Moskou, Yaroslav station, spoor 10, 23.25 uur. De trein met bestemming Irkutsk zet zich langzaam in beweging. Het is het begin van de eerste etappe van de Transmongolië express naar Peking, de komende vier dagen bivakkeer ik samen met mijn echtgenoot in een coupé in wagon 7. 

De volgende ochtend blijkt het landschap met een rustig tempo aan ons voorbij te trekken. De trein rijdt de ene keer ongeveer 50 kilometer per uur en andere keren gaat het sneller, hooguit zo'n 90 kilometer per uur. Het geeft je de tijd om de omgeving in je op te nemen. We zien bomen, voornamelijk berken, veel water, door (waarschijnlijk) het smeltwater lijkt het gebied waar we doorheen rijden één groot moeras. De route voert je door een gebied waar je eigenlijk niets te zoeken hebt en waar je normaal gesproken ook niet zou komen. Fascinerend om te zien!  

Regime
Bij de korte stops is het duidelijk dat we in Siberië zitten: het is fris buiten. Dat zorgt voor tegenstellingen op de stations: de reizigers op hun slippertjes met een korte broek en een vest, de Russen dik ingepakt in hun winterjas en met een muts op. De stops zijn zeer wisselend van lengte, de provodonitsja's houden goed in de gaten dat iedereen weer in stapt. Het gevolg van dit strenge regime is dat de trein keurig op tijd rijdt. Daarnaast zorgen deze coupé-conciërges ervoor dat de WC's schoon blijven, de gang en de coupés twee keer per dag gezogen worden, sluiten ze de coupé af als je even naar de restauratiewagon wilt en dat hongerige reizigers thee en noodlesoep kunnen kopen. Ook houden ze de samovar, de ketel met heet water, op temperatuur. 

Kamperen
Het reizen met de Transmongolie Express voelt een beetje als kamperen, maar dan in een rijdende trein. Je wandelt wat door de wagon, kijkt naar buiten, praat zo nu en dan met een medereiziger en maakt wat te eten of te drinken. De spelletjes blijven in de rugzak, door de schommelende trein worden we allebei een beetje wagenziek. Na vier dagen komen we aan in Irkutsk, het eindpunt van de eerste etappe. Tijd om de benen te strekken en het Baikalmeer te bezoeken.

Baikalmeer
De volgende etappe van de treinreis is een stuk korter: van Irkutsk naar UlaanBaatar is anderhalve dag en voert voor een groot deel langs het Baikalmeer, het grootste meer ter wereld. Opnieuw zitten we vooral veel naar buiten te kijken: bergen met sneeuw aan de ene kant en het meer aan de andere kant. Maar ook in de trein is genoeg te zien: de Mongolen slepen enorme hoeveelheden spullen heen en weer. Hele pakketten vol met schoenen en jeans gaan het gangpad op en neer.

Smokkelwaar
Bij de Russisch-Mongoolse grens staan we dan ook 4 uur stil omdat er veel gesmokkeld wordt op deze route. Maar goed, na 4 uur, de nodige stempels en bijbehorend machtsvertoon mogen we weer verder rijden. Het gesleep begint opnieuw, de spullen worden weer terug verdeeld. Het blijkt dat iedereen zoveel kilo schoenen, tassen en jeans mee mag nemen, dus de handelaren verdelen de spullen gewoon onderling. Hele gezinnen wonen min of meer in de trein en reizen maandenlang heen en weer tussen Irkutsk en de hoofdstad van Mongolië. Een modern nomadenbestaan, lijkt het wel. Bij de Mongoolse grens wachten we nog een keer anderhalf uur en dan kunnen we echt verder: richting Ulaanbaatar, de hoofdstad. Het is inmiddels midden in de nacht, dus we proberen een beetje te slapen. Bij het wakker worden zijn we in een totaal ander landschap terecht gekomen: van de Russische berkenbomen met water is het nu een zandgele steppe met hier en daar zo'n ronde tent. Opnieuw: adembenemend.

Richting Peking
Na een paar dagen Ulaanbaatar en omgeving is het tijd voor de laatste etappe. Eindbestemming Peking komt in zicht: nog anderhalve dag te gaan. We waren door allerlei mensen gewaarschuwd voor dit laatste deel: de trein zou smeriger worden naarmate Peking dichterbij komt. Niets is minder waar: de Chinese coupé-conciërges poetsen zo mogelijk nog harder dan hun Russische collega's en de trein is betrekkelijk nieuw, dus alles blinkt. Ook deze grensovergang gaat niet zonder slag of stoot: de wagons moeten bij de grens op een ander onderstel geplaatst worden. Een leuk schouwspel, de trein wordt omhoog gehezen en bungelt een tijdje zonder onderstel in de lucht. Alleen jammer dat ook dit midden in de nacht moet gebeuren!
 
7865 kilometer
Bij aankomst in Peking blijkt dat we precies op tijd aankomen. Om 14.02 uur lokale tijd. Het is onvoorstelbaar: we hebben 7865 kilometer afgelegd in 3 etappes en geen vertraging. Nog geen minuut. Daar kan de NS nog een puntje aan zuigen!