Doorzettingsvermogen en positief denken is altijd belangrijk om in het buitenland te slagen, maar de liefde voor het land is typerend als mensen over India praten.

Ze erkennen de grote verschillen tussen inkomens als een betreurenswaardig onderdeel van de Indiase maatschappij. Maar zonder daar afbreuk aan te doen, praten ze al heel snel over de kleuren en de geuren die het land kenmerken. India als liefde voor het leven. U bent gewaarschuwd: doorlezen houdt een risico in!

Wordt BRIC brak?
India is een van de vier BRIC-landen, wat staat voor de afkorting Brazilië, Rusland, India en China. Deze vier landen zijn de grote groeiers van de wereldeconomie, met een snel stijgend BBP en snel stijgende exportcijfers. Maar houden dit soort economieën ook stand tijdens de wereldwijde kredietcrisis?

In India heeft de internationale teruggang een rote weerslag op de economie ter plekke en is de ongebreidelde groei aan banden gelegd. Veel buitenlanders die als zelfstandige - of binnen een klein bedrijf - zich tien maanden geleden geen raad wisten met het vele werk, hebben inderdaad een tijdje duimendraaiend naar buiten zitten kijken. Maar India is het Amerika van de 21ste eeuw; het land van de ongekende mogelijkheden voor immigranten. Dus blijkt een crisis het moment om jezelf en je product opnieuw uit te vinden en ga je ervoor. Voor benauwde types is nu naar India emigreren niet het moment, maar bent u overtuigd van uw eigen kunnen en beschikt u over voldoende doorzettingsvermogen en een gezonde dosis zelfkritiek, dan is er een wereld aan kansen die op u wacht.

Bharat Mata en de nieuwe zakelijkheid
Er is een wereld van verschil tussen de traditionele normen en waarden van India en de professionele omgangsvormen in het Westen. Vooral voor uw jonge Indiase collega's kan dit soms heel lastig zijn. Want ze willen wel cool, hip en westers zijn, maar de traditionele waarden verloochenen voelt onbehaaglijk voor ze. Bijvoorbeeld de directe manier van feedback geven die in het Westen - en zeker onder Nederlanders! - heel normaal is, is voor Indiase mensen eigenlijk not done. Hun idee van teamwerk is veel hechter dan bij ons en individueel ergens het succes van opeisen is zeer ongebruikelijk.

Maar ook de lineaire manier van naar tijd kijken is ongebruikelijk. Daardoor worden deadlines vaak nogal anders geïnterpreteerd dan bij ons. De deadline maandag betekent niet maandagochtend rond 9.00 uur wil ik dat stuk zien, nee, als je voor 12 uur 's avonds op de verzendknop hebt gedrukt, dan was je keurig op tijd.

Nooit nee
Daarnaast is nee zeggen uit den boze, en al helemaal het tegenspreken van een meerdere doet men niet. Als je dan als Nederlander verwacht dat er door een open discussie met het team wel eigen initiatief genomen wordt om iets tot een succes te brengen, kun je bedrogen uitkomen. Maak het uzelf en de Indiase mensen met wie u werkt gemakkelijk en wees heel expliciet wat u wanneer gedaan wilt hebben en door wie en met welke kwaliteitseis. Want iets afhandelen of iets afhandelen zodat het daadwerkelijk klaar is, daar zit verschil tussen.

Zakelijke omgangsvormen
India bestaat uit veel verschillende groepen mensen en allemaal dragen ze bij tot de veelkleurigheid van het land en de zakelijke mores die er heersen. Traditionele omgangsvormen met een sterke hiërarchische inslag zijn nog steeds de meest voorkomende zakelijke omgangsvorm. Ondanks het bestaan van een sterke teamgeest, heeft niet ieder teamlid een even belangrijke positie. Beslissingen worden topdown genomen. Ondanks de natuurlijke bescheidenheid van de mensen zijn buitenlanders soms verbaasd over de directheid die ze tegenkomen. In een eerste ontmoeting kan iemand simpelweg meteen informeren wat u komt doen, wat u te bieden heeft en waarom dat interessant is voor uw Indiase zakenpartner.

Zodra duidelijk is geworden dat u elkaar wat te bieden heeft, wordt er zittend chai (zoete Indiase thee met melk) gedronken en gepraat over vanalles en nog wat. Waarbij er soms vragen gesteld worden die de Nederlander doen blozen. Bedenk dan dat het hebben van een goede persoonlijke relatie boven alles gaat en bedenk met welk antwoord uw gastheer of dame tevreden is. En wat u zelf zonder schaamte durft te geven.

