerverkiezingen een e-mail van een jonge moslim die opriep niet te stemmen. Dat baseerde hij op een Saudische richtlijn die op internet stond. Een paar dagen later kwam er opnieuw een e-mail: hij had een andere interpretatie gevonden, en stemmen was toch 'halal'.

De verwarring ontstaat omdat de richtlijnen stammen uit een andere tijd en cultuur. Ze houden geen rekening met kwesties waar moslims in Nederland mee worstelen. Veel jonge moslims ontwerpen daarom hun eigen islam. Moslima's dragen dan bijvoorbeeld wel een hoofddoek (halal) maar ook jeans (haram).

Te streng
Daarnaast komen ze kwesties tegen die in islamitische landen simpelweg niet spelen. Dat ze alcohol moeten verkopen als ze in een supermarkt willen werken, bijvoorbeeld. En dat ze van hun werkgever geen vrij krijgen voor het vrijdagmiddaggebed. Wat doe je dan: ontslag nemen? Adviezen van buitenlandse imams die op internet circuleren bieden hier geen uitweg.

'Ze zijn te streng, te kort door de bocht of ze kennen de realiteit te weinig', waarschuwt politicoloog Zakaria Lyousoufi. 'Veel jongeren zeggen voor de grap: 'ga maar naar Sjeik Google en typ wat in. Dan rolt er van alles uit.'

Vismarkt
Mohammed El Aissati is oprichter van Maroc.nl, een druk bezocht discussieplatform voor Nederlandstalige moslims. Hij ziet net als Lyousoufi dat jonge moslims al dolend op internet niet veel wijzer worden. Volgens El Aissati zijn de internetfora net vismarkten: iedereen roept wat.

'De fatwa's zijn soms op het belachelijke af, zoals de fatwa tegen YouTube of Facebook. De herkomst is ook niet altijd helder. Het komt bovendien potsierlijk over, voor jongeren in de 21ste eeuw die internet als lifestyle hanteren, om uit Saudi-Arabië te horen dat bepaalde websites verboden zijn.'

Cyber-imam
Maar als Sjeik Google meer verwarring zaait dan wijsheid, bij wie kan je dan wel terecht? Dat is helder volgens Mohammed El Aissati: een imam die de Nederlandse taal beheerst, de worsteling van jonge moslims begrijpt en die kan omgaan met het 'digitale Mekka' van deze generatie.

Een 'cyber-imam' dus, die te raadplegen is via het internet. En die wèl een sluitend antwoord heeft op de vraag of Goudse kaas 'halal' is. Dat is het overigens niet.