Expat On Air
Expat On Air: hét radioprogramma voor expats, elke zaterdag van 09.00 tot 10.00.
Expat On Air is in heel Europa op kortegolf te beluisteren. De uitzendingen zijn ook online te horen via de streams en podcasts. Na de uitzending verschijnt een uitgebreid artikel met audio op Wereldomroep.nl.
de redactie met uw vragen en opmerkingen.
Nederlanders in het buitenland kunnen er echt naar smachten: een lekkere kroket. Maar in veel landen kun je maar moeilijk aan deze Hollandse snack komen. Hoewel, Hollands? Niet volgens culinair journalist Johannes van Dam. 'Zelfs het woord kroket komt eigenlijk uit het Frans.'
Van Dam verdiepte zich de afgelopen jaren in de geschiedenis van de snack, en vond een Frans recept uit 1691. 'De chef-kok van Zonnekoning Lodewijk XIV beschrijft ze als eerste. Hij legt uit wat een kroket is, hoe je er een moet eten en welke chique dingen hij erin stopte. Truffels bijvoorbeeld. Net als zwezerik en roomkaas. Daarvan maakten ze een soort prak, die gekneed en gefrituurd werd.'
Snackcultuur
Wat volgens Van Dam wel typisch Nederlands is, is de snackcultuur die rond de kroket ontstaan is. Neem de automatiek bijvoorbeeld: eten uit de muur. Ook oorspronkelijk geen Nederlandse uitvinding, maar wel iets wat je in andere landen veel minder tegenkomt.
'Dat komt door de winkelsluitingswet in de jaren voor de oorlog. Banketbakkers moesten om zes uur 's avonds hun winkel sluiten, waardoor mensen niet meer konden snacken. Dus maakten de bakkers een soort luikje in de zijmuur, van waaruit ze etenswaren gingen verkopen. Zo omzeilden ze de wet en ontwikkelden ze de automatiek.'
Beloning en traktatie
Het is ook vooral die snackcultuur die Nederlanders in het buitenland missen, denkt Johannes van Dam. En daar komt het gemis aan de kroket uit voort. 'Voor veel mensen is het een beloning, bijvoorbeeld na een dag sjokken met zware boodschappen. Of het is een traktatie die bij een bioscoopbezoek hoort.'
Los daarvan is de kroket een 'aangename snack', zegt Van Dam. 'De zachte vulling in een hard omhulsel valt bij veel mensen in de smaak. Ook in andere culturen kennen ze die combinatie: tot in Japan en het Midden-Oosten toe.'
Zondagse brunch
Van Dam heeft al sinds zijn jonge jaren een zwak voor kroketten. 'Mijn ouders werkten allebei, dus we hadden een kinderjuffrouw die op ons paste en voor ons kookte. Elke zaterdag maakte ze de ragout, en zondag bij de brunch bakte ze er kroketten van. Mijn vader mocht de eerste proeven tijdens een soort ceremonie bij de brunch. De kroketten van de kinderjuffrouw waren altijd voortreffelijk.'
Na 'juffrouw Dijkstra' kwamen er andere kindermeisjes in de familie Van Dam. Maar geen van hen kon ze zo lekker klaarmaken, en dus ging de jonge Johannes buiten de deur op zoek. Hij kwam bij de Amsterdamse banketbakker Holtkamp terecht. 'Die maakt nog steeds de lekkerste kroketten.'
Krokettenboek
Van Dam werkt nu aan Het Volkomen Krokettenboek. 'Het is meer dan een kookboek. Ik heb de onbekende geschiedenis van de snack vrij grondig uitgezocht, net als alle mogelijke technieken om kroketten te maken. En verder staan er talloze recepten in: zoete kroketten, bonenkroketten, aardappelkroketten, exemplaren met rijst erin, en onze kroketten met ragout erin.'
Ondanks het ongezonde imago van de kroket heeft de snack toekomst, denkt Van Dam. 'De kroket leeft als nooit tevoren. Er worden nog steeds nieuwe combinaties en ingrediënten bedacht. Een Nederlandse kookkunstenaar werkt nu aan een kroket met verschillende types vulling in één. Bij iedere hap proef je wat anders.'
