Tom Lanoye

@Tessa Posthuma de Boer.
Tom Lanoye (Sint Niklaas, 1958) debuteerde in 1980 met de poëziebundel 'Maar nog zo goed als nieuw'. In 1985 verscheen zijn prozadebuut, het autobiografische 'Een slagerszoon met een brilletje'. Later volgden onder meer 'Kartonnen dozen' en 'Het derde huwelijk'.

Voor zijn laatste roman 'Sprakeloos' (2009) - een ontroerend boek over de aftakeling van zijn moeder - ontving hij zowel de Henriette Roland Holstprijs als de Gouden Uil Publieksprijs. Ook zijn toneelwerk ('Ten Oorlog', 'Mamma Medea', 'Fort Europa') scoort hoog op binnen- en buitenlandse podia. Tom Lanoye is de vierde Belgische auteur van het Boekenweekgeschenk, na Hubert Lampo (1969), Marnix Gijsen (1978) en Hugo Claus (1989).

'Vriendschap en andere ongemakken' is het thema van de Boekenweek 2012, die dinsdagavond met het Boekenbal is ingeluid. De Vlaming Tom Lanoye heeft het Boekenweekgeschenk geschreven, dat dit jaar voor het eerst ook in Vlaanderen bij boekhandels cadeau wordt gedaan, tijdens de 'Literaire Lente'.

Tien dagen lang staan boekhandels en bibliotheken bol van het thema 'Vriendschap en andere ongemakken'. In zijn boekenweekessay 'Verder alles goed' -dat eigenlijk helemaal geen essay is maar een brievenboek- schrijft Nico Dijkshoorn met scherpe pen over het verbreken van een vriendschap die voor hem pijnlijk is afgegleden tot een oppervlakkig contact.

Tom Lanoye haalt in zijn geschenk 'Heldere hemel' een absurd incident terug uit de laatste jaren van de Koude Oorlog. Een onbemande Sowjet-straaljager stortte in 1989, precie op de 4-de juli, neer op een Vlaamse boerenhoeve.

Lanoye is de vierde Vlaming die het Boekenweekgeschenk schrijft, na Hugo Claus (1989), Marnix Gijsen (1978) en Hubert Lampo (1969). Tijdens de Boekenweek reist hij door Nederland om zijn lezers te ontmoeten.

Dromen komen uit
Voor Lanoye komen deze boekenweek meerdere dromen uit. Niet alleen verschijnt 'Heldere hemel' in een oplage van 900.duizend exemplaren, hij staat ook in theater Carré. Daar speelt hij de theatervoorstelling 'Sprakeloos', naar het gelijknamige boek over zijn overleden moeder. Dat het Boekenweekgeschenk nu voor het eerst in Vlaanderen wordt uitgebracht, noemt Lanoye zijn tweede droom. Hij zou graag zien dat dit traditie wordt, omdat 'Vlaanderen en Nederland hun literatuur meer als één geheel moeten zien.'

Lanoye woont sinds twintig jaar een deel van het jaar in Kaapstad, ondermeer vanwege de taal. 'Het Afrikaans is een van de grote aantrekkingskrachten.' Hij blijft er uitstekend op de hoogte (via internet en BVN-tv.) Verder gebruikt hij de rust om research te plegen voor nieuwe boeken en toneelstukken.

'De fysieke afstand helpt je om klaarder te zien wat er gebeurt op het oude continent. Wat ik het versleten continent noem,' licht Lanoye toe. 'Ik was geen reiziger. En nu zie ik dat het mij als schrijver veel heeft bijgebracht, mij een beter schrijver gemaakt.'