Blote bovenarmen
Zakendoen in India is een formele aangelegenheid, maar de dresscode is niet zo formeel als in veel westerse landen. Vrouwen dragen naar hun werk vaak een salwar kameez, terwijl de sari meer voor officiële gelegenheden of voor vrouwen in een hoge positie gereserveerd is. Bent u nog niet gewend aan de Indiase kleding, houdt het dan simpel en draag - zeker voor een sollicitatiegesprek - een broekpak of een lange rok. Houd er rekening mee dat blote bovenarmen als zeer sexy ervaren worden.

Rajesh Kumar, directeur van het Indiase Centrum van de Aarhus Business School verwoordt het als volgt: "Indiase mensen zeggen iets, denken iets anders en doen vervolgens het derde."

Kruiwagens
Het opbouwen van een persoonlijke relatie is heel belangrijk in India. En eigenlijk vind je alleen een baan via netwerken. Dat klinkt lastig, maar hier volgen een paar tips die bewezen succesvol zijn:

1. Stages zoals bijvoorbeeld via de studentenvereniging AIESEC zijn een goede manier om in contact te komen met toekomstige werkgevers. Maar omdat relaties zo'n grote rol spelen, vinden mensen het heel normaal om u weer aan anderen voor te stellen; zo gaat het balletje rollen.
2. Het internet. Monster en Naukri zijn de grote spelers op de Indiase arbeidsmarkt. Plaats uw cv op die websites als hulpmiddel. Verwacht geen snelle resultaten!
3. Walk-in-interviews zijn onbekend in Nederland, maar heel normaal in India. Sommige multinationals, vooral in de ICT, organiseren walk-in-interviews op een dagelijkse basis, alhoewel dat nu met de crisis iets minder is geworden.
4. Recruitment Agencies/Consultants vormen de makkelijkste en meest effectieve weg naar een baan in India. De kosten worden betaald door de werkgever, maar u moet er zelf wel voor zorgen dat de recruitment agent uw cv naar voren schuift. Dus zorg ervoor dat ze goed begrijpen waar uw kwaliteiten liggen en maak duidelijk dat het feit dat u uit een ander land komt een voordeel is. Wat dat voordeel is, moet u zelf invullen, want dat is geheel context-afhankelijk. Daarnaast zijn er natuurlijk de kranten (Engelstalig!) en uitzendbureaus zoals MaFoi, Manpower en ABC Recruitment.

Visa
De meeste nationaliteiten hebben een visum nodig om naar India te reizen en zeker om er te werken. Zoals de meeste overheden hanteert ook de Indiase overheid het begrip reciprociteit. Dus afhankelijk van hoe moeilijk het is voor Indiase mensen om in Nederland te werken, zo makkelijk of moeilijk is het ook voor Nederlanders om te werken in India. Houd zelfs voor het simpelweg reizen naar India een ruime tijdsmarge aan met het oog op de visumaanvraag.

Het visum is de eerste stap in de procedure. Veertien dagen na aankomst moet u zich melden bij de FRO, het Foreign Registration Office. Als u daar voor de eerste keer naar toe gaat is het best handig om iemand mee te nemen die al vaker met dit bijltje heeft gehakt, want de Indiase bureaucratie kan soms best stroperig zijn. Het is een lange lijst van documenten die tezamen met een origineel (!) FRO Proforma formulier ingeleverd moeten worden: o.a. het arbeidscontract, de brief met het baanaanbod, vijf foto's ter grootte van een paspoortfoto, een notarieel goedgekeurde financiële garantie (een speciaal formulier op gestempeld papier - als u voor een groter bedrijf gaat werken, hebben ze wellicht al stamp paper in huis, dat spaart een lange wachttijd bij de bank om zo'n papier te krijgen).

Ambassade
Inschrijven bij het Nederlandse consulaat kan ook best handig zijn, evenals ervoor zorgen dat de Nederlandse ambassade weet dat u er bent. Niet alleen voor het geval er problemen ontstaan, maar vooral ook vanuit het oogpunt van netwerken. Immers: veel zaken in India komen middels netwerken tot stand. Dus doe hier uw voordeel meer.

Nannette Ripmeester is co-auteur van het boek Looking for work in India (ISBN-13: 978-90-5896-069-6). Dit boek is onderdeel van een serie career guides, uitgegeven door Expertise in Labour Mobility over het zoeken naar werk en de cultuurverschillen die je daarbij tegenkomt in meer dan 40 verschillende landen. Bezoekers van WereldExpat kunnen 10 procent korting krijgen op deze boeken. Meer informatie bij Labour Mobility.