Allochtone kiezers hebben tijdens de lokale verkiezingen massaal op hun eigen kandidaten gestemd. Zij komen nu overal in Nederland in de gemeenteraad, ten koste van hun autochtone partijgenoten, die hoger op de kieslijst stonden.

Onervaren? Ach, dat wordt altijd gezegd als er nieuwe groepen de politiek inkomen, zegt deskundige Meindert Fennema.

Het beeld is overal hetzelfde. In gemeenten in heel Nederland hebben kandidaten van Turkse of Marokkaanse komaf met voorkeursstemmen een zetel in de raad bemachtigd. Niet alleen in grote steden als Amsterdam, Utrecht, Enschede en Arnhem. Maar ook in de kleinere plaatsen als Alphen aan de Rijn, Delft en Emmen.

Vaak stonden de kandidaten op een onverkiesbare plaats. Maar hun achterban heeft hier bij de gemeenteraadsverkiezingen drastisch verandering in gebracht. In Helmond werden na de uitslag vijf van de zes zetels door allochtone mannen bezet. PvdA'er Mohammed Chamin besloot daarop vrijwillig plaats te maken voor een autochtone, vrouwelijke kandidaat.

'Problematisch'
Vier jaar geleden noemde PvdA-leider Wouter Bos - in wiens partij dit fenomeen het vaakst voorkomt - het nog problematisch dat er veel onervaren, allochtone leden de raad in kwamen. En ook nu klinkt er in die partij gemor.

In Enschede moesten vier autochtone PvdA'ers plaatsmaken voor vier allochtone kandidaten. Volgens één van hen is de PvdA de 'Partij van de Allochtonen' geworden. Later bood hij voor de opmerking excuus aan.Sommige PvdA-politici vrezen dat er veel kennis en ervaring verloren gaat.

Aristocraten
Volgens Meindert Fennema, hoogleraar ethnische verhoudingen, is het gemor typerend. "Dat hoor je vaker als nieuwe groepen mee gaan doen in de politiek. Toen de aristocraten plaats moesten maken voor liberale en socialistische kandidaten, hoorden je ook dat soort opmerkingen. Ik ben blij dat de allochtone kiezers stemmen. Ze zijn betrokken bij het bestuur van het land."

Ook Ertan Isik in Eindhoven is met voorkeurstemmen in de gemeenteraad gekomen. Isik dankt zijn verkiezing vooral aan de Turkse kiezers: "Ik heb goede banden met de Turkse gemeenschap in Eindhoven. Ik ben goed zichtbaar geweest. Ik ben al jaren actief in de verenigingen en de moskee. Dat heeft mij - denk ik - veel stemmen opgeleverd."

Iedereen geschikt
Isik vindt het jammer dat er opnieuw een discussie over de allochtone kandidaten is losgebarsten: "Ik vind het triest. Het zegt iets over Nederland. Wat is het probleem? Partijen zijn vrij om mensen op de lijst te zetten. Je mag van de commissie verwachten dat daar kandidaten op staan die ook geschikt zijn voor de functie van raadslid. Dan maakt het niet uit of je op vijf of vijftien staat."

Volgens Meindert Fennema is het opvallend dat in Nederland nog veel langs etnische lijnen wordt gestemd. Turkse en Marokkaanse kiezers hebben vaak hun eigen kandidaat. Maar een probleem hoeft dat niet te zijn: "Hoe meer mensen stemmen hoe beter. Dat is belangrijkste. Zolang etnisch stemmen niet leidt tot cliëntalisme en corruptie, is er niet veel mis mee. En daar is in Nederland geen sprake van."