Op de vraag of dat lekker is, blijft Van Dam het antwoord schuldig. 'Maar ik vind het wel een geestig idee.'
Meer artikelen lezen voor en door Nederlanders in het buitenland? Neem een gratis abonnement op het WereldExpat Magazine!
E-mail deze pagina
Print deze pagina
Voor wie op zoek is naar het definitieve recept voor kroketten, zie in onze eigen Wereldkeuken:
Kroket, de echte troostkroket
www.rnw.nl/nederlands/article/kroket-de-echte-troostkroket
Als ik met mijn zoon kroketten maak, in de bergen van Venezuela, bij de grens met Colombia, komt men van heinde en verre om te smullen. Het aanpassen van ingredienten is nooit echt een probleem geweest, alleen niet met echte boter maken, want dan schuimt de frituur de pan uit ! Ze hebben jammer genoeg alleen van die vieze gele amerikaanse kledder-mosterd hier .
Beste Lezers.
Ik woon in Duitsland en daar ook niets van dat alles,alleen maar braatworst en bier.
Maar als wij naar Holland gaan dan is het feest,we hebben genoeg diepvriestassen bij ons en dan wordt er ingekocht niet alleen diepvries maar ook andere produkten.
Wat we zo al meenemen zijn,frikandellen,kroketen,bamie en nasi schijvenen een paar van die grote dozen met mix erin dat is ook lekker soms ook nog een paar pakjes met loempias en nog bouw pouws dat is ook lekker die kun je in Duitsland alleen op de kermis krijgen met pudingvla eroverheen ik heb ze liever met vlees erin,hopelijk weten jullie wat ik ermee bedoel.
Verder nemen we ook nog flink wat levensmidellen mee de kofferbak is dan helemaal vol en de koffers op de achterbank.
Zo gaan wij weer naar huis P.S meestal gaan we op Dinsdag naar huis wandt dan is er ook nog markt en daar staat de vietnamese loempiaman en dan gaan er ook nog eens 30 loemiatjes mee met heerlijke saus.
En dan thuis lekker bakken heeeeeeerlijk.
Groetjes van Henk en Vera..
Kroketten zijn heerlijk zoals iedreen weet.
Ik maak ze zelf ook hier in New Zealand voor
ons zelf maar niemand kan ze maken zoals in Holland
ook niet hier.Hier zijn ze niet populair genoeg(jammer)
Houdoe!!!
In Mt. Maunganui (Papamoa)in een tuincentrum, kun je een lunch kopen met kroketten en salade of frites. Erg lekker. Ja, de manager, Willem, is natuurlijk een Nederlander. Onze kleinzonen zijn er gek op.
Loes Konings
Ik kom net vanavond van een korte vakantie, terug uit Quartera, Algarve, Portugal en weet je wat.... er zit een winkeltje dat allerlei Indonesische (Conimex) produkten verkoopt en ik heb er een doos met 50 bitterballen gekocht, diepgevroren.Toen we onlangs in Nederland waren, had ik voor het eerst een pak met AH kroketten meegenomen en dat beviel zo goed! Goed ingepakt in m'n koffer, blijf dat spul een paar uur goed en thuis gelijk de vriezer in.
Hou van croquetten maar lemper is stukken beter en kan je niet in
automaten krijgen. Maken het dus zelf
Ineke
Ik maak zelf mijn kroketten, bitterballen, nasiballen, frikandellen (ik neem mijn geheime kruidenmix mee naar de lokale slager, koop het vlees bij hem en hij draait de frikandellen mix door z'n gehaktmolen), vanillevla, chocoladevla, chipolatapudding, enz. enz. Kost wel veel tijd maar zeker veel minder geld dan de schandalige prijzen van de zgn. "heimweewinkels". Ik ben gepensioeneerd dus tijd is geen probleem, ik maak bovendien grote hoeveelheden om in te vriezen en ik weet precies wat erin gaat. Nederlandse haring krijg ik schoon en netjes ingepakt aangevoerd door een deli in N. York diepgevroren en in 5 uur na vertrek in huis.
