Humoristisch verhaal over 50+ vrouwen, literatuur en een schrijver die trekjes vertoont van vrijwel alle Nederlandse schrijvers. Dat is de nieuwste roman van Renate Dorrestein 'De leesclub'. Het verhaal is opgebouwd als een verdediging in een rechtszaak: de beroemde schrijver Gideon de Wit heeft een literaire cruise met zeven vriendinnen van de leesclub niet overleefd 'maar om het nu direct moord te noemen'.

Zo begint het verhaal over Tillie, Jo, Willemien, Annabel, Martha, Leonie en Barbara. Ze hadden zich zo verheugd op de literaire cruise ('in de geest van Moby Dick') onder leiding van hun allerfavorietste auteur, Gideon de Wit. Maar zoals de lezer gewend is van Dorrestein, gaat het al snel mis. Daar helpt geen krat Famous Grouse aan.

Overgangsproblemen en passie voor lezen
Op bekende Dorresteinse wijze neemt ze alles en iedereen op de hak. Vol zelfspot beschrijft ze de middelbare 'mutsen' en 'dozen' met hun overgangsproblemen en hun passie voor boeken (' je hoopt altijd iets te begrijpen, nietwaar, te doorgronden, te leren. Dat is toch een van de redenen waarom we romans lezen? We hopen er een completer mens door te worden ') met evenveel nadruk op het belang van lezende vrouwen 'Er zou op de hele wereld niet één bestseller bestaan en niet één auteur die z'n hypotheek kon betalen als wij lezeressen er het blijtje bij neergooiden.' (Vrij naar de Britse schrijver Ian McEwan.) Ook de recensenten krijgen een sneer: 'Die weten het ook altijd beter, maar wat maken ze zelf nou helemaal klaar'.

Verwijzingen naar schrijvers
De literatuur moet het ook voortdurend ontgelden en ook de schrijvers ontziet Dorrestein niet: Gideon de Wit is samengesteld uit talloze hebbelijk- en onhebbelijkheden van bekende schrijvers. De uitgeverij gooit er zelfs een prijsvraag tegenaan: wie de meeste bestaande auteurs in Gideon de Wit kan aanwijzen, kan een bootreis met Dorrestein winnen. Daarnaast wemelt het van de verwijzingen naar auteurs, een feest van herkenning voor meer ervaren lezers.

Reisgids in voetnoten
Een reisgids over Schotland in voetnoten maakt het boek compleet. Die is zogenaamd van Leonie, die altijd gehuld is in 'iets van Marimekko. want daar heeft haar schoonzuster een winkel in'. Leonies reisgids geeft allerlei wetenswaardigheden die Dorrestein ongetwijfeld heeft opgedaan in de tijd dat ze een Schotse verloofde had. Een voorbeeld van zo'n voetnoot: (5). In 1823 bedacht en produceerde de Schot Charles Macintosh de eerste waterdichte kleding. In de Engelstalige wereld is ‘mackintosh’ (de k is er onderweg ingeslopen) de standaardaanduiding voor een regenjas."

Vrouwelijke pendant
Het plezier dat Dorrestein ongetwijfeld bij het schrijven gehad heeft, spat van de bladzijden af. Het was haar bedoeling een vrouwelijke pendant te maken van het 'mannen'boek 'J.F. Kessels, the novel', van Frans Thomése, zo vertelt ze in een interview achter in het boek.Of ze daarin helemaal geslaagd is, valt te betwijfelen, al zal dit boek zéker meer vrouwen aanspreken dan mannen.

Verkeerde been
Daarbij wordt de lezer voortdurend op het verkeerde been gezet. Als er op bladzij twaalf staan 'Een geslaagde roman heeft meer te bieden dan het verhaal alleen' dient het aan Mark Twain ontleende motto voor in het boek niet vergeten te worden 'Persons attempting to find a motive in this narrative will be prosecuted; persons attempting to find a moral in it will be banished; persons attempting tot find a plot in it will be shot.' Geen motief, moraal of plot dus in 'De leesclub', àls we de schrijfster geloven. Wel een paar uur leesplezier met volop relativering en (zelf)spot.

Lees hier een fragment.

De leesclub, Renate Dorrestein, uitgeverij Contact, ISBN: 9025434398, prijs  € 15 (ook in luisterboekversie).