"Een van de mooiste boeken die de mensheid ooit gemaakt heeft." De Iraans-Nederlandse schrijver Kader Abdolah spreekt met grote liefde over de Koran. Hij heeft er een nieuwe vertaling van gemaakt De Koran, een vertaling speciaal voor Nederlanders. Tegelijkertijd heeft hij een roman geschreven over het leven van de profeet Mohammed, De boodschapper.

Lees ook de recensie van Arabist Michel Hoebink over De Koran, een vertaling

Als kind woonde Kader Abdolah (1954) in het huis van de grootste moskee van zijn stad.

"De Koran was het boek van ons huis. De Koran was altijd aanwezig in ons leven. Het vormt een groot deel van mijn identiteit. Op mijn vijftiende heb ik het contact met de Koran gebroken, maar na 35 jaar pakte ik het weer en probeerde het te lezen. Ik dacht: wow, wat een mooi boek. Het is ook mijn boek."

Lezers
Als jongeman sloot Abdolah zich aan bij het linkse verzet in Iran, het verzet tegen de Sjah die in 1979 na de revolutie werd opgevolgd door ayatollah Khomeini. Voor diens streng islamitische bewind vluchtte Abdolah zo'n twintig jaar geleden naar Nederland. Hier werd hij een succesvol romanschrijver.

Zijn Nederlandse lezers brachten hem ertoe de Koran weer te gaan lezen. Hij zag het als een uitnodiging het boek voor hen te vertalen. Maar halverwege het vertalen, kwam hij tot de conclusie dat hij eerst een boek over Mohammed moest gaan schrijven.

"Ik ontdekte dat zij de Koran niet zouden kunnen begrijpen, als zij de persoon Mohammed niet begrijpen. Ik begon een boek over Mohammed, niet als heilige, maar als persoon, als leider. Ik ontdekte een groot mens, een man met een droom, met ontzettend veel doorzettingsvermogen. Hij neemt heel veel risico's, houdt van het leven, met een poëtisch nieuwsgierige kijk op het leven. Zo wilde ik deze man laten zien. Met al z'n ups en downs. Hij is een van de mooiste mensen op aarde geweest."

Door de volgorde van de soera's - de hoofdstukken - van de Koran aan te passen en de context toe te lichten hoopt Abdolah de Koran toegankelijker te hebben gemaakt voor de Nederlandse lezer. Tot slot voegde hij nog een eigen hoofdstukje toe, waarin de profeet sterft.

'Niet boos zijn'
Met zijn aanpassingen van de Koran wil hij gelovige moslims niet beledigen. Voor deze mensen heeft hij een boodschap:

"Vriend, wees niet boos op mij. De bedoeling was absoluut goed. Er worden zoveel lelijke dingen over Mohammed gezegd. Geef mij de kans om heel veel mooie dingen over hem te zeggen. Waarom moet je dan boos zijn? Ik heb het uit liefde gedaan. Als zij in Allah geloven, vraag ik hen het oordeel aan Allah te laten. Jouw Allah is machtig, zegt Mohammed, hij weet alles, wij weten niet."

De Koran wordt ten onrechte gebruikt om andere mensen te vertellen wat ze wel of niet mogen, vindt Abdolah. Het boek is 1400 jaar oud en de wetten en regels erin zijn voor die tijd geschreven. Niet meer voor nu. Je moet het boek thuis gebruiken en in je hart.

Arabist Michel Hoebink van de Arabische redactie bespreekt Abdolah's Koranvertaling:

Wat Kader Abdolah gedaan heeft, is nog niet eerder vertoond in de westerse of in de islamitische wereld. Hij heeft de Koran vertaald op een hele vrije, persoonlijke manier. Daarmee wil hij laten zien waarom de Koran voor hem, als 'ongelovige moslim', een prachtig boek is.

Om een vertaling te maken van de Koran - daarover zijn westerse wetenschappers en islamitische schriftgeleerden het eens - moet je kennis hebben van de betekenis van de woorden en verhalen in hun oorspronkelijke context: het zevende-eeuwse Arabië. Dat is bij Kader Abdolah maar zeer ten dele het geval. Abdolah pretendeert gelukkig ook geen wetenschappelijke benadering. Hij heeft de Koran vertaald met zijn hart. De auteur plaatst zich daarmee in de traditie van de mystiek, die zegt: niet de wetenschap is de beste manier om iets te begrijpen, maar de liefde.

Het resultaat is verrassend. In een tijd waarin we worden doodgegooid met een grimmige Koran die oproept tot het vermoorden van ongelovigen en het slaan van vrouwen, laat Abdolah's vertaling zien dat je de Koran niet moet lezen als een wetboek maar als poëzie.

De eenvoudige poëtische taal van Abdolah maakt op een moeiteloze manier iets duidelijk wat wetenschappers met veel woorden - vaak vergeefs - proberen uit te leggen. Dat het hier gaat om teksten van een heel geïnspireerde man, de dichter-profeet Mohammed die opereerde in een primitieve samenleving en die zijn volk aansprak op een manier die aansloot bij hun harde, primitieve nomadenbestaan.

'De boodschapper' en 'De Koran - een vertaling' zijn een uitgave van De Geus (www.degeus.nl). De twee boeken zijn alleen samen in één cassette te koop.
Prijs: € 39,90

Een vertaling van 'De boodschapper' naar andere talen is er nog niet.
Wel wordt ander werk van Abdolah door 18 buitenlandse uitgevers verspreid.
(www.nlvpf.nl)

Verder surfen: www.bijbelenkoran.nl,
een project van IKON en RNW.