U maakt zelf vanillevla?
Zou u mij het recept kunnen doorgeven?
alvast bedankt!
Woon ook hier, en ben wel heel erg benieuwd naar het recept van frikandellen, fricandellen, comparte, comparte!!!!
saludos
Ook in onze eigen Wereldkeuken een recept voor frikandellen:
www.rnw.nl/nederlands/article/frikandellen
Frikandellen recepten:
van Nicole Holten's site:
http://www.thedutchtable.com/search/label/Frikandellen%20%28Dutch%20deep...
en van Lou Poli's ("the" sausage maker!!) site:
http://lpoli.50webs.com/index_files/Frikandellen.pdf
nou als je zelf kroketten wilt maken kijk maar ff hier voor een recept..
http://oldjinks.blogspot.com/p/snacks-appetizers.html
met vlees of kip -
ik maak zelf ook vaak bitterballen recept met klein gesneden gekookte garnalen in plaats van vlees of kip voor party snacks!
ik maak mij kroketten en frikandellen gewoon zelf, zonder conserveringsmiddelen en andere troep. Er zijn hier in Thailand ook Nederlanders die een bedrijfje hebben en die ze dus ook maken maar mijn eigen vind ik (en al mijn gasten) nog altijd de lekkerste. Een frituurpan kan je ook overal kopen dus.............
Ik denk dat in elk land wel een Nederlander te vinden is die kroketten maakt. Ik zelf woon al 5,5 jaar in Thailand (Chiang Mai) en hier zijn meerdere Nederlanders die kroketten maken. Een vriend van mij maakt, buiten de vleeskroketten, ook frikandellen en bitterballen en ik kan zeggen dat de kwaliteit in de meeste gevallen beter is dan die in Nederland. Hij levert n.l. aan Nederlandse restauranthouders door heel Thailand heen, dus hier is dat geen probleem en geniet ik er af en toe van. Het brengt inderdaad dat gevoel vanuit Nederland weer naar boven, een heerlijke frikandel speciaal of een lekkere kroket met mosterd.
Je kunt ze uiteraard ook zelf maken, maar de ervaring is dat voordat je de juiste samenstelling te pakken hebt, gaat daar wel een hele tijd overheen.
zoals ik al zei gewoon zelof maken is niet zo moeilijk, ja natuurlijk even de goede samenstelling vinden, maar ook dat is makkelijk, kijk maar op internet, vele recepten. zo ben ik ook begonnen met stroopwafrels, speculaasjes, gevulde koeken, rondos, kanos en noem maar op, ook suikerbrood het is allemaal te krijgen hoor niet zo moeilijk. Ik woon in Chiang Mai al meer dan 25 jaar en heb het nooit moeilijk gevonden om alles hier te vinden
Ik kan hier take-out kroketten kopen bij 2 shops in de food courts van onze shopping centres. Een is een Chinees, de ander een kip producten shop. Doe is dan wel eens als traktatie. Ik kan ook bij de Hollandse winkels in Sydney een doos bevroren kroketten bestellen, maar ik doe geen frituren thuis (vanwege de lijn).
En, toen ik in Florida woonde ontdekte ik daar bij de Cubaanse restaurants ook kroketten.
Wil dat boekje ook wel hebben. Waar is het te verkrijgen. Sta graag in de keuken, heb wel eens kroketten gemaakt, maar wil ze verbeteren.
Dat boek wil ik wel hebben. Leuk en lekker (ga ik vanuit) Kan me herinneren dat (ik denk) van Dobben een kaaskroket had met rode peper erin. Zooooo lekker. Heb ze nooit gemaakt maar na het lezen van alles hierboven (of onder zodra ik het bericht heb geplaatst) heb ik ineen heel veel zin in een kroket. Misschien toch de volgende keer in Nederland maar een friteuse in de koffer :D
Reactie op Alex , de kroket leeft hier in Indonesia ........... ja ja
als je niet oppast wandelt de kroket zelf zo de wahrung uit...........
