Nederland is in de ban van de Cito Eindtoets, die in de eerste week van februari wordt afgenomen in groep 8. Op deze toets kan een score tussen 501 en 550 worden behaald, en die score is een belangrijk middel bij de bepaling van het schoolkeuzeadvies van de leerling.

DeCito Eindtoets is, in strijd met de algemeen heersende opinie, niet verplicht. Maar de toets wordt door zó veel scholen afgenomen, dat toenemende aantallen scholen voor voortgezet onderwijs hun toelatingseisen verbinden aan scores op de Eindtoets. En zo is de Eindtoets bijna geëvolueerd van middel tot doel.

Voor- en nadelen
Er zitten natuurlijk voor- en nadelen aan de Eindtoets. Voordeel is dat de score van uw kind wordt afgezet tegen die van een zeer groot aantal andere leerlingen uit groep 8. Daarmee wordt een betrouwbaar beeld van het kind neergezet. Een belangrijk nadeel is dat het een momentopname is. Als een leerling bijvoorbeeld erg nerveus is, kan dat gevolgen voor de score hebben. Vooral dat laatste geval maakt duidelijk hoe belangrijk het is om de score niet als een sec cijfer te zien, maar als informatie die door de school geïnterpreteerd moet worden om tot een deugdelijk advies te komen.

In het buitenland
Slechts een deel van de in het buitenland woonachtige kinderen zal de Eindtoets of een gedeelte daarvan kunnen afleggen. De bij de Stichting NOB aangesloten scholen voor volledig primair onderwijs nemen de toets veelal volledig af. De opgaven worden in dat geval door het Cito gecorrigeerd en gescoord. Sommige NTC-scholen nemen de taalonderdelen van de Eindtoets af, en deze scholen corrigeren de opgaven met de hand. Dit leidt natuurlijk tot een incomplete, afgeleide score, maar wel tot een score die met de resultaten in Nederland (op dezelfde onderdelen) vergeleken kan worden. Maar het gaat om het advies en niet om de score.

Kortom: ook zonder een score op de Eindtoets (of een andere toets, zoals bijvoorbeeld de ISI) moet een goede school in staat geacht worden een onderbouwd advies te geven.

Toelatingseis
Blijft het probleem bestaan van de scholen die een score eisen voor toelating (feitelijk een oneigenlijk gebruik van die score dus). Als een score ontbreekt of als er verschillen van inzicht bestaan over het te volgen schooltype (vmbo, havo of vwo), is het verstandig om een onafhankelijk oordeel te krijgen, bijvoorbeeld door uw kind te laten testen. Dit kan bij een schoolbegeleidingsdienst in Nederland of bij de Stichting NOB. Een dergelijke test bestaat uit een intelligentieonderzoek en een aantal schoolvorderingentoetsen.