Eigenlijk komt het door Sinterklaas denkt Jolanda, dat ze altijd al naar Spanje wou. "Het was zo'n spannend land, met al die dingen die bij Sinterklaas horen. Ik vond de taal ook zo mooi, en die flamencojurken en het dansen." Nu woont ze er en helpt ze als psychologe andere landverhuizers om hun grote droom bij te stellen naar de realiteit.

Het was voor Jolanda Tromp een uitgemaakte zaak dat ze ooit in Spanje zou gaan wonen. Toch duurde het na haar studie psychologie aan de Universiteit van Amsterdam nog ruim tien jaar voor ze er terecht kwam. Om alvast te wennen aan het buitenland ging ze namelijk eerst naar Groot Brittannië, waar ze vervolgens maar niet weg kwam.

Britse cultuur
"Ik werkte in Nottingham als psycholoog. Voor de internationale zakenwereld probeerde ik om mensen via internet zo optimaal mogelijk te laten samenwerken. Dat was boeiend, maar nog boeiender vond ik mijn eigen integratie. Ik dacht van tevoren dat het wel mee zou vallen met de cultuurverschillen, want Groot-Brittannië en Nederland lijken op elkaar. Niet dus. Uiteindelijk liet ik zelfs Nederland helemaal los om maar op te gaan in de Britse cultuur."

Biologische boerderijen
Maar assimileren is uiteindelijk niet de beste weg, constateerde Jolanda. "Het is beter om je eigen cultuur vast te houden en het leukste uit je nieuwe cultuur mee te nemen. Met deze opgedane wijsheid verkaste Jolanda na tien jaar Groot-Brittannië alsnog naar Spanje. "Ik wou eindelijk mijn droom waarmaken, maar het is moeilijk om ergens te beginnen als je geen contacten hebt."

WWOOF
Al zoekende stuitte Jolanda op de internationale organisatie WWOOF (World Wide Opportunities on Organic Farms). "Het idee is simpel maar mooi: via die organisatie meld je je aan om te werken op biologische boerderijen in ruil voor onderdak en eten. Ik vond een Spaans dorpje waar maar liefst veertig van die boerderijen waren.
Ik dacht meteen: daar ga ik heen!"

Bont gezelschap
Aan de voet van de Sierra Nevada, in het dorp Orgiva, trof Jolanda een waar paradijsje. "Veel boerderijen bleken in het bezit van Britten, Duitsers, Denen, Fransen, Ieren en Nederlanders. Ik vond het heerlijk niet meer de enige buitenlander te zijn, zoals in Engeland." Jolanda ging aan de slag bij een paar Britten met een kleinschalig bedrijf. Kaas maken, brood bakken, in de moestuin werken enzovoorts.

Eigen droom
"Maar uiteindelijk was het doel om te netwerken, mensen te leren kennen om mijn eigen droom te verwezenlijken. Ik wilde wandelweken organiseren in combinatie met een assertiviteitstraining voor jonge vrouwen met middenmanagement-banen. Daar bleek veel behoefte aan. Ik ging eerst als chauffeur bij een wandelbedrijf aan de slag en uiteindelijk is het me gelukt en train ik inderdaad jonge vrouwen tijdens het wandelen in de prachtige omgeving van Orgiva."

Aanpassen aan nieuwe vaderland
Maar ondertussen merkte Jolanda dat de vele nationaliteiten om haar heen kampten met een hardnekkig probleem: je aanpassen aan je nieuwe vaderland. "Ik was zelf behoorlijk goed voorbereid omdat ik al jaren in Engeland had gewoond. Ik wist dus wat een enorm moeilijk proces het is om in een ander land te gaan wonen, maar zag dat de meeste mensen dit zwaar onderschatten."

Door alle verhalen besloot Jolanda in de literatuur te duiken. Uiteindelijk volgde ze zelfs cursussen om mensen met aanpassingsproblemen te kunnen helpen. Inmiddels heeft ze zich met een klein kantoortje ("ik heb een trainer en een therapeut in dienst") in het dorp gevestigd. Cliënten waren er meteen. "Het is echt een hot item. Mijn klanten zitten in heel Andalusië en zelfs in andere landen. Het maakt uiteindelijk namelijk niet zoveel uit waar je zit, de problematiek is overal hetzelfde."

Neus op de feiten
"De meeste mensen vertrekken met grote plannen. Vaak jonge mensen, soms met jonge kinderen, met meestal een beperkt budget. Het roer moet echt om voor die mensen, ze willen een leuk hotelletje beginnen of een schildercursus aanbieden of iets dergelijks. Maar eenmaal in Spanje (of waar dan ook) worden ze met hun neus op de feiten gedrukt. Want leuk kunnen schilderen is natuurlijk niet genoeg."

Harde werkelijkheid
‘'Je hebt eerst een dak boven je hoofd nodig en dat levert meestal enorme stress op. Mensen die je willen belazeren terwijl je de taal niet goed spreekt, wel of niet kopen, hoe knap ik mijn huis op enzovoorts. Als dat allemaal achter de rug is, blijkt het hele idee van de bestaansbasis vaak niet aan de werkelijkheid getoetst. Hier is bijvoorbeeld helemaal niet zoveel werk en er zijn al een heleboel buitenlanders. Wie zit er dan op nog een kunstschilder of hotelletje te wachten?"

Psychologie van het geluk
"Ik heb me verdiept in de psychologie van het geluk. Uit onderzoek blijkt dat mensen hun geluksideeën voor de toekomst heel erg overschatten. Je verwacht gelukkig te worden als je eenmaal dat huisje hebt. Maar in werkelijkheid rij je bijvoorbeeld je auto aan puin en kost het veel ellende om dat weer recht te breien."

Jolanda helpt gezinnen die uit elkaar dreigen te vallen door de spanningen ("wat doe je als jij het wel leuk vindt, maar je kind of partner niet"), maar ook gepensioneerden die dachten gelukkig te worden door in de Spaanse zon te gaan zitten, maar zich in werkelijkheid nutteloos en eenzaam voelen. "Uiteindelijk wil iedereen zich nuttig voelen, erkend worden, betrokken zijn. Dat soort zaken geven een geluksgevoel op de lange termijn."

Bijstellen
In de praktijk betekent dit vaak hooggespannen verwachtingen bijstellen. Keihard werken in de bouw bijvoorbeeld, of als schoonmaker voor weinig geld en je passie voor mozaïek bewaren als hobby. Je ongelukkige kind op taalles of op een cursus sturen zodat het aansluiting vindt. Nadenken over je sterke kanten en daar vrijwilligerswerk in vinden als zinvolle tijdsbesteding. "Mensen die emigreren zijn vaak gelukzoekers, maar dan moet je wel iets vinden waardoor je ook gelukkig kunt worden. Ik ben blij dat ik daarbij kan helpen, maar ik zie het helaas ook vaak mislukken."

Foto boven: een organische boerderij nabij Orgiva