Goh, het leukste vond ik jullie onderzoek naar wat Nederlanders echt missen als zij in het buitenland wonen, ja !!! kroketten . wat een afgang... die kun je gemakkelijk zelf maken , helaas gaat dit verhaal niet op voor nieuwe haring mmmmmmmmmm lekker zeg. Helaas kan je die niet zelf maken.
Ook appeltaart en erwtensoep kan je overal ter wereld zelf maken als je daar echt de behoefte aan hebt ...... dus mensen wordt een keuken prins of prinses en .... je hoeft niets te missen
Het is de "afhaal"cultuur, denk ik. De door mij gemaakte kroketten en frikadellen zijn (volgens gasten) lekkerder dan de originele in Nederland (zelfs van Dobben en Kwekkenboom), maar het "even" naar de snackbar om de hoek voor een patatje met en een kroket.... als je (te) laat thuis bent, of gewoon 's avonds na de bios of hangend voor de TV....... dát mis ík. Het grappigst is dat je er net bij nadenkt als je nog in NL woont, en het eerste jaar hier ook nog niet...... maar als je dan aan je zelf gemaakte kroket knabbelt... dán weet je het ineens!
Betty, zou je je recept willen delen met mij? Ik mis de kroketten zo en ben er nog niet in geslaagd zelf goede te maken. Dank je!
Eerlijk gezegd heb ik liever een kroket die niet meer leeft :).
Maar er staan zoveel recepten op internet, dus ook ergens in verweg buitenland hoef je de kroketten en bitterballen echt niet te missen.
't Is helemaal niet zo moeilijk. Ik ga er van de week weer een lading maken. Onze gasten zijn er helemaal dol op.
Dat de kroket leeft is helemaal waar. Hier op Bali is het ding in veel restaurants verkrijgbaar en worden door de expats hier gemaakt en verkockt.
Hier in Noorwegen zijn deze snacks niet te vinden, wij maken ze zelf na veel geknoei want voor je het goede recept hebt zijn al vele kroketten als ragout op brood gegeten.Wie er nog interesante recepten heeft?? heel graag. groeten vanuit het winterse Norge
De oplossing als je in het buitenland woont is simpel, gewoon zelf maken! Hartstikke leuk werk en kunt je eigen draai aan de vulling geven. Je moet er wel even de tijd voor nemen want de ragout moet een nacht lang in de koelkast opstijven maar daarna kun je er kroketten of bitterballen van draaien. Als wij hier een feestje geven zijn de bitterballen altijd razend populair zowel onder de Nederlanders als onder onze niet-Nederlandse vrienden.
Je kunt kroketten online bestellen bij www.typicaldutchstuff.com Ze verzenden naar de meeste landen!
Dank Anonymous. Inderdaad waarschijnlijker dat frikandel en berkedel aan elkaar gerelateerd zijn. Ben vergeten hoe de Indonesische kroket ook alweer genoemd wordt, maar vind die vaak op menukaarten in Indonesische restaurants (in Indonesie en erbuiten). Tja, heel veel wordt als 'echt Hollands' gezien, terwijl het vaak blijkt helemaal niet oorspronkelijk uit NL te komen. (bv drop/kaasschaaf etc.) Maar sommige dingen wel in NL vooral heel populair zijn geworden en daardoor als 'echt Hollands' gezien worden (zeker als je het in het buitenland mist).
Mijn moeder is een Javaanse, we hebben erg lang in Bandoeng gewoond, waar dus Soendanees gesproken wordt. Onze kokkie noemde een ( Franse ) croquette gewoon | karoket | gewoon gebaseerd op haar eigen tongval voor een Frans woord. En als we om kroketten vroegen zei ze al gauw met een glimlach:"Oh, Karoket! Mangga djoeragan..." en kwam het geurend en walmend aan tafel zonder morren of klacht.... Wel eens geprobeerd met sambal oelek? In plaats van mosterd? :).
Nieuwe reactie inzenden